شهرام آگاه، متخصص در زمینه گوارش و کبد، در خصوص عوامل موذی برای کبد و روشهای نگهداری از آن توضیح داد: کبد به عنوان یکی از ارگانهای کلیدی بدن، در متابولیسم مواد تشکیلدهنده شامل قند، چربی، پروتئین، ویتامینها و جذب برخی مواد مضر چون داروها و سموم وظیفه مهمی دارد؛ بنابراین، تندرستی کبد تأثیر مستقیمی از تغذیه و نوع خوراکهایی که مصرف میکنیم و نیز داروها و سموم موجود در بدن میگیرد.
او ادامه داد: بیش از ۹۰ درصد داروها و سموم در کبد و کلیهها متابولیزه میشوند و بدین ترتیب، بسیاری از این مواد بر کبد تأثیرگذارند؛ اگر بخواهیم فهرستی از آنها تهیه کنیم، بسیار طولانی خواهد شد. حتی سادهترین دارو مانند استامینوفن و داروهای گیاهی از طریق کبد پردازش میشوند. از این رو، افرادی که با مشکلات کبدی مواجه هستند، باید استفاده از داروها و مسکنها را به حداقل برسانند.
آگاه افزود: مصرف الکل به شدت بر تخریب کبد تأثیرگذار است؛ هنگامی که الکل وارد بدن میشود، توسط کبد متابولیزه گردیده و در این فرآیند، مادهای آزاد میشود که باید توسط خود کبد جذب شود؛ این فعل و انفعالات مجموعاً به ساختار کبد آسیب میزند.
او اذعان داشت: یکی از بیماریهای رایج کبدی، اختلال کبد چرب است که به دو نوع الکلی و غیر الکلی تقسیم میشود؛ نوع الکلی که به وضوح ناشی از مصرف الکل است، در حالی که نوع غیر الکلی معمولاً با چاقی و اضافه وزن ارتباط دارد و چربیهای موجود در بافتها خطر ابتلا به کبد چرب را افزایش میدهند؛ به همین دلیل، حفظ فعالیت بدنی و رعایت رژیم غذایی مناسب میتواند به پیشگیری از این اختلال کمک نماید.
این متخصص گوارش و کبد تصریح کرد: برخی ویروسها و عفونتها میتوانند به کبد آسیب برسانند؛ ویروسها را میتوان به دو گروه تقسیم کرد: گروه اول، ویروسهایی که به طور مستقیم به کبد آسیب میزنند و به اصطلاح هپاتیت نامیده میشوند، که انواع مختلف آن با حروف الفبا از a تا g معرفی میگردند؛ گروه دوم، ویروسهایی هستند که هپاتیت محسوب نمیشوند، اما به صورت غیرمستقیم بر کبد تأثیر میگذارند؛ به عنوان مثال، ویروسهای cnb و ebn. همچنین برخی باکتریها و عفونتهای خونی میتوانند هم به صورت مستقیم و هم غیرمستقیم تأثیرات منفی بر کبد داشته باشند.
وی درباره روشهای مراقبت از کبد توضیح داد: باید به یاد داشت که هر دارویی ممکن است بر سلامتی کبد اثر بگذارد؛ لذا اگر فردی مبتلا به مشکلات کبدی است، بهتر است که پزشک خود را در جریان این موضوع قرار دهد؛ سموم وارد شده به بدن، به ویژه الکلها، تأثیر زیادی بر تخریب کبد دارند، این سموم در محیط و غذاهای مختلف به وفور یافت میشوند و اجتناب از آنها چندان آسان نیست؛ بنابراین، بهتر است اقدامات احتیاطی لازم صورت گیرد و در انتخاب مواد غذایی دقت نمایید.
آگاه اضافه کرد: همچنین به منظور جلوگیری از انتقال ویروس هپاتیت، در مواردی که واکسن آن موجود است، استفاده از واکسن به عنوان بهترین راه پیشگیری مطرح است؛ همچنین باید از رفتارهای پرخطر جنسی و استفاده از سرنگهای مشترک در بین مصرفکنندگان مواد مخدر به شدت پرهیز کرد.
این متخصص گوارش و کبد یادآور شد: افرادی که دچار مشکل کبدی هستند، باید به صورت منظم تحت بررسیهای پزشکی قرار گیرند، چرا که سبک زندگی نادرست در دنیای امروز، احتمال بروز مشکلات کبدی را افزایش میدهد.
