کارشناس اقتصادی بهطور خاص به معضلات مسافران عراقی هنگام ورود به مرزهای زمینی ایران پرداخته و تصریح کرد: با توجه به پتانسیل عظیم گردشگری سلامت کشور، ضعف زیرساختها در مرزهای ورودی، به ویژه پایانه شلمچه که تحت نظارت سازمان منطقه آزاد اروند اداره میشود، مانع بزرگی برای گسترش این حوزه به شمار میآید. یکی از چالشهای اصلی در این زمینه عدم وجود گیتهای CIP در مرز مذکور است که موجب طولانی شدن زمان انتظار، کاهش رضایت و لطمه به اعتبار خدمات درمانی کشور میشود.
حمزه گرجه جاغرق، کارشناس اقتصادی، در مطلبی که برای ایسنا ارسال کرده است، به ضعفهای ساختاری گردشگری سلامت پرداخت و نوشت: «امروزه، گردشگری و بهخصوص گردشگری سلامت، به یکی از منابع اساسی و پایدار درآمدهای ارزی برای ملتها تبدیل گشته است. بسیاری از کشورها با سرمایهگذاری مؤثر در زیرساختهای بهداشتی و درمانی، توانستهاند بخش بزرگ و قابل توجهی از اقتصاد خود را از طریق جذب بیماران خارجی و ارائه خدمات پزشکی تامین کنند.
بهطور مثال، ترکیه در سال ۲۰۲۳ بیش از ۵۰ میلیارد دلار از درآمد کل گردشگری خود بهدست آورد که نزدیک به ۲.۵ میلیارد دلار آن بهتنهایی از بخش گردشگری سلامت بوده است. این کشور با تکیه بر پزشکان ماهر، تبلیغات گسترده بینالمللی و فراهم کردن امکانات ویژه در پایانهها و فرودگاهها، سهم زیادی از بازار خدمات پزشکی در منطقه را به خود اختصاص داده است. گردشگری سلامت نهتنها برای کشور میزبان منبع درآمد زایی دارد، بلکه باعث توسعه هتلها، حملونقل، صنایع دارویی و همچنین اشتغالزایی در سطح ملی نیز میشود.
در زمان قبل از انقلاب، پزشکان بنگلادشی و هندی در هر یک از شهرهای ایران حضوری فعال داشتند، اما وضعیت پس از انقلاب اسلامی به طرز قابل توجهی تغییر کرد و با تربیت فزاینده پزشکان متخصص و گسترش زیرساختهای درمانی، ایران امروز به یکی از کشورهای پیشرو در عرصه سلامت در منطقه تبدیل شده است. این ظرفیت عظیم به کشور این امکان را میدهد تا علاوه بر تأمین نیازهای داخلی خود، به یک مقصد معتبر برای توریسم پزشکی بیماران خارجی به خصوص از کشورهای همسایه تبدیل شود.
عیناللهی، وزیر بهداشت دولت سیزدهم، اعلام کرد که در سال ۱۴۰۲ ایران از گردشگری سلامت ۱ میلیارد دلار درآمد کسب کرده که شهروندان عراقی بیشترین سهم را در این درآمد داشتهاند [۱]. با این حال، پتانسیلهای ایران برای کسب درآمد از این صنعت به ویژه از کشورهای مجاور، چندین برابر این رقم است.
بر اساس ماده ۷۲ برنامه هفتم توسعه، دولت برای افزایش درآمد این صنعت و جذب گردشگران سلامت ملزم به رفع موانع موجود و فراهم کردن بسترهای لازم جهت دستیابی به درآمد ۶ میلیارد دلاری پس از پایان برنامه هفتم شده است. [۲] با این حال، در مسیر جذب گردشگران سلامت، بهویژه از همسایگان، چالشهای متعددی وجود دارد که میتواند علاقه این افراد برای سفرهای درمانی به ایران را کاهش دهد.
بیشترین تعداد گردشگران سلامت به ایران، شامل شهروندان عراقی است که در مسیر ورود به ایران به ویژه از پایانه شلمچه با مشکلات فراوانی روبهرو هستند که یکی از سه پایانه اصلی مشترک ایران و عراق میباشد.
پایانه مرزی شلمچه در استان خوزستان یکی از مهمترین ورودیهای گردشگران عراقی به ایران به شمار میرود. این پایانه علیرغم استقبال زیاد گردشگران عراقی، به ویژه از ناحیه گردشگران سلامت، با چالشهای متعددی مواجه است که عدم وجود گیتهای CIP از مهمترین آنها محسوب میشود. یکی از نگرانیهای عمده گردشگران سلامت عراقی، که غالباً بیمارانی با وضعیت جسمی نامناسب هستند، سریعاً عبور کردن از مرز شلمچه و تمرکز بر فرآیند درمان است. چرا که در ایام خاص، این پایانه به دلیل ورود بالا با ازدحام شدید در صفهای ورود مواجه میگردد و بر اساس اطلاعات ارائه شده، زمان عبور از بررسی گیتهای ورود ممکن است تا ۸ ساعت به طول بینجامد. [۳] احداث گیتهای CIP به عنوان راهحلی برای این مشکل پیشنهاد میشود. این گیتها با هدف تسریع در فرآیند بازرسی گذرنامه راهاندازی خواهند شد و با دریافت هزینهای از گردشگر، از انتظار طولانی او در صفهای ورودی جلوگیری خواهند کرد. این اقدام نهتنها تسهیل کننده ورود سریع گردشگران عراقی خواهد بود، بلکه میتواند به درآمدزایی برای رفع مشکلات دیگر پایانه نیز کمک کند.
سازمان منطقه آزاد اروند که بر اساس اساسنامه مصوب خود مسئولیت پایانه شلمچه را بر عهده دارد، باید با درک اهمیت استراتژیک گردشگری سلامت برای کشور و منطقه، در اسرع وقت نسبت به احداث گیتهای ویژه CIP و بهبود شرایط زیرساختی پایانه شلمچه اقدام نماید. عدم اقدام بهموقع در این حوزه، فرصتهای اقتصادی را از دست خواهد داد و به اعتبار و حیثیت ایران در عرصه گردشگری سلامت آسیب خواهد زد.»
منابع:
[۱] www.mehrnews.com/news/۶۰۲۵۹۴۵/
[۲]
[۳] www.isna.ir/news/۱۴۰۳۱۲۱۱۰۷۸۵۱/