اسید اولئیک، جزء اصلی در بسیاری از مواد غذایی چرب بوده که موجب تحریک تولید سلولهای چربی جدید میشود.
چربی شایعی که در روغن زیتون وجود دارد، ممکن است به اندازهای که تصور میشود، بیضرر نباشد. نتایج یک مطالعه نشان میدهد که «اسید اولئیک» که یکی از عناصر کلیدی در بسیاری از غذاهای پرچرب به شمار میآید، به طور خاص با دستکاری پروتئینهای مشخص در بدن، به رشد سلولهای چربی جدید کمک میکند. بر خلاف چربیهای دیگر، این اسید موجب افزایش تعداد «سلولهای چربی» شده و بستری را برای چاقی و حتی بروز احتمالی بیماریهای مزمن ایجاد مینماید. این تغییر غیرقابل انتظار به ما نشان میدهد که نه تنها مقدار چربی دریافتی بلکه نوع آن نیز میتواند تأثیرات قابل توجهی بر سلامتی داشته باشد.
رژیم غذایی غنی از چربی که مقدار زیادی اسید اولئیک دارد، میتواند نسبت به سایر دستههای چربی، احتمال بروز چاقی را بیشتر کند. اسید اولئیک، نوعی چربی غیراشباع تکزنجیرهای، باعث تحریک تولید بیشتر سلولهای چربی در بدن میشود. این اسید با تقویت یک پروتئین سیگنالی به نام AKT2 و کاهش فعل و انفعالات یک پروتئین تنظیمکننده به نام LXR، سطوح بالای خود را به شکل تسریع در رشد سلولهای پیشساز تبدیل میکند که در نهایت به سلولهای چربی جدید تبدیل میشوند.
این تیم تحقیقاتی، موشها را با انواع رژیمهای خاص از جمله غذاهای غنی از اسیدهای چرب خاص، مانند آنهایی که در روغن نارگیل، روغن بادامزمینی، شیر و روغن سویا وجود دارند، تغذیه کردند.
در این راستا، تنها اسید اولئیک بود که موجب تکثیر قابل توجه سلولهای پیشساز مرتبط با تولید سلولهای چربی نسبت به سایر اسیدهای چرب گردید. به عبارتی دیگر، میتوان سلولهای چربی را به عنوان یک واحد نظامی مجاز تصور کرد. هنگامی که اسید اولئیک به بدن وارد میشود، در ابتدا تعداد «سلولهای چربی» افزایش یافته که ظرفیت بیشتری برای انباشت مواد مغذی اضافه فراهم میآورد. در طول زمان، اگر مواد مغذی اضافی از حد ظرفیت این سلولها فراتر رود، ممکن است چاقی بروز کند که در صورت عدم مدیریت درست، خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و دیابت را افزایش میدهد.
براساس گزارش دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، متأسفانه تفکیک انواع اسیدهای چرب در رژیم غذایی انسان چندان ساده نیست. سطح اسید اولئیک در منابع غذایی در حال افزایش است، به ویژه زمانی که دسترسی به گزینههای غذایی متنوع محدود باشد و فستفود به عنوان یک گزینه مقرون به صرفه مطرح گردد.
ضروری است که در رژیم غذایی تعادل رعایت شود و چربیها از منابع متنوع مصرف گردند. به نظر میرسد که سطح نسبتا تعادلی از اسید اولئیک سودمند بوده، اما سطوح بالاتر و طولانیمدت آن ممکن است نتایج منفی بههمراه داشته باشد. فردی که در معرض خطر ابتلا به بیماریهای قلبی قرار دارد، باید نسبت به سطوح بالا از اسید اولئیک محتاط باشد.
