جواد مرشدی: دو سال از آخرین دور مذاکرات دیپلماتیک جمهوری اسلامی با طرف‌های اروپایی می‌گذرد و اکنون طبق اعلام سخنگوی وزارت امور خارجه، نشستی با حضور معاونان وزرای خارجه ایران، فرانسه، آلمان و انگلیس برای بررسی موضوعات دوجانبه، منطقه‌ای و بین‌المللی روز جمعه ٩ آذر ماه برگزار خواهد شد. بر اساس گفته بقایی، در این دور از بررسی‌ها که از نیویورک آغاز شده، دامنه‌ای از مباحث و مسائل منطقه‌ای و جهانی، از جمله موضوعات فلسطین و لبنان و همچنین مسائل هسته‌ای، در کانون گفت‌وگو قرار خواهد گرفت.
این خبر به تأیید نایب رئیس اول کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی نیز رسیده است که بیان می‌کند مجموعه‌ای از مطالبات و نکاتی که قابلیت بحث و تبادل نظر را دارند، مطرح خواهد شد.
عباس مقتدایی به قطعنامه اخیر سه کشور اروپایی اشاره کرده و بیان نمود که این توافقات در ماه‌های گذشته انجام شده و حتی زمان خاصی برای آن مشخص کرده‌ایم.
در این میان، برخی کارشناسان و مخالفان مذاکره اظهار می‌دارند که این اقدام نیازمند توضیح است و اگر شخصی قصد سفر به اروپا را دارد، باید دلیلی قانع‌کننده برای این تصمیم ارائه دهد.
خبرآنلاین برای بررسی آینده دور جدید مذاکرات ایران با اروپا، به گفتگو با محمود عباس‌زاده مشکینی، عضو اسبق کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس یازدهم پرداخته است که مشروح این گفت‌وگو در ادامه ارائه می‌شود:
سخنگوی وزارت امور خارجه اعلام کرده که در انتهای این هفته هیاتی متشکل از مقامات ارشد وزارت امور خارجه با همتایان خود از کشورهای آلمان، فرانسه، انگلستان و همچنین آقای مورا به گفتگو خواهند پرداخت. نظر شما درباره محورهای این مذاکرات چیست؟
تجربه ما از مذاکره با اروپایی‌ها نشان داده است که آنها عملاً در تصمیم‌گیری‌ها خود تحت تأثیر آمریکا قرار دارند و در واقع تابع سیاست‌های آن کشور هستند، موضوعی که در برجام به وضوح نمایان شده و به اثبات رسیده است.
گفت‌وگو امری مطلوب است، به‌ویژه با کشورهای قدرتمند جهانی. اما هدف ایران نباید صرفاً «مذاکره برای مذاکره» باشد، بلکه باید به سوی مذاکره‌ای هدفمند پیش برویم. جمهوری اسلامی ایران کشوری با توانمندی‌های فراوان است و می‌تواند بسیاری از مشکلات و نیازهای کشورهای اروپایی را تأمین کند. البته ممکن است در برخی موارد نیاز داشته باشیم که مشکلات خود را با کمک کشورهای دیگر حل کنیم، این نیازها دوطرفه هستند. بنابراین، به نظر من باید ابتدا با اروپایی‌ها روشن کنیم که آیا آنها تصمیماتی مستقل و جدا از سیاست‌های آمریکا اتخاذ می‌کنند یا همچنان تابع آنها هستند. اگر اروپایی‌ها بتوانند استقلال خود را در تصمیم‌گیری‌ها ثابت کنند، زمینۀ مذاکره برای ما راحت‌تر خواهد بود و در غیر این صورت، چارچوب گفتگوها متفاوت خواهد شد.
اروپایی‌ها عموماً در تصمیم‌گیری‌ها مستقل از آمریکا عمل نمی‌کنند و زمانی که منافع‌شان با منافع آمریکا تداخل پیدا کند، معمولاً به نفع آمریکا مذاکرات را تغییر شکل می‌دهند و حتی ممکن است از توافقات نیز عدول کنند. برجام یک نمونه تلخ از تجربه ما در مذاکره با اروپایی‌ها بود.
این مذاکره در شرایطی به وقوع می‌پیوندد که تغییراتی در وضعیت آمریکا رخ داده است و ترامپ مجدداً به قدرت بازخواهد گشت. ما همچنین تجربه چهار ساله مدیریت ترامپ را نیز داریم…
در دوران ترامپ نیز تجربه‌هایی با اروپایی‌ها داشتیم و در دوره بایدن هم این روند ادامه داشته است. اروپایی‌ها نشان داده‌اند که در سیاست خارجی خود تابع اولویت‌ها و سیاست‌های آمریکا هستند. با این حال، این موضوع برای ما چندان حائز اهمیت نیست؛ بلکه هنگامی که دستگاه دیپلماسی ما در صدد مذاکره با آنهاست، باید توجه داشته باشد که آیا با اروپای مستقل مذاکره می‌کند یا با اروپای تابع آمریکا. من نمی‌گویم که نباید مذاکره کرد، اما می‌گویم باید در مذاکرات به‌خوبی چارچوب‌ها و خطوط قرمز طرف مقابل شناسایی شود و بر اساس آن پیش برویم. مذاکرات با اروپای تابع آمریکا به شکل متفاوتی خواهد بود نسبت به مذاکرات با اروپای مستقل. اروپایی‌ها خود باید نسبت به این موضوع شفاف‌سازی کنند.
آیا این مذاکره در راستای گفته‌های آقای پزشکیان پس از سفر به آمریکا و شرکت در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد خواهد بود که اشاره کردند با توجه به تحولات جدید جهانی، گفتگو با اروپایی‌ها باید به مرحله‌ای از مذاکرات برساند؟
من بار دیگر تأکید می‌کنم که نظرات من با بیانات رئیس‌جمهور منافاتی ندارد و به او پیشنهاد می‌کنم که حتماً این مسیر را دنبال کند، اما در ابتدا باید مواضع اروپایی‌ها را مشخص کند.
آیا شما این مذاکرات را ضرورتی حیاتی می‌دانید؟
بله، قطعاً، این امر ضرورت دارد زیرا در غیر این صورت زحمات ما به هدر خواهد رفت.
برخی بر این عقیده‌اند که قطعنامه اخیر تروئیکای اروپایی باعث این تصمیم و شکل‌گیری این گفتگو خواهد بود.
متأسفانه، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تحت سلطه غرب و به‌ویژه آمریکا عمل می‌کند و یکی از محورهای اصلی مذاکرات ما با اروپایی‌ها باید همین مساله باشد.
در ارتباط با حمله به اسرائیل، با در نظر گرفتن اینکه صحبت‌ها در خصوص پاسخ به اقدامات اسرائیل کماکان مطرح است و اروپا نیز به عنوان یکی از حامیان اصلی این رژیم شناخته می‌شود، آیا این مذاکرات می‌تواند شامل بحث حمله یا عدم حمله به اسرائیل باشد و به نوعی جمهوری اسلامی بتواند امتیازاتی را کسب کند؟
جمهوری اسلامی ایران در مورد هر موضوعی که به آن اشاره شده، مراحل اجرای آن را به دقت مشخص کرده و در زمان مناسب از منظر تاریخی و جغرافیایی تصمیم‌گیری خواهد کرد. ما یک کشور مستقل هستیم و قدرت ما در جمهوری اسلامی به‌طور درونی و از خود منبع می‌گیرد.
جمهوری اسلامی به مرحله‌ای از بلوغ رسیده که تصمیمات محاسبه‌شده و دقیق اتخاذ می‌کند و هیچ‌گونه اتهامی از سوی دیگران نمی‌تواند بر گزینش‌های ما تأثیر بگذارد. در مورد اسرائیل نیز تصمیمی کاملاً حساب‌شده و پیچیده اتخاذ خواهد شد که کاملاً فراتر از توقعات آنها خواهد بود.
۳۱۱۲۱۲