افزایش چشمگیر استفاده از گاز در کشور، به خصوص در ایام سرد سال، به عنوان یک چالش جدی برای مدیریت انرژی در ایران شناخته می شود. بنا بر اطلاعاتی که از سوی مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران اعلام شده، در ماه های اخیر سطح مصرف روزانه گاز به میزان ۷۵ میلیون مترمکعب نسبت به سال گذشته افزوده شده است، که معادل با ظرفیت سه فاز پارس جنوبی می باشد.
روند صعودی مصرف گاز نه تنها بر شبکه گازرسانی فشار وارد کرده، بلکه چالش های زیست محیطی و اقتصادی قابل توجهی را نیز به همراه دارد.
یکی از اصلی ترین پیامدهای افزایش مصرف گاز، تهدیدی برای پایایی شبکه گازرسانی به شمار می رود. در شرایطی که سال گذشته دمای هوای میانگین بالاتر بود و شبکه انرژی تحت فشار کمتری قرار داشت، در سال جاری کاهش محسوس دما، به ویژه در روزهای آینده، ممکن است موجب افزایش مصرف به ۷۲۰ میلیون مترمکعب در روز گردد.
این سطح از مصرف می تواند چالشی برای تأمین نیاز صنایع و نیروگاه ها محسوب شود. به واقع، مصرف بی رویه در حوزه خانگی منجر به هدررفت انرژی شده و مانع از استفاده بهینه از این ارزشمند در بخش تولید می شود.
پویش «۲ درجه کمتر»؛ رویکردی ساده اما مؤثر
در چنین وضعیتی، راه اندازی پویش ملی «۲ درجه کمتر» که از سوی رئیس جمهوری مطرح شده، می تواند نقشی مؤثر در کنترل مصرف گاز ایفا کند. این پویش از مردم می خواهد که فقط با کاهش دمای منازل به اندازه دو درجه، فشار بر شبکه گازرسانی را کاهش دهند. اهمیت این اقدام در کاهش مصرف سوخت مایع در نیروگاه ها و در پی آن کاهش آلودگی هوا نیز نباید نادیده گرفته شود. با توجه به پیش بینی کاهش ۱۰ درجه ای دما در تهران و تعدادی از استان های دیگر، رعایت این توصیه برای جلوگیری از بحران گاز امری ضروری به شمار می آید.
تأثیرات اقتصادی صرفه جویی در مصرف گاز
کاهش مصرف گاز در بخش خانگی و انتقال آن به حوزه صنعت، تأثیر مستقیمی بر رشد اقتصادی کشور خواهد داشت. به گفته متخصصان، مصرف گاز در منازل به نوعی به هدررفت انرژی می انجامد، درحالی که همین انرژی در بخش تولید می تواند به ارزش افزوده تبدیل شده و به رشد اقتصادی کشور یاری برساند. علاوه بر این، هزینه های ناشی از استفاده بی رویه از گاز، به شکل یارانه های گزاف بر دوش دولت تحمیل می شود که ممکن است در درازمدت به چالش های اقتصادی بیشتری منجر گردد.
نگهداری از کیفیت هوا
به جز مسائل اقتصادی، کاهش مصرف گاز می تواند به بهبود وضعیت زیست محیطی نیز یاری رساند. در شرایطی که کمبود گاز ممکن است نیروگاه ها را به استفاده از سوخت مایع وادار کند، افزایش آلاینده ها و بنابر آن تشدید آلودگی هوا در کلان شهرهایی از قبیل تهران غیرقابل اجتناب خواهد بود. لذا، مدیریت مصرف گاز نه تنها پایداری شبکه را تضمین می کند، بلکه از عوارض زیست محیطی نیز پیشگیری می نماید.
با توجه به افزایش بی سابقه مصرف گاز، کاهش شدید دما و عواقب زیست محیطی و اقتصادی ناشی از آن، ذخیره سازی و صرفه جویی در مصرف این حیاتی بیش از هر زمان دیگری ضروری به نظر می رسد. پویش «۲ درجه کمتر» به عنوان یک راهکار ساده اما اثربخش می تواند با مشارکت گسترده مردم از بروز بحران های آتی جلوگیری کند.
کاهش مصرف گاز نه تنها موجب پایدارتر شدن شبکه انرژی کشور می شود، بلکه به کاهش آلودگی هوا و افزایش بهره وری اقتصادی نیز کمک شایانی می کند. در این راستا، فرهنگ سازی و هم افزایی اجتماعی نقش اساسی در حفظ منابع انرژی برای نسل های آینده ایفا می نماید.