در صورتی که هنگام دفع مدفوع دچار درد شوید، نباید آن را نادیده بگیرید. این حس ممکن است به دلایل مختلفی که برخی از آن ها جدی هستند، به وجود آمده باشد. چنانچه درد در ناحیه مقعد طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت بهبود نیابد، خونریزی مداوم از رکتوم مشاهده کنید، یا توده ای وجود داشته باشد که بهبودی نداشته باشد، همراه با درد مقعدی تب هم تجربه کنید، لازم است که به پزشک رجوع کنید. در ادامه به بررسی برخی علل ایجاد درد در زمان دفع مدفوع خواهیم پرداخت.
یبوست یکی از علل رایج ایجاد درد در زمان دفع مدفوع است. فشارهایی که فرد هنگام دفع مدفوع به خود وارد می آورد و همچنین سفتی مدفوع، دو عامل کلیدی در بروز درد ناشی از یبوست به شمار می روند. دفع مدفوعی که بزرگ یا سفت است می تواند منجر به بروز دردی ناشی از کشش عضلات رکتوم شود.
هنگامی که به طور مکرر فشار وارد می کنید یا مدت زمان زیادی را در حالت نشسته سپری می کنید، ممکن است فشار در ناحیه پایینی رکتوم افزایش یابد و این وضعیت می تواند به هموروئیدهای دردناک منجر شود، موضوعی که در ادامه بیشتر به آن خواهیم پرداخت.
برای جلوگیری از یبوست و هموروئید، توصیه می شود که از غذاهای حاوی فیبر زیاد استفاده کنید، روزانه شش تا هشت لیوان آب بنوشید و به طور منظم ورزش کنید. همچنین از اعمال فشار بیش از حد یا نشستن طولانی مدت روی توالت اجتناب ورزید و در موقعیتی که نیاز به استفاده از توالت دارید، این عمل را به تأخیر نیندازید.
اگر به یبوست دچار شده اید، می توانید از محصولات نرم کننده مدفوع که بدون نسخه در دسترس هستند، استفاده نمایید.
به اسهال مبتلا هستید
اسهال نیز می تواند عاملی برای احساس ناراحتی و درد در زمان دفع مدفوع باشد.
نسبت به این که اسهال فرآیند گوارش را تسریع می کند، غذا به طور کامل هضم نمی شود. این وضعیت ممکن است به این معنا باشد که اسیدهای معده، آنزیم های گوارشی و صفرا به روده بزرگ وارد شوند که می تواند احساس سوزش را در ناحیه رکتوم به هنگام دفع مدفوع به همراه داشته باشد.
علاوه بر این، اگر غذای تند مصرف کرده باشید، ممکن است ترکیب کپسایسین (ماده فعال موجود در فلفل های تند) را تجربه کنید که می تواند بافت گوارشی را تحریک کرده و احساس سوزش در زمان اسهال به وجود بیاورد.
همچنین، غذایی که به طور کامل هضم نشده باشد، می تواند موجب آسیب فیزیکی به رکتوم شود و منجر به درد شود. غذاهای سخت و بزرگ، به همراه آن هایی که شامل دانه ها، پوسته ها یا غلاف ها هستند، قادرند به دیواره داخلی رکتوم ساییده شوند و موجب ایجاد پارگی در بافت نرم این ناحیه گردند.
جهت درمان اسهال، می توانید رژیم غذایی حاوی فیبر را در نظر داشته باشید تا مدفوع سفت تر شود و همچنین مایعات بیشتری مصرف کنید.
به هموروئید مبتلا هستید
هموروئید می تواند موجب ایجاد درد شدید هنگام دفع مدفوع شود. هموروئیدها سیاهرگ های متورمی هستند که در بخش پایینی رکتوم و مقعد قرار دارند. دیواره رگ های خونی تحت فشار در زمان دفع مدفوع بیشتر کشیده و تحریک می شود.
موارد خفیف هموروئید تنها در زمان دفع مدفوع درد ایجاد می کنند، چرا که رگ های خونی کشیده می شوند و معمولاً بدون نیاز به درمان خاصی بهبود می یابند.
با این حال، هموروئیدهای شدید ممکن است باعث درد پیوسته شوند و در این مورد استفاده از کرم های بدون نسخه مانند Preparation H می تواند موثر واقع شود.
به شقاق مقعد مبتلا هستید
شقاق مقعد یکی دیگر از عواملی است که می تواند باعث درد در زمان دفع مدفوع شود.
این پارگی در ناحیه مقعد ممکن است موجب اسپاسم عضلانی و کشش لبه های پارگی گردد.
شقاق مقعد ممکن است به دلیل آسیب فیزیکی، زایمان یا عفونت های آمیزشی ایجاد شود.
این مشکل به راحتی قابل درمان است. آغاز کار این است که با افزایش مصرف فیبر و مایعات، مدفوع را نرم کنید؛ این عمل سبب تسهیل عبور مدفوع و کاهش درد خواهد شد.
غوطه وری در آب گرم و استفاده از کرم نیتروگلیسیرین می تواند جریان خون به ناحیه شقاق را افزایش دهد و به شل شدن اسفنکتر و همچنین تسریع درمان کمک کند.
علاوه بر این، می توانید از کرم های بی حس کننده مانند لیدوکائین هیدروکلراید جهت کاهش درد استفاده نمایید. اما اگر شقاق مقعد به این درمان ها پاسخ ندهد، پزشک ممکن است نیاز به انجام عمل جراحی را پیشنهاد کند.
با مشکلات کف لگن مواجه هستید
اختلالات کف لگن می توانند موجب احساس درد در زمان دفع مدفوع گردند.
در صورت وجود مشکلات در کف لگن، فرد نمی تواند به خوبی بر روی عضلاتی که به عمل دفع مدفوع کمک می کنند، کنترل داشته باشد.
علاوه بر درد هنگام دفع مدفوع، ممکن است فرد دچار کمر درد، درد در ناحیه لگن یا یبوست بی دلیل نیز شود.
معمولاً درمان شامل تغییر رفتارهایی مانند اجتناب از اعمال فشار زیاد هنگام دفع، آموزش شل کردن عضلات کف لگن، حمام گرم، تمرینات یوگا، مصرف داروهای شل کننده مانند دیازپام و فیزیوتراپی است.
به یک عفونت آمیزشی مبتلا هستید
هر نوع بیماری آمیزشی می تواند ناحیه مقعد را تحت تاثیر قرار داده و موجب درد در زمان دفع مدفوع شود.
به عنوان مثال، عفونت کلامیدیا در رکتوم می تواند باعث ترشحات غیرطبیعی و ناراحتی در هنگام دفع مدفوع گردد.
اگرچه علائم معمولاً قابل کنترل هستند، با این حال به احتمال زیاد نیاز به مراجعه به پزشک خواهید داشت تا داروی آنتی بیوتیک مناسب برای شما تجویز شود.
به یک بیماری پوستی مبتلا هستید
بیماری های پوستی نظیر پسوریازیس، اگزما و زگیل ها می توانند ناحیه مقعد را تحت تأثیر قرار دهند.
درد، خارش و خونریزی ممکن است در اطراف مقعد پیش و پس از دفع مدفوع بروز کند.
به منظور تشخیص صحیح و ارائه گزینه های درمانی مناسب، ضروری است که با یک متخصص پوست مشورت کنید.
به سرطان مقعد مبتلا هستید
اگرچه این نوع سرطان شایع نیست، اما سرطان مقعد نیز می تواند موجب درد در زمان دفع مدفوع شود.
تومورها می توانند منجر به خونریزی، اختلال و تغییر عادات دفع مدفوع شوند و همچنین درد به طور تدریجی افزایش یابد.
چنانچه دچار درد و خونریزی از ناحیه مقعد هستید که بهبود نمی یابد یا تشدید می شود، ضروری است در اسرع وقت برای بررسی دقیق وضعیت خود به پزشک مراجعه نمایید.