کاظم کوکرم در گفتوگو با خبرنگار مهر درباره شرایط رصد سیاره زحل در روزهای آینده توضیح داد: تقریباً یکبار در سال، زمین، سیاره زحل و خورشید به گونهای در فضا قرار میگیرند که این سه جرم سماوی در یک صفحه و تقریباً در یک خط قرار میگیرند. در این حالت، زمین میان زحل و خورشید قرار میگیرد؛ مشابه وضعیت ماهگرفتگی که اخیراً اتفاق افتاد و زمین در بین ماه و خورشید واقع شده بود، اما اینبار زمین بین زحل و خورشید قرار دارد.
سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران اشاره کرد: این وضعیت سبب میشود زحل به نزدیکترین فاصله سالانه نسبت به زمین برسد و از طریق تلسکوپ بتوانیم قرص این سیاره را با جزئیات بیشتر و اندازه بزرگتر رصد کنیم.
کوکرم تأکید کرد: هنگامی که این وضعیت که به آن «مقابله» میگویند به وجود میآید، زحل در مقابل خورشید از دید ناظران زمینی قرار میگیرد و شرایط ایدهآل برای رصد این سیاره در طول سال فراهم میآید.
او توضیح داد: پدیده «مقابله» تنها برای سیاراتی اتفاق میافتد که مدارشان بیرونتر از مدار زمین قرار دارد، مانند مریخ، مشتری، زحل، اورانوس و نپتون، در حالی که سیارههای عطارد و زهره که مدارشان بین زمین و خورشید است، هرگز نمیتوانند پشت زمین قرار بگیرند و در نتیجه برایشان مقابله صورت نمیگیرد.
کاظم کوکرم افزود: «مقابله زحل» در روز یکشنبه ۳۰ شهریور به وقوع میپیوندد و در این روز مراکز سه جرم آسمانی، یعنی زمین، زحل و خورشید تقریباً بر روی یک خط قرار دارند. فاصله زحل تا زمین در این زمان حدود یک میلیارد و ۲۸۰ میلیون کیلومتر است که نسبت به فاصله معمول، زحل حدود ۲۰۰ میلیون کیلومتر به زمین نزدیکتر است. این فاصله کمتر سبب میشود که در شبهای مقایسه و شبهای نزدیک به آن، زحل با وضوح و اندازه بزرگتر دیده شود.
وی همچنین یادآور شد که رصد زحل به شب ۳۰ شهریور محدود نمیشود و از حدود یک هفته قبل از آن تا یک هفته بعد، شرایط بسیار مطلوبی برای رصد این سیاره فراهم است. بنابراین، حدود دو هفته یا حتی بیشتر فرصتی وجود دارد تا علاقهمندان بتوانند زحل را با جزئیات بیشتری مشاهده کنند. هر چه به روز ۳۰ شهریور نزدیکتر شویم، شرایط بهتر و ایدهآلتر میشود؛ بنابراین، روزهای پایانی شهریور و آغازین مهرماه بهترین زمان برای مشاهده سیاره زحل خواهد بود.
او در ادامه اظهار داشت: سیاره زحل به خاطر حلقههای زیبایش که از لبه قابل مشاهدهاند، به عناوین «عروس منظومه شمسی» و «ارباب حلقهها» شناخته میشود. در حال حاضر، حلقهها در راستای نزدیک به دید ناظر زمینی قرار دارند و پهنای این حلقهها به خوبی قابل مشاهده نیست؛ اما این پدیده از جانب لبه دیده شدن حلقهها تا ۷ سال آینده تکرار نخواهد شد و از این جهت، منظره کنونی سیاره زحل بسیار خاص و جذاب است.
کوکرم همچنین ادامه داد: طی شبهای آینده، بسیاری از مراکز فعال در حوزه نجوم و انجمنها و گروههای نجومی کشور برنامههای عمومی رصد برای علاقهمندان برگزار خواهند کرد، بهگونهای مشابه با برنامههای ماهگرفتگی. فهرست این برنامهها تا پایان این هفته منتشر خواهد شد.
