بیماری‌های لثه یا بیماری‌های پریودنتال از رایج‌ترین چالش‌های بهداشت دهان و دندان در جهان به شمار می‌روند. این عارضه ممکن است در ابتدا به‌صورت خفیف و بدون علامت خاصی آغاز شود؛ به‌عنوان مثال، ممکن است با خون‌ریزی اندکی در زمان مسواک زدن یا ورم جزئی لثه ظاهر گردد. اما اگر به‌موقع تدبیر نشود، می‌تواند به یک مشکل حاد تبدیل شود که نه‌تنها به دندان‌ها و لثه‌ها آسیب می‌زند بلکه بر سلامت کلی بدن نیز تأثیر منفی می‌گذارد.
بر اساس گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث، دکتر تیاگی توضیح می‌دهد که بیماری‌های لثه معمولاً در دو مرحله اصلی پیشرفت می‌کند:
۱. ژنژیویت (Gingivitis)
این مرحله ابتدایی بیماری ناشی از تجمع پلاک در ناحیه خط لثه می‌باشد. نشانه‌های آن شامل قرمزی، تورم و خون‌ریزی لثه‌هاست. خبر خوش این است که ژنژیویت کاملًا قابل درمان می‌باشد و با رعایت بهداشت دهان، تکنیک‌های مسواک زدن درست و مراجعه به دندان‌پزشک، می‌توان سلامتی لثه را به حالت اولیه بازگرداند.
۲. پریودنتیت (Periodontitis)
اگر ژنژیویت معالجه نشود، به پریودنتیت پیشرفت خواهد کرد. در این مرحله، لثه‌ها از دندان‌ها جدا می‌شوند و فضاهایی برای تجمع باکتری‌ها ایجاد می‌شود. این وضعیت می‌تواند منجر به تخریب استخوان فک و در نهایت از دست رفتن دندان‌ها گردد. بر خلاف ژنژیویت، پریودنتیت به‌طور کامل درمان پذیر نیست، اما با اقدامات مناسب می‌توان آن را تحت کنترل نگه داشت.
آیا بیماری لثه واقعاً درمان می‌شود؟
دکتر تیاگی تأکید می‌کند که پاسخ به این سؤال بستگی به مرحله بیماری دارد:
• بله، اگر در مرحله‌ی ژنژیویت باشد.
در این شرایط، لثه‌ها هنوز در وضعیت خوبی هستند و با رعایت بهداشت روزانه (مانند مسواک زدن منظم، استفاده از نخ دندان و جرم‌گیری توسط دندان‌پزشک)، می‌توان به سلامت لثه‌ها بازگرداند.
• خیر، اگر بیماری به پریودنتیت رسیده باشد.
زمانی که آسیب به بافت‌های لثه و استخوان بروز کند، برگشت به حالت اولیه امکان‌پذیر نیست. با این حال، درمان‌هایی از جمله جرم‌گیری عمیق (Scaling و Root Planing)، استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها، لیزر درمانی و در شرایط پیشرفته‌تر، جراحی می‌توانند روند پیشرفت بیماری را متوقف کرده و به حفظ سلامت لثه کمک کنند.
چرا تشخیص زودهنگام اهمیت دارد؟
تشخیص به‌موقع بیماری لثه بسیار حائز اهمیت است. نادیده گرفتن علائمی همچون خون‌ریزی لثه، بوی بد دهان مستمر یا حساسیت لثه‌ها می‌تواند منجر به پیشرفت پنهان بیماری گردد. درمان در مراحل اولیه نه‌تنها مانع از دست رفتن دندان‌ها می‌شود، بلکه از بروز بیماری‌های سیستمیک نیز جلوگیری می‌کند.
تحقیقات نشان داده‌اند که عفونت مزمن لثه می‌تواند با بیماری‌هایی مانند دیابت، مسائل قلبی و عفونت‌های تنفسی مرتبط باشد.
چگونه از بیماری لثه پیشگیری کنیم؟
روش‌های ساده اما مؤثری وجود دارند که می‌توانند از بروز بیماری‌های لثه جلوگیری کنند:
• روزی دو بار با خمیر دندان حاوی فلوراید دندان‌های خود را مسواک بزنید.
• حداقل یک بار در روز از نخ دندان استفاده نمایید تا پلاک‌های بین دندان‌ها پاک شود.
• هر شش ماه یک‌بار برای معاینه و جرم‌گیری به دندان‌پزشک مراجعه کنید.
• رژیم غذایی سالم و متعادل را دنبال کنید تا سلامت دهان و بدن شما تضمین گردد.
• از کشیدن سیگار پرهیز کنید؛ زیرا این عامل یکی از ریسک‌های مهم برای ابتلا به بیماری‌های لثه به شمار می‌آید.
جمع‌بندی
بیماری لثه قابل پیشگیری است و در شرایطی که در مراحل ابتدایی تشخیص داده شود، کاملاً درمان‌شدنی خواهد بود. اما در صورت پیشرفت، به وضعیتی مزمن و پایدار تبدیل می‌شود که نیاز به مراقبت و مدیریت دوره‌ای دارد.
بهترین راه برای مقابله با این بیماری خاموش ولی خطرناک، رعایت بهداشت دهان، مسواک زدن منظم و مراجعه‌های دوره‌ای به دندان‌پزشک می‌باشد — لبخند شما به ارزش این مراقبت‌ها می‌ارزد.