دکتر سعید شکوهی راد با بیان اینکه گلوکوم (آب سیاه) به عنوان آسیب به عصب بینایی شناخته می شود و اصلی ترین عامل آن فشار بالای چشم است، اظهار داشت: تعداد زیادی از افراد از وجود این بیماری آگاه نیستند و تنها در مراحل پیشرفته به پزشک مراجعه می کنند.
وی ادامه داد: گلوکوم یا آب سیاه یک بیماری است که به عصب بینایی چشم آسیب وارد می کند و این مشکل زمانی رخ می دهد که مایع زلالیه در اتاقک قدامی چشم انباشته می شود و این تجمع موجب افزایش فشار داخلی چشم و آسیب به عصب بینایی می گردد.
شکوهی راد با اشاره به نقش مایع زلالیه در تغذیه و حفظ سلامت چشم، تصریح کرد: این مایع پس از تولید و گردش درون کره چشم، از طریق زاویه چشم و مجاری تخلیه، که در قسمت جلویی چشم واقع شده اند، از چشم خارج می شود.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: در بیماران مبتلا به گلوکوم، مسیر تخلیه در چشم مسدود می شود و در نتیجه مایع تولید شده قادر به خروج از چشم نیست. لذا، این مایع به طور مداوم انباشته شده و فشار داخل کره چشم افزایش می یابد.
وی با تأکید بر این نکته که گلوکوم یکی از دلایل عمده نابینایی در افراد بالای ۶۰ سال به شمار می آید و با تشخیص به موقع و درمان به موقع می توان از آن جلوگیری کرد، گفت: دو نوع گلوکوم وجود دارد: گلوکوم اولیه زاویه باز و گلوکوم با زاویه بسته (گلوکوم با زاویه تنگ و باریک).
شکوهی راد توضیح داد که گلوکوم اولیه زاویه باز، شایع ترین نوع آب سیاه بوده و به آرامی آغاز می شود. این بیماری ناشی از عدم تخلیه روان مایع در چشم است که به تبع آن فشار چشم افزایش یافته و آسیب به عصب بینایی آغاز می شود؛ در این نوع آب سیاه احساس درد وجود ندارد و در مراحل ابتدایی هیچ تغییری در بینایی مشاهده نمی شود.
وی افزود: گلوکوم با زاویه بسته به این صورت روی می دهد که عنبیه چشم در نزدیکی ساختارهای تخلیه مایع در زاویه چشم قرار می گیرد و می تواند مانع از خروج مایع از این قسمت شود.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: گلوکوم با زاویه بسته ممکن است به شکل ناگهانی و حاد بروز پیدا کند که این نوع را گلوکوم حاد زاویه بسته می نامند.
شکوهی راد به علائم حمله حاد گلوکوم اشاره کرد و گفت: این علائم شامل تاری ناگهانی دید، درد و قرمزی چشم ها، سردرد، تهوع، استفراغ و دید رنگین کمانی اطراف نورها است. نوع دیگری که وجود دارد گلوکوم مزمن زاویه بسته است که در مراحل اولیه هیچ علائمی ندارد و افراد تا زمانی که دچار حمله حاد گلوکوم یا آسیب قابل توجه بینایی نشوند، از ابتلا به این بیماری خبر ندارند. در صورت عدم درمان فوری، این نوع آب سیاه می تواند به نابینایی منجر شود.
وی همچنین توضیح داد: در برخی موارد، گلوکوم ممکن است به دنبال بعضی بیماری های عمومی یا چشمی یا ناشی از مصرف داروها بروز کند که به آن گلوکوم ثانویه اطلاق می شود. این نوع گلوکوم می تواند به صورت زاویه باز یا زاویه بسته باشد و ممکن است به دلیل مصرف کورتیکواستیروئید (کورتون)، یا آسیب های چشمی که منجر به آسیب زاویه می شوند، و یا به علت آزاد شدن رنگدانه ملانین در چشم (گلوکوم پیگمانتر) و همچنین مواد ناشی از پوسته ریزی (سندروم سودواکسفولیشن) ایجاد شود.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: گلوکوم مادرزادی یا دوران کودکی، که به ویژه در نوزادان و کودکانی با سن کمتر از یک سال بروز می یابد، نادر است و معمولاً ارثی بوده و ناشی از اختلال در توسعه زاویه چشم می باشد که درمان آن عمدتاً از طریق جراحی انجام می شود.
بر اساس اطلاع رسانی وزارت بهداشت، وی افزود: در بیمارانی که مبتلا به گلوکوم با فشار نرمال هستند، فشار چشم در حد طبیعی است، اما این افراد علائم مانند وجود نقاط کور در میدان بینایی به نشانه آسیب به عصب بینایی که مرتبط با گلوکوم است، تجربه می کنند.
شکوهی راد خاطرنشان کرد: افرادی که سن آن ها بیش از ۴۰ سال است، دارای سابقه خانوادگی گلوکوم، فشار چشم بالا، دیابت، فشار خون بالا، میگرن، مشکلات انکساری چشم، ضربه به چشم، مصرف طولانی مدت داروهای استروئیدی و نیز افرادی با قرنیه نازک و عصب بینایی کوچک به شدت در معرض ابتلا به گلوکوم قرار دارند.