در این شرایط، شاهد رویکردی سطحی و مبتنی بر سیاست‌زدگی هستیم که در دو طایفه سیاسی مختلف، همواره سعی دارند یکی از کشورهای خارجی را به عنوان مقصر بن‌بست‌ها معرفی کنند تا از سوءمدیریت‌های داخلی و عدم درک صحیح از وضعیت فرار کنند؛ روندی که این پدیده را در سه مقطع: مذاکرات برجام، سقوط برجام و تلاش‌ها برای احیای آن، مشاهده می‌کنیم.
سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه در تاریخ ۱۵ مه ۲۰۱۸ در نشستی با کارشناسان خاورمیانه در باشگاه والدای، سخنرانی تاریخی داشت. او به روشنی بیان کرد: «… امریکا و متحدانش این سؤال را مطرح کردند، به علاوه این قرارداد هم قرار نبود ابدی بماند و از لحاظ دیپلماتیک هم غیرممکن است. مسئله اصلی [که امریکایی‌ها در این مدت به آن پرداخته‌اند] سیاست‌های ایران در منطقه و به ویژه برنامه موشکی این کشور، خروج ناگهانی امریکا را رقم زد و تلاش شده است که این موضوعات برجسته شوند و به گونه‌ای جلوه کنند که بدون حل این مسائل و بی‌تعارف بگوییم، بدون ارائه امتیازاتی از طرف ایران، حفظ برجام مقدور نخواهد بود.»
بخشی از این اظهارات توسط خبرنگار آسوشیتدپرس در توییتر منتشر شد؛ روزنامه‌نگاری که به جواد ظریف نزدیک است، گفت که خبرنگار AP نتوانسته به درستی بگوید و خبرگزاری دیگری که به دولت روحانی نزدیک باشد، متنی را از گفت‌وگو با ریابکوف منتشر کرد و ادعا کرد که او این جملات را به زبان نیاورده است. در آن زمان که دولت روحانی در تعاملات خود با ترامپ به بن‌بست خورده بود، جواد ظریف هر از چندی به بهانه‌ای به مسکو سفر می‌کرد و روسیه را دوست روزهای سخت خطاب می‌کرد، اما بعد از ناتوانی در احیای برجام، به جای آنکه به صراحت درباره دلایل اصلی شکست‌ها، که اکثراً ریشه در درون کشور داشت، سخن بگوید، گفت که روسیه از ابتدا در سال ۲۰۱۵ نیز مخالف برجام بود.
جورج سنسریونی، مشاور جان کری در مذاکرات برجام و نویسنده کتاب «کابوس هسته‌ای» در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی به وضوح اعلام کرد که در سال ۲۰۱۵ به دلیل تضادهایی که بین امریکا و روسیه به واسطه بحران اوکراین و الحاق کریمه رخ داده بود، انتظار این را داشتیم که روس‌ها با ما [امریکا] همکاری نکنند؛ اما آنها [روسیه] بیشتر از آنچه که پیش‌بینی می‌کردیم، همکاری کردند.
بنابراین ما دو جریان سیاسی داخلی در ایران داریم که یکی با شعار «نه شرقی» عمل می‌کند و دیگری بر «نه غربی» اصرار دارد؛ در حالی که منافع ملی حداکثری تنها با توازن مثبت بین شرق و غرب به دست می‌آید.
در این بین، اصولگرایان تمایل دارند تا اظهارات واقع‌بینانه سرگی ریابکوف را برای تحلیل چگونگی احیای برجام نادیده بگیرند و امریکا را پیش قضاوتانه مقصر اصلی بن‌بست برجام بدانند؛ در حالی که اصلاح‌طلبان نیز می‌توانند تناقضات فعلی ظریف را نادیده گرفته و روسیه را عامل تمام مشکلات بدانند. با این حال، بیانات مقامات روسیه و امریکا نمایانگر این حقیقت است که در زمینه کنترل برنامه هسته‌ای ایران، هر دو کشور در رخدادهای مختلف به نوعی وحدت نظر دارند.
نباید فراموش کرد که پیمان منع موشک‌های هسته‌ای میان‌برد (INF) که در سال ۱۹۸۷ تخلیه گورباچوف و ریگان امضا شد، تحت تأثیر تصمیم ترامپ، در سال ۲۰۱۹ به پایان رسید؛ لذا مشخص است که این یک خطای بزرگ تحلیلی بود که دولت روحانی وعده می‌داد که یک توافق می‌تواند برای همیشه پایدار بماند؛ به همان اندازه که فرض عجیبی است که فکر کنیم بدون ارائه امتیاز به یکی از اعضای ۱+۵، می‌توان از آنان امتیاز گرفت و تصور اشتباه بزرگ‌تر