با آغاز زودهنگام سرما و فرا رسیدن سرمای زمستانی، شاهد ثبت رکوردهای مختلفی در میزان مصرف گاز در بخش های خانگی و تجاری بودیم. با این حال، بررسی ها نشان می دهد که روند تحویل گاز به نیروگاه ها در ماه های آذر، دی و بهمن با وجود افزایش تعداد مشترکان، همچنان صعودی بوده است.
سرمای شدید امسال در ایران از آبان ماه و با ورود جبهه سرد اسکاندیناوی خود را به طور محسوسی نشان داد و به مراتب سریع تر از سال های قبل آغاز گردید؛ برودت و بارش ها در این مدت به حدی بود که در اولین هفته آبان نسبت به پنج سال گذشته بی سابقه به نظر می رسید. در نتیجه ۱۱ استان شمال کشور با کاهش دما به میزان میانگین ۱۲ درجه مواجه شدند. مصرف گاز در چهار روز ابتدایی آبان ماه امسال نسبت به همین بازه زمانی سال گذشته حدود ۵۵ درصد افزایش نشان داد.
سرما در ماه های آذر، دی و بهمن نیز ادامه داشت و سردترین هفته سال از بیستم بهمن ماه شروع شد که با بارش برف و باران در سرتاسر کشور، شدت سرما در ۲۱ استان به اوج خود رسید. با این حال، با تدبیر و تلاش های شبانه روزی صنعت نفت در تولید گاز خام و فرآوری آن در مراحل بالا و همچنین انتقال گاز شیرین در مراحل پایین تر، شبکه گازرسانی به طور پیوسته برقرار ماند و دمای خانه ها به طور مستمر حفظ شد، گرچه ممکن است در این میان قطع های کوتاه مدتی به دلیل مشکلات فنی وجود داشته باشد که به سرعت رفع گردید.
در همین راستا، علی رغم حفظ تولید و پایداری شبکه و با وجود افزایش مداوم تعداد مشترکان گاز، همچنان در این روزهای سرد هفت رکورد متوالی در تولید گاز شیرین به ثبت رسید که آخرین رکورد با تولید ۸۸۰ میلیون مترمکعب گاز در تاریخ ۱۳ بهمن بود. به علاوه، میانگین تحویل گاز شیرین به شبکه در آذر ۸۵۰ میلیون مترمکعب، دی ۸۶۳ میلیون مترمکعب و در ۲۰ روز ابتدایی بهمن ۸۷۱ میلیون مترمکعب به ثبت رسیده است.
افزایش رکورد مصرف گاز در بخش خانگی
چون اولویت اصلی کشور در روزهای سرد سال تأمین گاز برای بخش خانگی است، در برخی از روزها، تا ۷۸ درصد از گاز شیرین تحویلی به شبکه به بخش خانگی، تجاری و صنایع کوچک اختصاص پیدا می کند؛ بالاترین رکورد مصرف گاز در این بخش، در روز ۲۲ بهمن با میزان ۶۸۱ میلیون مترمکعب به ثبت رسید. وزارت نفت با تاکید بر تامین گاز برای بخش خانگی، تمام تلاش خود را کرده است تا نیاز گاز سایر حوزه ها، از جمله نیروگاه ها که نقش حیاتی در تامین برق کشور دارند را نیز تأمین کند. آمارهای رسمی این وزارتخانه نشان می دهد که تحویل گاز به نیروگاه های کشور در ماه های آذر، دی و بهمن امسال در مقایسه با مدت مشابه سال های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ روندی رو به افزایش داشته است.
افزایش تحویل گاز به نیروگاه ها
براساس این آمار، میانگین تحویل روزانه گاز به نیروگاه ها در آذر ۱۴۰۱ معادل ۱۳۶ میلیون مترمکعب، در آذر ۱۴۰۲، ۱۳۱ میلیون مترمکعب و در آذر امسال ۱۴۲ میلیون مترمکعب بوده است. همچنین در دی ماه ۱۴۰۱، ۸۷ میلیون مترمکعب، در دی ۱۴۰۲، ۱۲۳ میلیون مترمکعب و در دی امسال نیز ۱۲۳ میلیون مترمکعب گاز به نیروگاه ها تحویل داده شده است. همچنین میانگین روزانه تحویل گاز به نیروگاه ها از اول تا بیستم بهمن در سال ۱۴۰۱ معادل ۱۱۳ میلیون مترمکعب، در بهمن ۱۴۰۲، ۱۲۱ میلیون مترمکعب و در بهمن امسال ۱۲۳ میلیون مترمکعب گزارش شده است. این اعداد نشان دهنده افزایش حدود ۳.۵ درصدی تحویل گاز به نیروگاه ها نسبت به سال گذشته و رشد ۱۶ درصدی در مقایسه با سال ۱۴۰۱ است که گویای برنامه ریزی دقیق وزارت نفت است.
ضرورت مدیریت مصرف
توسعه زیرساخت های تولید گاز و افزایش استخراج آن به تنهایی نمی تواند نیاز رو به رشد به این انرژی را پاسخ گو باشد، مگر اینکه همزمان با آن مدیریت مصرف انرژی نیز بهینه گردد. به عبارت دیگر، افزایش تولید بدون تغییر در الگوی مصرف کافی نخواهد بود. بنابراین با توجه به جهش چشمگیر مصرف گاز در بخش های گوناگون از جمله خانگی، صنعتی و نیروگاهی، تأمین پایدار انرژی در این شرایط چالش برانگیز نیازمند مدیریت منابع به صورت دقیق و اجرای سیاست های بهینه است.
در مسیر رعایت الگوی مصرف، اقداماتی عمومی مانند پیوستن به پویش «۲ درجه کمتر» می تواند به صورت قابل توجهی به کاهش مصرف گاز و مدیریت انرژی کمک کند؛ کاهش دمای وسایل گرمایشی به میزان ۲ درجه در روزهای سرد امسال تاثیر مثبت فراوانی داشت و توانست حدود ۲۵ تا ۴۰ میلیون مترمکعب در روز از مصرف گاز خانگی و تجاری بکاهد و هم زمان با حفظ دمای پایدار برای تمامی مردم در سرتاسر کشور، فعالیت صنایع نیز تداوم یابد و در نهایت به اقتصاد ملی سود برساند.