اصفهان یکی از اعضای هیئت علمی دانشگاه صنعتی اصفهان بیان داشت: پرسش ها و درخواست های متعددی مطرح می شود که چرا سازمان محیط زیست در خصوص تأمین حقابه محیط زیستی برای رودخانه ها و تالاب ها اقدام نمی کند؟
حمیدرضا صفوی، شامگاه پنجشنبه ۱۱ بهمن در مراسم بزرگداشت روز جهانی تالاب ها که در اتاق بازرگانی اصفهان و با حضور رئیس سازمان حفاظت محیط زیست صورت گرفت، تصریح کرد: آیا مشکل زاینده رود ناشی از کمبود داده ها و اطلاعات است؟ آیا در زمینه منابع و مصارف آب ابهامی وجود دارد؟ آیا مردم به مسئولیت های اجتماعی خود نسبت به منابع آبی آگاه نیستند؟ آیا دولت و نهادهای اجرایی از پیامدهای بحران های زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی ناشی از کمبود آب بی خبر هستند؟ آیا قانون گذاران و نهادهای امنیتی و قضائی نسبت به شرایط زاینده رود ناآشنا هستند؟ واقعیت این است که نه! حداقل ۵۰ طرح تحقیقاتی، ۲۱ طرح مشاوره ای (۱۵ طرح داخلی)، ۱۱۰۰ مقاله علمی و ۹۰۰ پروژه تحقیقاتی در این حوزه انجام شده که گواه روشنی بر پاسخ به تمام این سوالات است. پس چرا مشکلات به طور مداوم رو به افزایش است و هیچ راه حلی برای آن وجود ندارد!؟
وی ادامه داد: هیدروسیستم زاینده رود، ساختاری بسیار پیچیده از منابع و مصارف مختلف آب به شمار می آید. در این میان، آب های سطحی و زیرزمینی برای مصارف صنعتی، شغلی و محیط زیستی قابل ذکر هستند. این سیستم نیازمند مدل سازی دقیقی است که تاکنون انجام شده و به روزرسانی های متعددی در دست اقدام دارد.
عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی اصفهان با اشاره به پیچیدگی های فزاینده موضوع زاینده رود در فرآیند تصمیم گیری، تصریح کرد: موضوعات مربوط به منابع و مصارف آب، اکولوژی منطقه، کشاورزی، خدمات صنعتی و شهری و تصمیم گیری های در ارتباط با آن ها، بسیار پیچیده است. تصمیماتی که در سطوح مختلف و در دولت اتخاذ می شود، مزید بر علت بروز این پیچیدگی ها خواهد بود.
صفوی تأکید کرد: تونل های اول، دوم و سوم و طرح های انتقال آب مانند انتقال از دریای عمان نمی توانند به تنهایی مشکل را مرتفع سازند. منابع آب زیرزمینی ما محدود و در وضعیت نامناسبی قرار دارند. ما با برداشت های بی رویه از چاه های مجاز و غیر مجاز مواجهیم. آمار بلندمدت ۲۵ ساله گویای این است که به طور میانگین سالانه ۴۱۰ میلیون متر مکعب از منابع آب زیرزمینی بیشتر برداشت کرده ایم. نتیجه این وضعیت، کمبود ۱۳ میلیارد و ۷۰۰ مترمکعبی آب زیرزمینی است. تحقیقات نشان می دهند که این کمبود، منجر به فرونشست زمین، کاهش کیفیت خاک و بروز مشکلات دیگر گردیده است. راه حل چیست؟ آیا باید صرفاً به تحلیل وضعیت موجود بسنده کنیم یا به دنبال راهکار عملی برویم؟
وی ادامه داد: در گذشته، تخصیص حق آبه محیط زیستی به طور نادرست انجام شد و منابع آب به منظور توسعه کشاورزی و ساخت ویلاها مورد استفاده قرار گرفت. انتقال آب به خارج از حوزه نیز موجب تشدید مشکلات شد و امروزه نیاز به بازنگری و اصلاح در این زمینه احساس می شود. توزیع نامناسب منابع آب و جمعیت در مناطق مختلف نیز به بحران های کنونی دامن زده است.
عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی اصفهان افزود: در استان هایی که اصلی زاینده رود قرار دارند، سرانه آب بسیار بالاست، در حالی که در استان اصفهان این میزان به طرز قابل توجهی پایین است. پرسش این است که چرا سازمان محیط زیست به دنبال تأمین حقابه محیط زیستی رودخانه ها و تالاب ها نیست؟ نقش سازمان های مردم نهاد چیست و مردم چطور می توانند کمک کنند؟ مسئولیت دولت و حکومت در این زمینه چگونه است؟
صفوی ادامه داد: سازمان های مردم نهاد و مراکز علمی و دانشگاهی آمادگی خود را برای فراهم آوردن بسترهای لازم جهت مطالبه اجتماعی و علمی اعلام کرده اند. اما تصمیم گیری و عملیاتی سازی باید توسط نهادهای حاکمیتی انجام شود. امیدوارم تلاش های ریاست محترم سازمان محیط زیست منجر به بهبود وضعیت گردد.