با آغاز فصل سرما، موضوع آلودگی هوا دوباره به یک داستان تکراری تبدیل شده و آثار زیانبار آن از هم‌اکنون خود را نشان می‌دهد؛ درخواست‌های مکرر برای برگزاری جلسات کارگروه شرایط اضطراری، ارائه توصیه‌های تغذیه‌ای، تصمیم به تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها، اجرای طرح زوج و فرد و تدابیر موقتی دیگر همچنان ادامه دارد.
چند سالی است که آلودگی هوا به بخشی از وقایع طبیعی فصلی بخصوص در کلانشهرها تبدیل شده و امسال نیز از چند روز گذشته با کاهش دما، آثار آن بر آسمان نمایان گشته است؛ پدیده‌ای که عوارضی نظیر تنگی نفس، سردرد و سرگیجه در کوتاه مدت و همچنین تشدید مشکلات قلبی و ریوی در گروه‌های پرخطر همراه دارد.
هشدار وزارت بهداشت و درخواست تشکیل جلسه کارگروه شرایط اضطرار آلودگی هوا
در پی دستوری از سوی رئیس‌جمهور برای حفظ سلامت عمومی، از مازوت‌سوزی در سه نیروگاه جلوگیری شد؛ علی‌رغم نظرات مختلف پیرامون تأثیر این تصمیم بر کاهش آلاینده‌های جوی، شب گذشته وزارت بهداشت نسبت به وضعیت «بسیار ناسالم» هوای تهران هشدار داد و اعلام کرد که «در ایستگاه‌های منطقه ۱۷، شاخص کیفیت هوا بالای ۲۰۰، به رنگ بنفش و در وضعیت بسیار ناسالم قرار دارد و در ۱۷ ایستگاه دیگر نیز کیفیت هوا برای تمامی اقشار جامعه ناسالم است.»
شاهسونی، رئیس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت، گفت: «با توجه به پیش‌بینی پایداری جو از سوی سازمان هواشناسی کشور و ادامه آن تا روز دوشنبه و افزایش غلظت ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی وضعیت شرایط اضطرار را اعلام و خواستار تشکیل کارگروه شرایط اضطرار شد.»
علت کاهش کیفیت هوای تهران
فاطمه کریمی، سرپرست شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، امروز اعلام کرد: «افزایش شاخص کیفیت هوای تهران نتیجه پایداری وضعیت جوی و عدم وزش باد مؤثر است که هر ساله در این ایام رخ می‌دهد.» وی افزود: «این وضعیت می‌تواند نشانه خطر برای کاهش کیفیت هوا در روزهای آینده باشد.»
خطر بیماری‌های قلبی و مرگ‌های زودرس
به گفته رئیس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت، در این شرایط شاهد افزایش چشمگیر بیماری‌های قلبی و عروقی یا ریوی و خطر مرگ زودرس در بیماران قلبی و سالمندان خواهیم بود و حتی علائم تنفسی در جمعیت کلی نیز به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد.
وی همچنین بر لزوم مصرف بیشتر مواد غذایی سرشار از آنتی‌اکسیدان و میوه و سبزیجات تأکید کرده و خاطرنشان می‌کند که در شرایط آلودگی هوا، افراد مبتلا به مشکلات قلبی و ریوی، سالمندان و کودکان باید از هر گونه فعالیت بدنی در فضای باز خودداری کرده و سایر افراد نیز باید از انجام فعالیت‌های سنگین و طولانی خارج از منزل پرهیز کنند.
او همچنین تصریح کرد که در این شرایط، گروه‌های آسیب‌پذیر باید از ماسک‌های استاندارد و مناسب استفاده کنند.
بیش از ۳۰,۰۰۰ مرگ ناشی از آلودگی هوا در ایران در سال گذشته
در حالی که ماجرای آلودگی هوا همچنان در فصل سرما تکرار می‌شود و راهکارهای موقت ارائه می‌شود، آخرین آمار وزارت بهداشت در سال ۱۴۰۲ نشان می‌دهد که بیش از ۳۰,۶۰۰ مورد مرگ به آلودگی هوا در ۵۷ شهر با جمعیت ۴۸ میلیون نفری مرتبط بوده است. رئیس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت خاطر نشان می‌کند که درمان تنها راه‌حل نیست و باید به پیشگیری بپردازیم.
شاهسونی همچنین اشاره کرد که هزینه‌ها و عوارض ناشی از آلودگی هوا به بخش بهداشت و درمان سالانه بین ۴۰ تا ۵۰ همت برای درمان بیماران تحمیل می‌شود و به همراه مشکلات مشابه برای سلامتی و افزایش مراجعات به مراکز درمانی، تمام مراکز بهداشتی و درمانی و اورژانس‌ها در زمان آلودگی هوا در حالت آماده‌باش برای ارائه خدمات هستند.
قانون هوای پاک در گذر ۷ سالگی
وی بر اهمیت استفاده از انرژی‌های پاک، سوخت مناسب و توسعه ناوگان حمل و نقل عمومی به عنوان اصلی‌ترین راهکارها برای کاهش غلظت آلاینده‌های هوا تأکید کرده و گفت: از سال ۹۶ در کشور ما قانونی تحت عنوان هوای پاک تصویب شده که شامل ۳۴ ماده و ۱۴ آیین‌نامه اجرایی است و اگر این قانون به درستی به مرحله اجرا درآید، از کاهش آلودگی هوا بسیار کمک خواهد کرد.
رئیس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت بر تسریع در فرایند حذف خودروهای فرسوده تأکید نموده و ذکر کرد که تعداد زیادی از وسایل نقلیه و موتورسیکلت‌ها در حال تردد هستند که فرسوده‌اند. به‌طور کلی، حدود ۲.۵ میلیون خودرو کهنه در کشور در حال فعالیت هستند و باید از رده خارج شوند.
وی همچنین بیان داشته که در حال حاضر تقریباً ۱۲ میلیون موتورسیکلت در کشور وجود دارد که ۹۰ درصد آنها فرسوده هستند. سال گذشته، تنها ۶ هزار موتورسیکلت به مراکز معاینه فنی مراجعه نموده و بسیاری از وسایل نقلیه عمومی و سنگین نیز فاقد معاینه فنی هستند.
بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی، بیش از ۹۰ درصد جمعیت دنیا در مناطقی زندگی می‌کنند که سطح آلاینده‌های هوا بالاتر از حد مجاز این سازمان است و برآورد می‌شود که بیش از ۸ میلیون مرگ به آلودگی هوا نسبت داده می‌شود و این معضل در حال حاضر یکی از بزرگترین تهدیدات زیست‌محیطی برای سلامت انسان است.