“`html
اقتصاد آنلاین: جریمه‌های مربوط به راهنمایی و رانندگی ممکن است به صورت نقدی یا غیرنقدی محاسبه شوند. در بسیاری از کشورها، برای هر نوع تخلف، جریمه‌ای مالی برای راننده تعیین می‌گردد. افزون بر این، در برخی از این کشورها، به موازات جریمه نقدی، ممکن است امتیاز منفی نیز به پرونده رانندگی فرد افزوده شود که در نهایت می‌تواند به ابطال گواهینامه یا مجازات‌های دیگر منتهی گردد.
جریمه رانندگی در ایران
در ایران، جریمه‌های رانندگی برای دارندگان خودرو و موتورسیکلت به صورت نقدی به ثبت می‌رسد و در صورت عدم تسویه، ممکن است به حبس تعزیری و معلق شدن گواهینامه رانندگی آنها منجر شود. میزان جریمه نقدی برای تخلفات راهنمایی و رانندگی در ایران به نوع و شدت تخلف بستگی دارد. از سویی دیگر، امتیاز منفی برای راننده متخلف در پرونده‌اش ثبت خواهد شد و در صورتی که امتیازات منفی به حد معین برسد، گواهینامه راننده ابطال می‌شود.
احتمالاً به یاد دارید که روزی در پی ارتکاب به تخلفی از سوی یکی از افسران راهنمایی، جریمه شده‌اید. یا ممکن است زمانی تصمیم به پرداخت خلافی خود داشته‌اید و با تعداد زیادی جریمه مواجه شده‌اید. جالب است بدانید که برخی از این جریمه‌ها پس از ۶۰ روز، ارزش خود را دو برابر می‌کنند و به همین دلیل ضرورت دارد که سریعاً نسبت به پرداخت آنها اقدام کنید. لذا آگاهی از انواع جریمه‌های رانندگی و قوانین حاکم بر هر یک از آنها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
جریمه دو برگی خودرو
جریمه دو برگی در شرایطی صادر می‌شود که افسر راهنمایی و رانندگی، تخلف راننده را در حین وقوع مشاهده کند و راننده به فرمان ایست پلیس توجهی نکند. در این حالت، پلیس دو برگ جریمه برای راننده صادر می‌کند؛ یکی به دلیل تخلف و دیگری به خاطر عدم توجه به ایست پلیس.
جریمه‌های دو برگی از جمله جریمه‌هایی هستند که راننده می‌تواند به آنها اعتراض کند، چرا که عدم حضور فیزیکی او در کنار پلیس و غیبت دریافت برگه جریمه به این اعتراض قوت می‌بخشد. در این شرایط، راننده می‌تواند ادعا کند که در زمان ثبت تخلف در آن محل حاضر نبوده و بنابراین جریمه دو برگی به او ارتباطی ندارد. اما قابل ذکر است که افسر پلیس در این نوع جریمه، شماره پلاک خودرو را ثبت می‌کند و اگر پلاک ثبت شده با خودرو یکی نباشد، امکان داشت راننده بتواند ادعا کند که این جریمه برای او نیست.
نحوه صدور قبض تسلیمی خودرو
به طور کلی فرض بر این است که جریمه باید در حضور راننده به او ابلاغ شود. قبض تسلیمی به جریمه‌هایی تعلق دارد که افسر راهنمایی، راننده را از تأثیر خلافی که مرتکب شده آگاه کرده و به وی دستور ایست می‌دهد. افسر با گرفتن مدارک مورد نیاز، قبض تسلیمی را به راننده ارایه می‌دهد. با توجه به اینکه در این نوع جریمه، هم پلیس و هم راننده در محل حضور دارند، امکان اعتراض به این جریمه چندان مؤثر نخواهد بود.
در این نوع جریمه، افسر کلیه اطلاعات مربوط به خودرو را ثبت کرده و به راننده ارائه می‌دهد، از این رو احتمال خطا در آن بسیار پایین است و در صورت اعتراض، احتمال موفقیت راننده نیز به حداقل می‌رسد.
یکی از رایج‌ترین انواع جریمه‌های رانندگی، جریمه الصاقی محسوب می‌شود. این جریمه در حالتی ثبت می‌شود که راننده خودرو را در مکانی پارک کرده و در آنجا غیاب داشته باشد. اگر افسر راهنمایی، تخلفی مانند پارک ممنوع و غیره را مشاهده کند، به طور غیر حضوری برای راننده جریمه صادر کرده و برگه آن بر روی خودرو الصاق می‌شود.
در این نوع جریمه، اطلاعاتی همچون شماره پلاک، مدل خودرو، زمان و مکان تخلف روی قبض قید می‌شود. به دلیل اینکه تخلف در این حالت به ثبت پلیس می‌رسد و پلیس در محل تخلف حاضر است، امکان اعتراض به این نوع جریمه به سادگی امکان‌پذیر نیست مگر آنکه راننده بتواند شواهد و مدارکی ارائه دهد.
جریمه دوربین‌های هوشمند
دوربین‌های هوشمند با بهره‌گیری از تکنولوژی هوش مصنوعی به صورت خودکار تمامی اطلاعات خودرو را ثبت می‌کنند. این دوربین‌ها در مکان‌هایی نصب می‌شوند که نیاز به تحلیل فردی نداشته باشند. به طور مشخص دوربین بر این اساس تعریف می‌شود که هر خودرویی که از این خیابان عبور کند، پلاک آن ثبت گردد و در این خصوص استثنایی وجود ندارد. بیشترین کاربرد این دوربین‌ها در مناطق طرح ترافیک و کنترل سرعت غیر مجاز است.
جریمه‌های ناشی از سرعت غیر مجاز که توسط این دوربین‌ها ثبت می‌شوند، معمولاً از نظر مبلغ بسیار سنگین هستند.
در مراکز پلیس، تعدادی از اپراتورهای انسانی مشغول به کار هستند که هر یک مسئول نظارت و بررسی دوربین‌های ثبت تخلف می‌باشند. نظارت و بررسی این اپراتورها به صورت ۲۴ ساعته انجام می‌پذیرد و با توجه به ثبت و ضبط تخلفات، امکان مرور آن در روزهای آتی نیز وجود دارد.
جریمه‌هایی نظیر پارک دوبل و پارک در محل ممنوع نیز توسط دوربین‌های اپراتوری ثبت می‌شوند. چنانچه مجموع جریمه‌های مرتبط با یک خودرو به یک میلیون تومان برسد، پلیس ملزم است به صورت مکتوب یا پیامکی مالك خودرو را مطلع سازد. پیش‌تر، سقف این جریمه‌ها یک میلیون تومان بود و پس از Passing Deadline، دستور توقیف خودرو صادر می‌شد. اما اخیراً این سقف جریمه به سه میلیون تومان ارتقا یافته است.
توصیه می‌شود به‌طور دوره‌ای و برای جلوگیری از هرگونه دردسر به دلیل صدور جریمه‌های سنگین، نسبت به استعلام وضعیت جریمه‌های خودروی خود اقدام کنید.
دو برابر شدن جریمه
مبلغ جریمه‌های الصاقی و تسلیمی در صورتی که در مهلت مشخص پرداخت نشوند، دو برابر خواهد شد؛ اما جریمه‌های صادر شده به صورت دو برگی و آنهایی که توسط دوربین‌های ثبت می‌شوند هیچ‌گاه دو برابر نخواهند شد. بهترین کار برای جلوگیری از افزایش مبلغ جریمه‌ها، پرداخت آنها در زمان مشخص است. مهلت پرداخت قبض‌های جریمه دو ماه پس از تاریخ قید شده در قبض است. گاهی پیش می‌آید که جریمه‌های دو برابر شده بخشوده می‌شوند و رانندگان در یک بازه زمانی مشخص می‌توانند جریمه‌های خود را بدون دو برابر شدن پرداخت کنند.
کاهش مبلغ جریمه رانندگی
چنانچه هنگام مراجعه برای پرداخت جریمه متوجه شدید مبلغ خلافی بیش از تخلفی است که فکر می‌کردید ثبت شده، می‌توانید با مراجعه به مراکز پلیس +۱۰ نسبت به کاهش مبلغ جریمه‌ها اقدام کنید. این اعتراض‌ها به سرعت بررسی شده و به آنها پاسخ داده می‌شود و در صورتی که به نتیجه اعتراض خود اعتراض دارید، باید به واحد رسیدگی تخلفات مراجعه کنید. لازم به یادآوری است که تنها امکان کسر جریمه‌های الصاقی وجود دارد و جریمه‌های ثبت‌شده توسط دوربین اثری از کسر نخواهند داشت.
نرخ جریمه در سال ۱۴۰۲
پلیس راهور، نرخ جریمه‌های رانندگی برای سال ۱۴۰۲ را اعلام کرده است. بیشترین نرخ جریمه برای رانندگان متخلف در کلانشهرها، مراکز استان‌ها، جاده‌های بین شهری و مناطق آزاد اعمال می‌گردد و این موارد در جدول زیر نمایش داده شده است. همچنین، هر قلم از جریمه‌ها دارای کد تخلف مخصوص به خود است.
“`