بررسی‌های به عمل آمده از بازار نشان می‌دهد که قیمت برنج ایرانی در مقایسه با هفته‌های اخیر بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار تومان کاهش یافته است، با این حال خانواده‌ها همچنان از این قیمت ناراضی هستند و اشاره دارند که افزایش ناگهانی قیمت برنج قابل توجه بوده است. در نتیجه انتظار می‌رود با تشدید نظارت‌ها، روند کاهشی قیمت برنج ادامه داشته باشد و به سطوح منطقی‌تری برسد.
باشگاه خبرنگاران جوان نیز در گزارشی اعلام کرده است که آمارها نشان می‌دهد به طور میانگین ماهانه ۲۵۰ هزار تن برنج در کشور مصرف می‌شود که دو سوم آن از تولید داخلی و به تبع آن یک سوم آن از طریق واردات تامین می‌گردد. بر اساس مصوبه هیئت دولت، امسال ممنوعیت واردات برنج لغو شده است تا بازار به تعادل برسد.
غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، در خصوص علل افزایش قیمت در بازار اذعان داشت: نیمی از برنج مصرفی کشور با ارز ترجیحی وارد می‌شود که تحت قیمت‌گذاری قرار دارد و باید بر اساس قانون نرخ‌گذاری و در سامانه‌های مشخص توزیع شود. نیمی دیگر که در داخل تولید می‌شود، به خاطر عدم تخصیص ارز ترجیحی نمی‌توانیم آن را قیمت‌گذاری کنیم و قیمت آن در بازار مشخص می‌شود.
وزیر جهاد کشاورزی تاکید کرد که قیمت برخی ارقام برنج ایرانی به طور غیرمعمول افزایش نداشته است، اما دو رقم خاص به شکل غیرمتعارف افزایش یافته و با توجه به ورود محصول جدید به بازار، انتظار می‌رود قیمت آن کاهش یابد.
نوری قزلجه همچنین بیان کرد که دلایل متعددی بر افزایش قیمت برنج تاثیرگذار است، از جمله اصلاح الگوی کشت و ممنوعیت کاشت در استان‌های غیرشمالی به همراه کاهش ۳۰۰ هزار تنی در تولید ارقام خاص. وی خاطرنشان ساخت که در سال جاری تلاش کرده‌ایم تا تعاونی‌ها و تشکل‌ها را به بازار معرفی کنیم تا انحصار از دست عده‌ای خاص خارج شود و این تشکل‌ها بتوانند در تنظیم عرضه و تقاضا مؤثر واقع شوند.
تغییر قیمت برنج ایرانی
رضا کنگری، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی، اظهار داشت که قیمت برنج همزمان با فصل برداشت روند نزولی پیدا کرده است. او افزود: بررسی‌ها نشان می‌دهد که قیمت هر کیلو برنج ایرانی بین ۲۰ تا ۲۵ درصد کاهش یافته و در این راستا، پیش از فصل برداشت، بنکداران هر کیلو برنج هاشمی درجه یک را به بهای ۳۳۵ هزار تومان تهیه می‌کردند که با ورود بار جدید از مازندران، قیمت به ۲۱۰ تا ۲۱۵ هزار تومان کاهش یافته است. همچنین با عرضه برنج گیلان به بازار طی ۱۰ روز آینده، انتظار می‌رود شیب قیمت کاهشی بیشتر شود.
کنگری همچنین اشاره کرد که در ۲۰ روز گذشته، قیمت هر کیلو برنج پاکستانی به ۱۳۵ تا ۱۴۰ هزار تومان و هر کیلو برنج هندی به ۷۰ تا ۷۵ هزار تومان رسیده است؛ در حالی که در حال حاضر، قیمت برنج پاکستانی در بنکداری‌ها ۹۰ تا ۹۵ هزار تومان و برنج هندی ۵۸ تا ۶۰ هزار تومان است.
رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی ادامه داد: برآوردها نشان می‌دهند با برداشت انبوه برنج گیلان و عرضه آن به بازار، روند کاهشی قیمت تسریع می‌شود که بر این اساس، بازار برنج به تعادل خواهد رسید.
او همچنین به لغو ممنوعیت و تأثیر آن بر بازار برنج اشاره کرد و افزود: لغو ممنوعیت انتظار می‌رود قیمت برنج را به سمت واقعی‌تر شدن سوق دهد و امیدواریم در دو هفته آتی قیمت‌ها به وضعیت واقعی‌تری برسند.
چگونه می‌توان قیمت برنج را در بازار متعادل کرد؟
عطاالله هاشمی، عضو شورای هماهنگی تشکل‌های بخش کشاورزی، یادآوری کرد که سال گذشته، علی‌رغم باقی ماندن برنج بر روی دست کشاورزان و اصرار بر خرید و جمع‌آوری محصول با نرخ تضمینی توسط دولت، این امر محقق نشد. درحالی‌که قیمت تضمینی برای برنج، در برخی موارد باید در زمان خرید واقعی به اجرا درآید.
وی به نوسانات قیمت برنج اشاره کرد و گفت: در سال گذشته، دلالان و واسطه‌ها وارد بازی خرید شدند و پس از انبار کردن، محصولات را با قیمت‌های بالا عرضه کردند.
هاشمی افزود که باید نیاز، تولید و مصرف به صورت شفاف محاسبه شود و در صورت کسری، این کسری از طریق واردات در زمان مقرر انجام شود تا مشکلی در تنظیم بازار برنج پیش نیاید.
وزارت جهاد کشاورزی تصمیم به عرضه برنج در سامانه بازارگاه گرفته است تا شفافیت بیشتر ایجاد شود و این موضوع می‌تواند به رفع مشکلاتی ازجمله احتکار و گرانی برنج کمک کند و عرصه را بر توزیع‌کنندگان تسهیل نماید.
نیاز کشور به برنج خارجی ماهانه ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تن است
مجید رضا خاکی، دبیر انجمن واردکنندگان برنج ایران، ضمن اشاره به ثبت سفارش‌های اخیر، اعلام کرد که با ورود محموله‌های ثبت سفارش‌شده به کشور و همزمان با آغاز فصل برداشت برنج ایرانی و تداوم تامین برنج خارجی، انتظار می‌رود تعادل مطلوبی در بازار برنج شکل گیرد.
به گفته وی، بازار برنج در ماه‌های اخیر تحت تأثیر نوسانات قیمت برنج ایرانی قرار داشته، اما اکنون روند کاهش قیمت آغاز شده است. افزایش قیمت برخی ارقام پرمصرف داخلی موجب شده که بخشی از تقاضای بازار به سمت برنج خارجی انتقال یابد.
خاکی ادامه داد که برآوردها نشان می‌دهد که نیاز ماهانه کشور به برنج خارجی بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تن است و در ایام پرمصرف مانند عید نوروز و ماه رمضان، حتی ممکن است از این مقدار فراتر رود؛ بنابراین تأمین مستمر و کافی برنج به منظور پاسخ به تقاضا و تعدیل قیمت‌ها بسیار حائز اهمیت است.
این مقام مسوول همچنین به آمار واردات اشاره کرد و بیان داشت که از ابتدای سال تا نیمه مردادماه حدود ۵۰۰ هزار تن برنج سفید ترخیص شده که بر اساس مدت مشابه سال گذشته حدود ۱۱ درصد رشد داشته است. با توجه به کاهش محسوس تخمینی تولید داخلی نسبت به سال گذشته و در نظر گرفتن الگوی مصرف فعلی، پیش‌بینی می‌شود که تا پایان سال حداقل ۹۰۰ هزار تن واردات دیگر مورد نیاز باشد تا کسری موجود جبران شود.
دبیر انجمن واردکنندگان برنج ایران تاکید کرد که بازار برنج هندی که سهم بسزایی از بازار را در اختیار دارد، در وضعیت مساعدی قرار دارد و با اصلاح سیاست‌ها و برنامه‌ریزی در تامین، قیمت برنج پاکستانی نیز می‌تواند بیشتر به سمت تعادل حرکت کند.
خاکی تصریح کرد که اگر روند فعلی ادامه یابد و ارز لازم برای واردات به موقع تامین شود و سازوکار تامین بهبود یابد، می‌توان انتظار داشت که بازار در ماه‌های آینده با عرضه برنج تازه ایرانی به آرامش کامل برسد.
دبیر انجمن واردکنندگان برنج ایران نتیجه‌گیری کرد که آرامش پایدار در بازار ناشی از هماهنگی میان تمامی ارکان زنجیره تأمین از سیاست‌گذاران و تأمین‌کنندگان تا شبکه توزیع است. هرگاه تخصیص ارز و ترخیص به صورت مستمر انجام شود و سیاست‌های تنظیم بازار با واقعیت تولید داخلی همخوانی داشته باشد، کمبودی احساس نخواهد شد و قیمت‌ها به‌صورت غیرمنطقی افزایش نخواهند یافت.
کارشناسان اذعان دارند که با برداشت قابل توجه برنج ایرانی و عرضه آن به بازار، قیمت برنج به تدریج و با ادامه روند کاهشی به تعادل خواهد رسید و امیدوارند با افزایش نظارت از سوی نهادهای مسئول، از نوسانات و سودجویی واسطه‌ها جلوگیری شود تا شهروندان امکان خرید برنج مورد نیاز خود را داشته باشند.
۲۱۷