اگر تمامی کشورهای دنیا به پذیرش FATF اقدام کرده اند، می توان نتیجه گرفت که این موضوع به نفع آنهاست

یک کارشناس مالی با اشاره به زوایای مختلف پیوستن و عدم عضویت در FATF بیان کرد: بدون شک، با توجه به اینکه ۱۹۴ کشور در دنیا عضو این گروه هستند، به پیوستن به آن به نفع خود و افراد آن ها است و بیشترین سود و فایده از این عضویت نصیب خود کشورهای عضو می شود.

بهاءالدین حسینی هاشمی در گفتگو با در خصوص ابعاد مختلف پیوستن به گروه ویژه اقدام مالی FATF توضیح داد: این گروه یک توافق و چارچوب جهانی است که به شناسایی جریان پول های غیرموجه پرداخته و مانع از ورود این معاملات به سیستم های اقتصادی می گردد. بیشتر هدف این گروه جلوگیری از سوءاستفاده در زمینه پولشویی و فرار مالیاتی است. برای مثال، شخصی که قصد فرار از پرداخت مالیات دارد، سعی می کند که وجوه خود را به عنوان پول موجه جا بزند.

وی درباره موضوعات تحت پوشش FATF اظهار داشت: از دیگر موضوعات مطرح در این گروه می توان به مسائل مرتبط با رشوه، سرقت، تبانی در خصوص ارز، حق سکوت، مواد مخدر، معاملات غیرقانونی، فروش اسلحه و همچنین گروه ها یا سازمان هایی اشاره کرد که ممکن است توسط دولت های دیگر حمایت مالی شوند.

مدیر عامل سابق بانک صادرات ادامه داد: هدف اساسی FATF جلوگیری از انتقال وجوهی است که دارای منشأ نامشخص و مبهم باشند. کلیه کشورهای جهان نیز عضو این گروه تحت عنوان گروه ویژه اقدامات جهانی برای مقابله با پولشویی، تامین مالی تروریسم و وجوه غیرموجه هستند.

حسینی هاشمی با تاکید بر این نکته که تعداد زیادی از کشورهای جهان عضو این گروه هستند، گفت: یکی از نکات کلیدی که باید به آن توجه کرد این است که اعضا و کشورهای عضو بیشترین منفعت را از پیوستن به FATF می برند؛ زیرا در غیر این صورت، بیش از ۱۹۴ کشور مختلف در سطح جهان به این گروه نمی پیوستند.

وی اظهار داشت: بدون شک، هر گونه تخلف و جرم اقتصادی که به وقوع می پیوندد، دارای منشأ و انگیزه مالی است و از طریق ردیابی مالی می توان به مجرم و عمل مرتکب آن دست یافت؛ مسدود کردن راه های ارتکاب این جرایم مالی به حفظ منافع مردم و کشور کمک خواهد کرد.

بیشترین منفعت و سود عضویت در FATF به خود اعضا و کشورهای عضو اختصاص دارد؛ زیرا در غیر این صورت، بیش از ۱۹۴ کشور در سطح جهان به این گروه نمی پیوستند.

این کارشناس مالی خاطرنشان کرد: بسیاری از کشورها همچون پاکستان و حتی سوئیس، که خود نیز در گذشته مرکز فعالیت های پولشویی بوده، از اعضای FATF به شمار می آیند، اما آن ها راهکارهایی برای انطباق با الزامات این گروه یافته اند. به عنوان مثال، کشورهای زیادی به جای اینکه عضویت در FATF را نپذیرند و هزینه های سنگینی را تحمل کنند، حساب هایی در بانک های خود ایجاد کرده اند که به نوعی کدگذاری شده و به نام افراد نیست و تنها آن بانک قادر به باز کردن آن حساب هاست.

عدم دسترسی به FATF موجب حساسیت کشورهای دنیا شده است

حسینی هاشمی تصریح کرد: متأسفانه ما در برابر این موضوع موضع گیری شدید داشته و از اصولی که همه کشورها پذیرفته اند، خودداری نموده ایم و این امر باعث شده که کشورهای عضو FATF تمایلی به برقراری روابط بانکی با کشورمان نداشته باشند. امروز، با عدم پیوستن به FATF، کشورهای دنیا نسبت به ما حساس شده اند و تصور می کنند که ممکن است در ایران پولشویی گسترده ای وجود داشته باشد، لذا تصمیم به پیوستن به FATF نمی گیرد و در نتیجه هم از برقراری تبادلات و روابط بانکی با ایران اجتناب می کنند.

وی ادامه داد: به عبارتی، اگر بخواهیم روابط بانکی با سایر کشورها داشته باشیم، بدون اینکه عضو FATF باشیم، هیچ بانکی حاضر به همکاری با ما نخواهد بود. حتی کشورهای دوست نیز نمی توانند روابط بانکی با ما داشته باشند، زیرا در صورت همکاری با ما هزینه جریمه به آن ها تحمیل می شود. به عنوان مثال، اگر بانکی در یک کشور دوست بخواهد مبادله بانکی با ما داشته باشد، از آنجایی که آن کشور عضو FATF است و ما نیستیم، FATF تصور خواهد کرد که آن بانک نیز مشمول وجوه غیرشفاف مالی شده و به این ترتیب، تحت نظارت آن گروه قرار می گیرد.

این کارشناس مالی خاطرنشان کرد: علاوه بر این، اگر بخواهیم از طریق توافقات دو جانبه عمل کنیم، این اقدام شاید ۱۰ درصد مشکلات را حل کند اما واقعاً به حل مسئله نخواهد انجامید. حال با ادامه این وضعیت، مسئله تبدیل به معضلی بزرگ می شود و در این شرایط هستند افرادی که می گویند ما می توانیم این موانع را کنار بزنیم و FATF را دور بزنیم که به آن ها کاسبان تحریم گفته می شود و در برخی موارد حتی ممکن است بیش از ۳۰ درصد هزینه اضافی صرف دور زدن FATF شود، مبلغی که سرمایه مردم و ملت را از بین می برد.

بانک ها را غیرفعال و نقش صرافی ها را گسترش داده ایم

حسینی هاشمی به اثرات منفی این وضعیت اشاره کرد و اعلام کرد: ما بانک هایی را که وظیفه انجام تبادلات تجاری را دارند غیرفعال کرده ایم و این معاملات را به دست برخی صرافی ها و شرکت های تراستی سپرده ایم. این وجوه نباید به بخش هایی تعلق بگیرد که نظارت و کنترل آن دشوار است. در حالی که مبادلات در بانک ها به راحتی قابل پیگیری و کنترل می باشند.

وی افزود: حتی اگر امروز تمام تحریم ها نیز از بین برود، ما قادر به آغاز مبادلات بانکی با سایر کشورها نخواهیم بود؛ زیرا پیش از برقراری این مبادلات باید به FATF بپیوندیم و جزء این گروه بشویم. امروز، ما به اندازه ای که از تحریم ها در سیستم بانکی آسیب دیده ایم، ممکن است به همان اندازه از جنگ آسیب ندیده باشیم.

حتی اگر امروزه همه تحریم ها لغو شوند، ما نمی توانیم با کشورهای دیگر در زمینه مبادلات بانکی همکاری کنیم، زیرا باید کالاهای FATF را بپذیریم و عضو این گروه شویم.

این کارشناس مالی در انتها تأکید کرد: برای حل این معضل، لازم است که دو گروه کارشناسان متخصص و بی طرف گرد هم آمده و به صورت عمیق و با بی طرفی به بررسی فواید و عواقب پیوستن یا عدم پیوستن به FATF بپردازند و در نهایت گزینه ای را که بهترین گزینه محسوب می شود کنند. همچنین اگر ۱۹۴ کشور در دنیا با عضویت در FATF اشتباه کرده اند، چرا ما باید به آن نپیوندیم؟ اما اگر تمام کشورهای دنیا به آن پیوسته اند، ما نیز باید بپذیریم که این اقدام به نفع منافع مالی و ملی آن ها بوده که به عضویت این گروه درآمده اند.