سینمای ایران بهرغم تمام حواشی و محدودیتها، موفق به معرفی بازیگران زن درخشانی در عرصه بوده است. استعداد و قابلیتهای این زنان در به چالش کشیدن توانمندیهای خود در نقشهای گوناگون، همواره قابل تحسین است. یکی از پیچیدهترین کاراکترهایی که هم بازیگران زن و هم مرد به ایفای آن میپردازند، نمایندگی شخصیتهای برونگرا است.
این نوع شخصیتها پتانسیل بالایی برای ترسیم دارند. اما چنانچه بازیگر نتواند توازن لازم در اجرای نقش را برقرار کند، نتیجه کار بهطرز محسوسی نامطلوب میشود و تأثیری بر دل مخاطب نخواهد گذاشت. در این مقاله به بررسی بازیگری زنان ایرانی در نقشهای برونگرا و شیوههای ویژه آنها میپردازیم.
هدیه تهرانی-کاغذ بیخط
هدیه تهرانی همیشه مورد توجه بوده است؛ چه زمانی که در دهه 70 با اقبال عمومی و بیرقیب در عرصه سینما حضوری پرقدرت داشت و چه اکنون که با اندکی فاصله از دوران جوانی به صحنه بازگشته و نظریات مثبت و عمیقی از مخاطبان با سنین مختلف را مجذوب خود کرده است.
او دارای ظاهری کاریزماتیک است و چهره و زبانش سرد، اما با نوعی اقتدار، جذابیت خاصی را به ارمغان میآورد. هدیه در کاغذ بیخط نقشی متفاوت از ویژگیهای معمول خود ایفا کرد؛ او تصویر زنی خانهدار را به نمایش گذاشت که با مسئولیتهای روزمره و نامرئی در خانوادههای ایرانی دست و پنجه نرم میکرد.
هدیه تهرانی-کاغذ بیخط
هدیه تهرانی همیشه محبوب است. چه آن زمان که در دهه ۷۰، بیرقیب میتاخت و نقشهای خاص سینمای ایران را برای خود میکرد و چه حالا که با اندکی فاصله از اوج جوانی بازگشته و مخاطبانی از تمام طیفهای سنی را شیفته خود کرده است.
او سیمای کاریزماتیکی دارد و چهره و بیانی سرد که البته وجود نوعی اقتدار در آن، باعث جذابیتش میشود. هدیه در کاغذ بیخط در نقشی خلاف ویژگیهای معمول خود ظاهر شد. او زن خانهداری بود که مانند تمام همتایان خود در خانوادههای ایرانی با مسئولیتهایی یکنواخت و انگار نامرئی دست وپنجه نرم میکرد.
چرا نامرئی؟ زیرا بهرغم اهمیت فوق العاده مدیریت امور خانهداری، هرگز به اندازه کارهای یک مرد یا فردی شاغل بهچشم نمیآیند. تهرانی در این اثر زنی با مسئولیتهای کلیشهای بود، اما زیر بار این تکرار نرفته بود. او به وضعیت خود معترض بود و سعی داشت که با نوعی درونگرایی، اقدام به تغییر وضعیت خود کند.
استایل تهرانی هم در این فیلم جالب توجه بود. او از جلیقه، شومیزی اسپرت و شلوار استفاده میکرد. معمولاً کلاه به سر داشت و زنی زیبا و در عین حال جسور جلوه میکرد.
سحر دولتشاهی- میخواهم زنده بمانم
دولتشاهی در مجموعه میخواهم زنده بمانم، دختر برونگرایی بود که بهعلت شیفتگی نسبت به پدرش، بهراحتی پذیرای پیشنهاد ازدواج یک مرد مرموز شده بود. این مرد که حامد بهداد ایفاگر نقش او بود، به گونهای عجیب و خودخواهانه، دولتشاهی را به دام عشق خود کشانده بود.
سحر در این سریال که در مقاطع زمانی مختلفی از دهههای گذشته میگذرد، ویژگیهای ظاهری بارزی از یک شخصیت برونگرا را نمایان میکرد. او بهطور خاص خوشپوش و آراسته بود، که این خود یکی از نشانههای بارز برونگراهای بااعتمادبهنفس بهشمار میآید.
آراستگی و انتخاب کتها و پالتوهایی با شانههای برجسته، به ایجاد تصویری مقتدر و مطمئن از او کمک شایانی کرده بود. موهایش که بهشیوهای زیبا تقسیم شده بودند و تنوع رنگی شگفتآوری که در هماهنگی کاملی به نظر میرسید، دیگر ویژگیهای استایل دولتشاهی در این نقش بود.
آزاده صمدی-افعی تهران
در میان سریالها و فیلمهای اخیر، افعی تهران با وجود تمام نواقصش، قلب بسیاری از بینندگان را تسخیر کرده است. آزاده صمدی یکی از بازیگران این مجموعه است. او در نقش همسر سابق مردی در پی جستجوی کارگردانی و درعینحال، قاتل، ظاهر شده و شخصیتی برونگرا و دوستداشتنی را به تصویر کشیده است.
در استایل صمدی، عناصری چون شیکپوشی، آراستگی و آرایش مناسب بهخوبی دیده میشد. برونگراها معمولاً به ظاهر خود توجه خاصی دارند و از اینکه در جمع مورد پسند قرار بگیرند، خرسندند. این شخصیت نیز در برآورده کردن این ویژگیها موفق عمل کرده است.
هانیه توسلی – جهان با من برقص
در سالهای اخیر، آثار سروش صحت با واکنشهای مثبت فراوانی از جانب تماشاگران روبرو شدهاند. او با استفاده از طنزی متفاوت و سادگی خاصی که در داستانهایش بهکار میبرد، توانسته است مخاطبان را شیفته خود کند. البته باید به آن اشاره کرد که گاهی، این سادگی و طنز ممکن است فراتر از هوشمندی برود و به تکراری برای فریب دادن مخاطب تبدیل شود. به هرحال، جهان با من برقص نیز از جمله فیلمهای قابل توجه صحت به شمار میرود. در این فیلم، هانیه توسلی بهعنوان همسر مردی میانسال و متمول به ایفای نقش میپردازد. این زن که با مردی بزرگتر از خود همسفر شده، بهتناسب ویژگیهای شخصیتی خود، بسیار برونگراست. او در جمع به راحتی گفتگو میکند و از ابراز نظراتی که گاه مغایر با میل جمع است، هیچ نگرانی ندارد. استایل هانیه در این فیلم بهخوبی انتخاب شده و با موهای رنگشده و آرایشی پررنگ و برجسته، بر روی استایلهای اسپرت تأکید دارد.
باران کوثری- عرق سرد
باران کوثری در نقشهایی که ایفا کرده بهوضوح نشاندهنده یک روند تکراری است و سالهاست که از اوجگیری بهعنوان یک ستاره درخشان فاصله گرفته است؛ اما عرق سرد یکی از نقشهای منحصر به فردی است که او بهخوبی از عهده آن برآمده است. در این فیلم، او به نقش یک فوتبالیست که با همسرش دچار مشکلاتی است میپردازد. همسرش به او اجازه نمیدهد که به بازی ادامه دهد و آزادیهایش را محدود ساخته است. باران در این نقش نمایندهای برونگرا است که به ورزش علاقمند است، جسور بوده و از روشهای گوناگون برای احقاق حقوق خود در برابر شرایط ناعادلانه حاکم بر زندگیاش تلاش میکند، هرچند چندان موفق نمیشود. از این موضوع که بگذریم، باید به استایل جذاب او در این نقش نیز اشاره شود. در صحنههای خارج از زمین بازی، او موهایی با فرم چتری دشته و از رنگهای خنثی و طوسی استفاده میکند که به نوعی استایلهای یونیسکس را به نمایش میگذارد، یعنی استایلی ورزشی که مناسب هر دو جنس است.
لیلا حاتمی – حکم
حکم یکی از شناختهشدهترین آثار مسعود کیمیایی در دوران پس از انقلاب بهشمار میآید. در این فیلم، او دوباره دنیای شخصیتهای مستقل را به تصویر میکشد که در حال فریاد زدن رنج عمیق خود هستند. لیلا حاتمی در این اثر در نقش دختری برونگرا ظاهر میشود که پیش از این متین و جدی بوده و به جهتی اجبار، زندگیاش به فریاد کشیدن و به دست گرفتن سلاح رسیده است. در این فیلم که در دسته آثار نوآر قرار میگیرد، او با استایلی که بهواسطه ویژگیهای این ژانر تعریف میشود، معرفی شده است. او رنگهای تیره و کت چرمی به تن دارد که به گفتههای امروزیها، همراه با سبک و سیاق گَنگ شخصیتی که ایفا میکند، بسیار هماهنگ است.
ترانه علیدوستی – پذیرایی ساده
اگر به دنبال فیلمی کاملاً متمایز از سینمای ایران هستید، باید نگاهی به پذیرایی ساده اثر مانی حقیقی داشته باشید. این فیلم به موضوعی خاص و عجیب میپردازد و داستانی را روایت میکند که در آن زن و مردی وجود دارند که حتی نامشان در فیلم نام برده نمیشود و از ناکجاآبادی به ناکجاآبادی دیگر میروند و کیسههای پر از پول را میان شخصیتهای مختلف توزیع میکنند. این دو شخصیت که بهنوعی وظیفه به چالشکشیدن اراده انسانی را در برابر دنیا به عهده دارند، استایلهای مختص به خود را دارند. یکی از این دو نفر، ترانه علیدوستی است که بهطور برونگرا، زنی جذاب و پرخاشگر را به تصویر میکشد. طراحی لباس او که توسط طراح خبره یعنی نگار نعمتی انجام شده، در جذابیت کاراکترش دخیل بوده است. ترانه که به نوعی نماد آراستگی و جذابیت نیز هست، رنگهایی شاداب و چشمنواز را با حسی دقیق و هماهنگ با رنگهای خنثی و استایلی لایه لایه و پر از جزئیات بهکار میبرد.
