جغد انبار، که به آن جغد سفید نیز اطلاق می شود، به عنوان نمادی برجسته از همکاری در سطح جهانی شناخته شده و توجهات زیادی را به خود جلب کرده است.
در هفته گذشته، گروهی از کارشناسان از دوازده کشور جهان در یونان گرد هم آمدند تا درباره تلاش ها برای حمایت از این پرنده شکاری شگفت انگیز به بحث و تبادل نظر بپردازند؛ فعالیتی که چندین دهه پیش به عنوان یک همکاری غیرمنتظره میان اسرائیل و اردن شروع شد.
جغد انبار، با صورتش که به ماه شباهت دارد و اندازه اش به بزرگی یک جعبه کفش، به عنوان شکارچی ای بی رحم برای آفات عمل کرده و محصولات کشاورزی را از گزند جوندگان و دیگر آفات در امان نگه می دارد.
یوسی لشم، استاد بازنشسته دانشکده جانورشناسی دانشگاه تل آویو بیان می کند: «یک جفت جغد انبار سالیانه بین دو تا شش هزار جونده را حیات می کنند و به کشاورزان این امکان را می دهند که از استفاده از آفت کش ها خودداری نمایند.»
اما با توجه به اینکه روش های مدرن ساخت، مکان های مناسب برای لانه سازی این جغدها را از بین برده است، جمعیت آنها به طرز معناداری کاهش یافته است.
برنامه های حفاظتی طراحی شده به منظور کاهش تأثیرات منفی توسعه شهری بر جغد انبار شامل ایجاد پناهگاه های مصنوعی (به ویژه جعبه های تخته سه لای تغییر شکل داده شده) و همچنین کاهش استفاده از آفت کش ها و جونده کش ها است؛ زیرا این سموم می توانند باعث مسمومیت و مرگ این پرندگان شکاری شوند.
یوسی لشم این پروژه لانه گذاری را در اوایل دهه ۱۹۸۰ در یکی از مزارع اشتراکی آغاز کرد.
او می افزاید: «این پروژه از قرار دادن ۱۴ جعبه لانه در یک کیبوتص آغاز شد و به تدریج به یک پروژه ملی تبدیل شد که شامل پنج هزار جعبه لانه در اسرائیل و همکاری هایی در اردن، فلسطین، قبرس و مراکش است.»
در سال ۲۰۰۲، این استاد بازنشسته اسرائیلی به همکاری با منصور ابو رشید، یک ژنرال بازنشسته، پرداخت تا این جعبه های لانه به کشور اردن منتقل شوند.
ابو رشید به گسترش سیستم ردیابی پروژه در اردن کمک کرد و از فرستنده های رادیویی سبک برای نظارت بر پرندگان بهره برد.
یوسی لشم ادامه می دهد: «جغدهای انبار بی مرز هستند؛ آنها از اردن، فلسطین و اسرائیل پرواز می کنند و نمادی از همکاری به شمار می روند.»
این منطقه به دلیل موقعیتش در تقاطع مسیرهای مهاجرت طولانی برای حفاظت از پرندگان مختلف بسیار اهمیت دارد.
دانشمندان عرب و اسرائیلی علی رغم دوره های تنش و جنگ، از جمله درگیری های مداوم در غزه، همکاری خود را حفظ کرده اند. آنها در مواقع ضروری به جلسات آنلاین و گفتگوها در کنفرانس های بین المللی روی می آورند.
طبق گفته مسئولان برگزارکننده کنفرانس در یونان، تأثیر عمده جنگ بر برنامه جغدها، تخریب چشمگیر زمین ها در لبنان بوده که منجر به نابودی برخی مناطق برای لانه سازی و جعبه ها در مناطق نزدیک به مرز اسرائیل شده است.
لشم بیان می کند: «ما هرگز از کار نخواهیم ایستاد و با وجود تمامی مشکلات و چالش ها، به تلاش خود ادامه خواهیم داد. به همین دلیل است که این پروژه موفقیت آمیز است.»
چالش دیگر این پروژه، به گفته گزارش آسوشیتدپرس، این است که باید بر خرافات و باورهای قدیمی و عمدتاً منفی درباره جغدها در میان ساکنان منطقه غلبه کرد.
در این منطقه، جغدها معمولاً به عنوان نشانه بدشانسی تلقی می شوند. یکی از نظریه ها این است که آنها به دلیل جاذبه نور خانه ها در شب، برای بیماران در حال مرگ جذب می شدند.
ابو رشید می گوید که در اردن، از رهبران مذهبی در مناطق روستایی برای مقابله با این خرافات کمک گرفته شد.
او تصریح می کند: «ما برنامه های آموزشی را در مدارس و دانشگاه ها آغاز کردیم و جوامع محلی را درگیر کردیم. ما انجمن های زنان را نیز مشارکت دادیم زیرا آنها تأثیر زیادی بر خانواده ها و جوامع دارند. کودکان نقاشی هایی از جغدهای انبار را کشیدند.»
این ژنرال بازنشسته اردنی، همچون یوسی لشم، بر این باور است که علم می تواند فرصتی ویژه برای تقویت همکاری، حتی بین دشمنان فراهم آورد.
ابو رشید که پیش از این مدیر سرویس اطلاعات نظامی اردن و مذاکره کننده ارشد در توافق های صلح اردن و اسرائیل در اواسط دهه ۱۹۹۰ بود، زندگی پس از خدمت نظامی خود را صرف ابتکارات صلح کرده است.
او می گوید: «پس از خروج از ارتش، مسیر زندگی ام را تغییر دادم و همچنان تلاش می کنم تا افراد را از سرتاسر خاورمیانه گرد هم بیاورم. امیدوارم موفق شویم.»
ابو رشید و لشم، که هر دو اکنون در اوایل دهه ۷۰ زندگیشان قرار دارند، پروژه جغد انبار را به رهبران جهانی از جمله جیمی کارتر، رئیس جمهور سابق ایالات متحده، آنگلا مرکل، صدراعظم پیشین آلمان و پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک ها در سطح جهانی معرفی کرده اند.
الکساندر رولین، دانشمند سوئیسی در این زمینه اظهار می کند که پروژه های لانه سازی جغد انبار در اروپا نیز در حال گسترش هستند و به احیای جمعیت این پرنده ها بعد از نابودی مکان های مناسب برای لانه سازی در انبارهای قدیمی و اتاق های زیرشیروانی مزارع کمک می کنند.
بر اساس گفته های این استاد دانشگاه لوزان: «این پرنده به طور جهانی پایدار است. پروژه هایی که ما اجرایی کردیم می تواند در کشورهای دیگر، از جمله ایالات متحده و آسیا الگوبرداری شود.»
او اضافه کرد: «این پرنده شب زی که با رازها و خرافات پیوند خورده، در عین حال بسیار جذاب است. جغدهای انبار از معدود شکارچیان شبانه اند که دارای رنگ سفید هستند. به چه دلیل سفید؟ تحقیقات نشان می دهد که پرهای سفید آنها نور ماه را منعکس می کند و ظاهری شبح مانند به آنها می بخشد که طعمه را می ترساند.»
جغدهای انبار همچنین دارای دیدی تقریباً ۳۶۰ درجه ای هستند و می توانند سر خود را تا ۲۷۰ درجه بچرخانند، این میزان بسیار فراتر از میدان دید ۱۷۰ درجه ای انسان است.
آنها با اتکا به گوش های غیرقرینه خود قادرند محل دقیق طعمه را شناسایی کنند. صدای جیغ مانند و ترسناک آنها، برخلاف صداهای ملایم تر دیگر جغدها، به شهرت آنها به عنوان شکارچیانی قوی کمک می کند.
کنفرانس یونان که روز جمعه به پایان رسید، سومین گردهم آیی از این دست پس از سال ۲۰۱۸ بود، زمانی که شرکت کنندگان تنها از چهار کشور حضور داشتند.
امسال، کارشناسان جدیدی از آلمان، گرجستان و اوکراین نیز در این کنفرانس شرکت داشتند. برگزارکنندگان امیدوارند در نشست سال بعد که در ژنو برگزار خواهد شد، از هیئت های نمایندگی ده ها کشور دیگر استقبال کنند.
شرکت کنندگان در کنفرانس، همچنین ضمن شرکت در جلسات مربوط به این گردهم آیی، به بازدید از مناطق کشاورزی در مرکز یونان پرداختند و تجربیات خود را درباره موضوعاتی از جمله روش های «رهاسازی تدریجی» برای انطباق جغدهای پرورش یافته در باغ وحش با شرایط طبیعی به اشتراک گذاشتند.
به گفته واسیلیوس بونتزورلوس، که رهبری یک گروه زیست محیطی را بر عهده دارد و میزبان این کنفرانس بود، علاقه مندی نسبت به این پروژه در کشورهای مختلف به طور فزاینده ای در حال افزایش است.
او می گوید: «مسئولان بخش کشاورزی در کشورهای مختلف به تدریج به استفاده از راه حل های طبیعی گرایش پیدا کرده اند. این یک نقطه عطف بزرگ برای ماست.»
بونتزورلوس همچنین افزود: «سال ها پیش به اسرائیل، اردن و فلسطین سفر کردم و با افرادی از هر سه ملیت در یک میز نشستم. میزبانی این بحث ها در یونان به من امید می دهد. در دورانی که اخبار بد به کرات به گوش می رسد، این ابتکار نشان دهنده این است که همکاری حتی در شرایط دشوار امکان پذیر است. این بسیار الهام بخش است.»
یورونیوز