یک نوشیدنی محبوب که به نام «معجون کورتیزول» شناخته می‌شود، به سرعت در تیک‌تاک به شهرت رسیده و سازندگان آن ادعا می‌کنند که این نوشیدنی می‌تواند استرس را کاهش دهد، انرژی را بازیابی کند و هورمون‌ها را در تعادل نگه دارد؛ اما نظر پزشکان در این باره چیست؟
کورتیزول که به‌عنوان «هورمون استرس» شناخته می‌شود، وظایف مهمی در تنظیم متابولیسم، التهاب، فشار خون و الگوی خواب و بیداری دارد. متخصصین تاکید دارند که تغییرات در سطح کورتیزول می‌تواند طبیعی و حتی مفید باشد، مگر آنکه با استرس مزمن یا بیماری‌های زمینه‌ای همراه گردد.
این نوشیدنی معمولاً پیش از خواب مصرف می‌شود. دستور العمل‌های متداول برای تهیه آن شامل آب نارگیل به‌منظور تأمین الکترولیت‌ها، آب پرتقال یا آب لیمو برای تأمین ویتامین C، مقداری نمک و بعضاً پودر منیزیم است. در برخی نسخه‌ها، به‌منظور افزایش طعم و ایجاد حباب، کرم تارتار (پتاسیم تارتارات) یا آب گازدار هم اضافه می‌شود.
طرفداران این نوشیدنی پرطرفدار ادعا می‌کنند که این ترکیب می‌تواند به مقابله با فقدان مواد مغذی ناشی از استرس کمک کند، اما پزشکان عمدتاً با این نظر مخالفند.
مطابق با مقاله‌ای که به‌تازگی در وبسایت هلث‌لاین (Healthline) منتشر شده است، این معجون به‌خودین مزایای سلامتی اثبات‌شده‌ای ندارد. متخصصانی که با آنها صحبت شده، بیان کردند که اگرچه مواد مغذی مانند منیزیم، پتاسیم، سدیم و ویتامین C ممکن است برای سلامت کلی مفید باشند، اما وجود آنها در یک وعده به احتمال زیاد تأثیر قابل‌توجهی در کاهش کورتیزول یا استرس نخواهد داشت.
با این حال، یک ماده خاص در این ترکیب بیش از سایرین جلب توجه می‌کند.
«بث ادواردز»، کارشناس تغذیه، تصریح کرد که منیزیم یک ماده مغذی حیاتی و مؤثر است که در صدها فرآیند بیوشیمیایی در بدن مشارکت دارد.
او افزود: در زمان‌هایی که تحت فشار روحی قرار داریم، بدن ما ذخایر منیزیم را به‌طور سریع‌تری مصرف کرده و از دست می‌دهد. همچنین، در مواقع استرس‌زا بدن منیزیم بیشتری از طریق ادرار دفع می‌کند؛ بنابراین، تأمین مجدد سطح آن می‌تواند مفید باشد.
«امی پری‌ـ‌جونز»، کارشناس تغذیه نیز افزود: سطح بالای کورتیزول ممکن است منجر به از بین رفتن الکترولیت‌ها شود و کمبود این الکترولیت‌ها می‌تواند برخی از نشانه‌های مرتبط با استرس را تشدید کند.
بنابراین، برخی از افراد ممکن است دریافت مکمل منیزیم را سودمند بدانند. با این حال، متخصصان تغذیه تذکر دادند که معجون کورتیزول نباید به‌عنوان یک درمان جامع برای استرس در نظر گرفته شود، به‌خصوص قبل از خواب، زیرا در حال حاضر هیچ مطالعه بالینی دقیقی دلیلی برای کاهش معنادار سطح کورتیزول به کمک این نوشیدنی ارائه نکرده است.
پری‌ـ‌جونز همچنین اشاره کرد که قندهای موجود در آب پرتقال به‌دلیل جدایی از فیبر میوه اصلی به سرعت وارد جریان خون می‌شوند. این افزایش ناگهانی قند خون قبل از خواب می‌تواند به افت بعدی قند خون منجر گردد، زیرا بدن واکنش انسولینی نشان می‌دهد.
بنا بر گفته‌های پری‌ـ‌جونز، خواب بی‌کیفیت و نامناسب می‌تواند سطح کورتیزول را در روز بعد افزایش دهد.
ایندیپندنت گزارش داد که این کارشناس توصیه می‌کند اگر تمایل به آزمایش معجون کورتیزول دارید، بهتر است آن را در ساعات اولیه روز و با یک وعده غذایی مصرف کنید تا خطر افزایش قند خون کاهش یابد. همچنین، توجه به عوارض جانبی احتمالی این نوشیدنی ضروری است.
پری‌ـ‌جونز هشدار داد که آب گازدار موجود در این دستور غذا ممکن است باعث بروز نشانه‌های گوارشی نظیر نفخ، رفلاکس یا گاز شود و این موارد می‌تواند به خواب کم‌کیفیت منجر گردد.
هر دو کارشناس تغذیه به افرادی که به امتحان کردن این معجون علاقه‌مندند، توصیه کردند برای مدیریت استرس از روش‌های دیگر نیز بهره ببرند، از جمله توجه به جنبه‌های کلی سلامتی شامل فعالیت بدنی، رژیم غذایی و عادات خواب.