رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی:
به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی مرکز نور، حجت الاسلام والمسلمین محمدحسین بهرامی، عصر امروز طی سخنانی در کمیسیون تخصصی «فضای مجازی، فناوری و هوش مصنوعی» که در چارچوب برنامه های همایش یکصدمین سال بازتأسیس حوزه علمیه قم برگزار شد، بر ضرورت نهادینه سازی استفاده از فناوری در ساختارهای حوزوی تأکید کرد و گفت: در منشوری که رهبر معظم انقلاب برای آینده حوزه و روحانیت ترسیم فرمودند، چند محور راهبردی مطرح شده که تحقق هیچ کدام از آن ها جز با بهره گیری از فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی ممکن نیست.
وی با اشاره به روند شکل گیری کمیته فناوری و فضای مجازی همایش گفت: پیشنهاد شد کمیته فضای مجازی و فناوری از کمیته رسانه جدا شود، چرا که معمولاً فناوری در کنار رسانه به حاشیه می رود. با پذیرش این پیشنهاد از سوی دبیرخانه ستاد برگزاری همایش، کارگروه تخصصی تشکیل شد و در بررسی های اولیه به فهرستی از ۱۲ نفر از پیشکسوتان حوزه فناوری اطلاعات در حوزه علمیه دست یافتیم.
رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، با اشاره به محورهای علمی برای سفارش مقاله در این کمیسیون، گفت: این محورها شامل موضوعاتی مانند کلیت رابطه حوزه علمیه و فناوری اطلاعات، نگرش مرجعیت به فناوری، تاریخچه فناوری در حوزه، آموزش و پژوهش حوزوی با تکیه بر فناوری، تبلیغ دینی و فناوری اطلاعات، نقش هوش مصنوعی در علوم اسلامی، بازی های دیجیتال، تاریخ شفاهی و آینده پژوهی در این عرصه است.
وی با بیان اینکه ارزیابی مقالات بیش از دو سال پیش انجام شد اما با تأخیر در برگزاری همایش، نیاز به بازبینی مجدد بود، اظهار داشت: طی دو ماه اخیر، حدود ۱۴ مقاله مورد تأیید نهایی قرار گرفت که در قالب یک جلد از مجموعه ۲۱ جلدی مقالات همایش، به فناوری اطلاعات، فضای مجازی و هوش مصنوعی اختصاص یافته است. همچنین مجموعه ای دیگر از مصاحبه های تاریخ شفاهی با پیشگامان این عرصه در جلدی جداگانه منتشر خواهد شد.
حجت الاسلام والمسلمین بهرامی با تأکید بر اهمیت هوش مصنوعی گفت: این مهم ترین موضوع فناوری در عصر حاضر است که باید با صلابت و بدون هیاهو به آن ورود کنیم. برای تحلیل صحیح در این زمینه، باید هم به مباحث نظری هوش مصنوعی و هم به ابعاد فقهی و علمی آن تسلط داشت.
وی از برگزاری همایش «علوم اسلامی انسانی دیجیتال» در سال جاری خبر داد و افزود: مرکز فضای مجازی و هوش مصنوعی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی نیز مطالعات قابل توجهی در این زمینه آغاز کرده است.
وی با بیان اینکه «مرجعیت» در این عرصه حیاتی است گفت: اگر دیر وارد میدان شویم و ابزار هوش مصنوعی اسلامی خود را عرضه نکنیم، حتی در صورت تولید، تضمینی برای جذب مخاطب وجود نخواهد داشت.
رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی در پایان با اشاره به دستاوردهای این مرکز گفت: امروز پایگاه های نورمگز و نورلایو به عنوان تنها بانک های اطلاعاتی علوم اسلامی تولیدشده در ایران، دارای کاربران بین المللی هستند و ۲۴ دانشگاه آمریکایی و اروپایی با مراکز شرق شناسی، مشترک این دو پایگاه اند. این نشان می دهد که حوزه علمیه در مسیر فناوری اطلاعات حرکت پرشتابی داشته و باید با عزمی مضاعف به این مسیر ادامه دهد.
مرکز کامپیوتری علوم اسلامی، نهاد پیشرو حوزوی در زمینه فناوری است
همچنین حجت الاسلام والمسلمین اکبر راشدی نیا، معاون پژوهشی مرکز نور در کمیسیون تخصصی فضای مجازی، فناوری و هوش مصنوعی همایش صدمین سالگشت بازتاسیس حوزه علمیه قم که در مدرسه علمیه امام کاظم(ع) برگزار شد، گفت: مرکز نور یک نهاد پیشرو حوزوی در زمینه فناوری است که با عنایت و حمایت مستقیم رهبر انقلاب اسلامی در سال ۱۳۶۸ تأسیس شد و تاکنون مراحل متعددی را در مسیر توسعه پیموده است.
وی با اشاره به مراحل مختلف فعالیت این مرکز افزود: نخستین مرحله فعالیت نور، مرحله اقناع حوزه نسبت به اصل بهره گیری از فناوری بود؛ چرا که در آن سال ها نگرانی هایی نسبت به تهدیدات احتمالی ابزارهای دیجیتال و خطر تهاجم فرهنگی وجود داشت. اما با تلاش و گفتگو، این باور عمومی در میان نخبگان شکل گرفت که فناوری اطلاعات می تواند به ابزار مفید و تحول آفرینی در خدمت حوزه بدل شود.
حجت الاسلام راشدی نیا ادامه داد: پس از شکل گیری این باور، مرحله دوم آغاز شد که با کمبود شدید سخت افزار همراه بود. در آن زمان امکانات فناورانه محدود و گران قیمت بودند و انتقال داده ها با چالش هایی همچون حجم پایین حافظه و سرعت کم صورت می گرفت.
وی اضافه کرد: با توسعه سخت افزارها، مرحله بعدی آغاز شد؛ مرحله ای که مرکز نور توانست بانک های اطلاعاتی بزرگی از متون اسلامی، از جمله کتب حدیثی، تفسیری و فقهی ایجاد کند. این بانک ها پایه گذار نرم افزارهای جامع و قابل جستجو در علوم اسلامی شدند.
حجت الاسلام راشدی نیا با اشاره به تحولات فناوری های نوین در سال های اخیر تصریح کرد: با ورود فناوری های نوین از جمله ابزارهای پردازش زبان و الگوریتم های هوش مصنوعی، مرکز نور وارد مرحله جدیدی شده است. در دو سال اخیر، این مرکز استفاده از الگوهای زبانی هوشمند را آغاز کرده که امکان تعامل و گفتگو را فراهم می سازد.
وی تأکید کرد: در این مرحله، مرکز نور نه تنها تولیدکننده محتواست، بلکه به دنبال بهره گیری از فناوری های نوین برای افزایش بهره وری پژوهشگران علوم اسلامی و ورود جدی تر به عرصه هوش مصنوعی در حوزه علوم دینی است.