نیش مملو از سم این مارمولک به ندرت باعث مرگ میشود، اما تجربهای ناخوشایند را به همراه دارد و میتواند منجر به درد شدید، حالت تهوع و استفراغ گردد. با این حال، بزاق هیولای هیلا حاوی مادهای است که اکنون میتواند در شناسایی تومورهای بسیار نادر پانکراس کمک کند.
، در شرایطی نادر، سلولهای بتا که وظیفه تولید انسولین در پانکراس را بر عهده دارند، ممکن است به طور غیرطبیعی عمل کنند و باعث ایجاد تومورهای کوچکی به نام «انسولینوما» شوند. علیرغم اینکه این تومورها معمولاً خوشخیم محسوب میشوند، تولید بیش از حد انسولین آنها میتواند سطح قند خون را کاهش دهد. این مساله به ویژه برای افرادی که به دیابت مبتلا هستند، مشکلساز است؛ زیرا ممکن است به کاهش انرژی و حتی بیهوشی آنها منجر شود. به علاوه، اندازه این تومورها معمولاً کمتر از یک اینچ است و به همین دلیل شناسایی و تشخیص آنها دشوار است. اما به نظر میرسد که یک نوع جدید از پتاسکن میتواند به طور دقیق انسولینوما را شناسایی کند. این پیشرفت به خاطر پیچیدگیهای شیمیایی بزاق هیولای هیلا امکانپذیر شده است.
قبل از این راهحل الهامگرفته از مارمولک، شناسایی بیماران مبتلا به انسولینوما برای پزشکان بسیار دشوار بود. در بسیاری از موارد، تأیید وجود این تومورها زمان بسیار زیادی به خود اختصاص میداد. «مارتی باس»(Marti Boss)، پژوهشگر در «مرکز پزشکی دانشگاه رادبود»(UMC St Radboud) در هلند و پژوهشگر ارشد این پروژه، بیان کرد: این بیماری به شدت چالشبرانگیز است. اگرچه میتوانیم آزمایشهای خون را انجام دهیم، اما این آزمایشها نمیتوانند تأیید کنند که تومور عامل بروز بیماری است یا در کدام ناحیه بدن قرار دارد. نیز باید به این نکته اشاره کرد که اسکنهایی مانند سیتیاسکن، امآرآی و پتاسکن همواره قادر به شناسایی انسولینوما نیستند.
«مارتین گوتارد»(Martin Gotthardt)، استاد مرکز پزشکی دانشگاه رادبود و یکی از پژوهشگران این پروژه، گفت: در گذشته جراحان برای پیدا کردن تومور، بخشهایی از پانکراس را برمیداشتند و در صورتی که بیماری در مراحل پیشرفته قرار داشت، ممکن بود کل پانکراس تخریب شود. اگرچه میتوان بدون پانکراس زندگی کرد، اما فرد با دیابت شدید مواجه خواهد بود و باید همواره قند خون خود را کنترل کند. بنابراین، احساس نیاز به یک نوع اسکن دقیقتر وجود داشت.
گوتارد و باس از توانمندی بالقوه بزاق هیولای هیلا آگاه بودند. تحقیقات قبلی نشان داده بودند که یک ماده شیمیایی خاص که در بزاق سمی این مارمولک ساکن بیابان وجود دارد، تمایل بالایی برای چسبیدن به یک مولکول خاص به نام گیرنده «GLP1» در انسولینوما دارد، اما ایجاد ویالهای از بزاق خزندگان برای استفاده در آزمایشات چالشبرانگیز بود. گوتارد توضیح داد: مادهای که از بزاق به دست میآید، در بدن انسان چندان پایدار نیست.
به منظور رفع این مشکل، پژوهشگران یک نسخه مصنوعی شیمیایی پایدارتر با نام «اکستندین»(Extendin) تولید کردند و آن را با یک ردیاب رادیواکتیو ترکیب نمودند که در پتاسکنهای استاندارد استفاده میشود. سپس، از ۶۹ بیمار بالغ مشکوک به انسولینوما خواسته شد تا پتاسکن اکستندین را انجام دهند.
نتایج حاکی از آن بود. در حالی که پتاسکنهای اولیه در ۶۵ درصد موارد قادر به شناسایی تومورها بودند، گزینه جدید حاصل از هیولای هیلا این کار را با دقت ۹۵ درصد انجام داد. در موقعیتهایی که پتاسکن اکستندین با سیتیاسکن و امآرآی ترکیب گردید، ۱۳ درصد از شناساییهای انسولینوما تنها به این روش جدید وابسته بود. پس از تأیید این نتایج، جراحان توانستند تمام تومورهای بیماران مبتلا را با موفقیت حذف کنند.
این گروه پژوهشی امید دارد که در آینده تحقیقات بیشتری در خصوص مزایای اکستندین و چگونگی استفاده از آن در درمان انسولینوما انجام دهد.
