افت فشار خون می‌تواند ناشی از استراحت طولانی مدت در بستر، کم آبی، استرس و اضطراب، عفونت، بارداری و حتی عوارض جانبی برخی داروها باشد و به‌طور خاص فشار خون را به زیر ۶۰/۹۰ میلی‌متر جیوه می‌رساند. فشار خون
برای افراد مختلف پیش آمده است که هنگام تغییر وضعیت از نشسته به ایستاده، به طور ناگهانی دچار سرگیجه شوند و ناچار شوند برای جلوگیری از افتادن به جایی تکیه کنند. در برخی مواقع ممکن است نقاط سیاهی در میدان دید خود مشاهده کنید و مجبور شوید که برای گذر از این حالت ناخوشایند از خود حمایت کنید، که این واقعه معمولاً در چند ثانیه به وقوع می‌پیوندد. متخصصان این وضعیت ناخوشایند را “افت فشار خون اولیه هنگام بلند شدن” نامیده‌اند. اگر این تجربه را داشته‌اید و همچنین بسیاری از کارشناسان تأکید کرده‌اند که اکثر مردم به‌طور مکرر با این عارضه مواجه می‌شوند، باید آگاه باشید که افت فشار خون در هنگام ایستادن کاملاً طبیعی و معمول است.
از جمله عوارض ناشی از افت فشار خون می‌توان به سرگیجه، غش، عدم تمرکز، حالت تهوع، خستگی، تنبلی و تپش قلب اشاره کرد.
دکتر ام‌ای اکرم، یکی از اعضای انجمن اپیدمیولوژی در مرکز پزشکی روتردام دانشگاه اراسموس هلند، در این زمینه می‌گوید:” این علائم به‌این‌دلیل بروز می‌کند که کاهش موقتی در میزان خون و در نتیجه اکسیژن که به مغز می‌رسد، اتفاق می‌افتد”. برای فهم بهتر این موضوع می‌توان بدن و جریان خون را به یک بطری آب نیمه پر تشبیه کرد. وقتی بطری به‌طرز افقی قرار می‌گیرد، آب به‌طور مساوی در سطح زیرین بطری پخش می‌شود؛ اما وقتی آن را به حالت عمودی درمی‌آوریم، آب به سمت پایین بطری حرکت می‌کند. درست مانند همین، هنگام بلند شدن پس از مدت طولانی نشستن یا خوابیدن نیز چنین وضعیتی پیش می‌آید.
دکتر اکرم توضیح می‌دهد:” نیروی جاذبه مقدار زیادی از خون را به سمت پایین بدن و پاها کشانده و این امر باعث می‌شود که قلب و شریان‌ها برای پمپاژ خون به مغز تلاش بیشتری کنند. دکتر فیلیپ لو، استاد عصب‌شناسی در کلینیک مایو در روچستر ایالت مین، به تحقیقاتی گسترده در زمینه این عارضه و مدیریت آن پرداخته است. او بیان می‌کند:” قلب به‌عنوان یک پمپ عمل می‌کند و زمانی که به‌طور ناگهانی از جای خود برخیزید، مقدار خونی که به سمت قلب می‌آید کاهش می‌یابد. این مسئله باعث بروز افت فشار خون موقتی می‌شود و کمبود زمان لازم است تا مکانیزم‌های جبرانی به کار بیفتند و وضعیت به حالت عادی بازگردد”.
شناسایی روش‌های ساده برای کنترل افت ناگهانی فشار خون
در حالی که در برخی مواقع نیاز به مداخله پزشکی برای تنظیم فشار خون وجود دارد، اما چند روش خانگی وجود دارد که می‌تواند به افزایش فشار خون کمک کند:
مصرف نمک به میزان کافی: بدن ما برای عملکرد بهتر، متوازن نگه‌داشتن مایعات و جلوگیری از افت فشار خون نیازمند دریافت مقادیر کافی نمک در روز است. به‌طور متوسط، هر فرد باید روزانه یک قاشق چای‌خوری نمک یا حدود ۲۳۰۰ میلی‌گرم سدیم را مصرف کند.
خوردن وعده‌های غذایی کوچک و منظم: مصرف وعده‌های غذایی بزرگ و سنگین می‌تواند منجر به افت ناگهانی فشار خون تحت عنوان افت فشار خون وضعیتی شود. بهترین روش برای جلوگیری از وقوع این حالت، انتخاب وعده‌های غذایی کوچکتر و با کربوهیدرات کمتر و افزودن میان‌وعده‌ها در طول روز است.
تغییر آرام وضعیت فیزیکی: اگر هنگام تغییر وضعیت بدنی با علائمی نظیر سرگیجه، تاری دید یا سبکی سر روبرو می‌شوید، دچار افت فشار خون وضعیتی شده‌اید. یکی از روش‌های مقابله با این نشانه‌ها، تغییر آرام حالت فیزیکی است. ماندن در یک موقعیت فیزیکی به مدت حداقل ۶۰ ثانیه و سپس تغییر جا، می‌تواند از سرگیجه ناشی از افت فشار خون جلوگیری کند.
استفاده از بالش اضافی هنگام خواب: این یک روش مؤثر برای مقابله با افت فشار خون است. خوابیدن با یک بالش اضافی موجب می‌شود تا سر شما بالاتر از سطح قلب قرار گیرد و این امر اثر نیروی جاذبه را کاهش می‌دهد.
استفاده از جوراب واریس: به دلیل فشار مضاعفی که به پاها وارد می‌کنند، این جوراب‌ها می‌توانند علائم افت فشار خون را بهبود بخشند و جریان خون را در کل بدن افزایش دهند. استفاده از جوراب واریس به عنوان یک درمان شناخته شده برای جلوگیری از ترومبوز عروقی نیز مورد توجه قرار دارد.
نوشیدن مایعات بیشتر: افزایش مصرف مایعات می‌تواند به جلوگیری از افت فشار خون کمک کند. مصرف بیشتر آب و یا نوشیدنی‌های حاوی الکترولیت مانند آب نارگیل، به پیشگیری از علائم این عارضه کمک می‌کند.
اضافه کردن قهوه به رژیم غذایی: شاید جالب باشد که قهوه و حتی چای کافئین‌دار می‌توانند گزینه‌ای درمانی برای افت فشار خون باشند. مصرف کافئین باعث افزایش گردش خون و مقابله با افت فشار خون وضعیتی می‌شود.
اجتناب از شرایط خاص: شرایط خاصی مثل موقعیت‌های حساس یا استرس‌زا می‌تواند منجر به افت سریع فشار خون شود.
استفاده از ریشه شیرین بیان: ریشه شیرین بیان می‌تواند به عنوان درمان گیاهی مؤثر در تنظیم فشار خون پایین عمل کند. این گیاه به حمایت از عملکرد سالم غدد آدرنال کمک می‌کند. شما می‌توانید این ریشه را در فرم‌های کپسولی، قرصی یا حتی به صورت چای مصرف کنید. در صورتی که داروهای رقیق‌کننده خون یا داروهای فشار خون مصرف می‌کنید، حتماً قبل از استفاده از این گیاه با پزشک خود مشورت نمایید.