با وجود برگزاری برنامه‌های داخلی و بین‌المللی متعدد به منظور حفظ تالاب‌های کشور، هر روزه شاهد این هستیم که این اکوسیستم‌ها در شرایط نامناسبی به سر می‌برند و در حال نابودی هستند. یکی از مشهودترین نمونه‌ها دریاچه ارومیه است که وضعیت آن رضایت‌بخش نیست.
بر اساس نظر کارشناسان و همچنین از سوی سازمان حفاظت محیط زیست، حقابه تالاب‌ها به نحو شایسته‌ای توزیع نمی‌شود. طبق قانون حفاظت از تالاب‌ها، این سازمان مسئول تعیین میزان حقابه تالاب‌ها است و وزارت نیرو وظیفه تخصیص آن را بر عهده دارد. به طور معمول، حقابه موردنظر برای تالاب‌ها در حدود ۱۰ میلیارد مترمکعب تعیین می‌شود، اما متأسفانه بخش اندکی از آن به دست وزارت نیرو تخصیص می‌یابد، که این امر نتیجه‌اش وضعیت نامطلوب کنونی تالاب‌ها می‌باشد.
خشک شدن این تالاب‌ها به ایجاد کانون‌های گرد و غبار منجر می‌شود که این پدیده زندگی را برای ساکنین محلی و حتی در فاصله‌های دورتر دشوار می‌سازد و احتمال مهاجرت را به دنبال خواهد داشت.
در کشورمان تقریبا ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار هکتار بستر تالابی وجود دارد که طبق گفته کارشناسان، بیش از ۷۰ درصد آن در معرض خطر تبدیل به کانون گرد و غبار قرار دارد. این امر ضرورت تأمین حقابه تالاب‌ها را دوچندان می‌کند.
در سال جاری، برای تالاب بختگان نزدیک به ۴۰ میلیون مترمکعب و برای دریاچه ارومیه بین ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون مترمکعب آب رهاسازی شده است. نکته حائز اهمیت این است که حتی این مقدار آب نیز به طور کامل به بستر تالاب‌ها نمی‌رسد؛ چرا که در مسیر، بخش‌هایی از آن توسط کشاورزان برداشت می‌شود و قسمتی دیگر نیز تبخیر می‌شود.
این دیدگاه وجود دارد که سازمان حفاظت محیط زیست می‌بایست قدرت بیشتری برای تأمین حفاظت از محیط زیست این کشور داشته باشد. علاوه بر این، قانونی که برای حفاظت از تالاب‌ها در مجلس تصویب شده است، به نوعی این قدرت و پشتیبانی را برای سازمان فراهم کرده است؛ اما در عمل، محیط زیست نمی‌تواند آنچنان که باید، حق خود را دریافت کند.
در چند سال اخیر، سازمان حفاظت محیط زیست به سمت حفاظت مشارکتی حرکت کرده است، و هدف آن همکاری با جوامع محلی برای حفاظت از محیط زیست و تالاب‌هاست. یکی از این طرح‌ها، مدیریت پایدار تالاب‌ها با رویکرد مشارکت محلی است که نتایج مثبتی نیز به همراه داشته است. در این طرح، به کشاورزان روش‌های صحیح آبیاری مزارع و باغات و همچنین شیوه‌های استفاده بهینه از کودهای شیمیایی آموزش داده شده است.
این رویکرد در دریاچه‌های اقماری دریاچه ارومیه، شادگان و بختگان به مرحله اجرا درآمد و نتایج بسیار قابل توجهی حاصل گردید. در ۲۵۴ روستا در استان‌های آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، فارس و خوزستان این طرح پیاده‌سازی شد و در نتیجه، ۱۷ هزار و ۵۰۰ کشاورز آموزش لازم را دریافت کردند. همچنین گزارش‌ها حاکی از آن است که با اجرای این طرح، در تالاب‌های بختگان و شادگان، مصرف آب بیش از ۲۷ درصد کاهش یافته است.
با توجه به اینکه مکرراً به وضعیت نامناسب محیط زیست اشاره می‌شود و تالاب‌ها در حال خشک شدن و جنگل‌ها در آستانه نابودی قرار دارند، به نظر می‌رسد این موضوع هنوز به یک مطالبه جدی تبدیل نشده است. مسؤولان به نظر می‌رسد درک عمیقی از فاجعه ندارند و همچنان نسبت به آن به عنوان یک موضوع غیرجدی و فانتزی نگاه می‌کنند.