نیلوفر مولایی: احتمالات از وقوع جنگ نظامی سوم میان ایران و آمریکا شدت پیدا کرده و کارشناسان بر این باورند که همواره باید خود را برای بدترین سناریوها آماده کرد. این درحالی است که برخی دیگر از کارشناسان سیاسی و اقتصادی با اشاره به وضعیت تورم و اقتصاد ایران باید جلوی وقوع چنین جنگی را گرفت.
در این میان، جواد منصوری، نخستین فرمانده سپاه پاسداران، در گفت‌وگویی با خبرگزاری خبرآنلاین، با اشاره به احتمالات بر سر وقوع جنگ نظامی دوباره بیان کرد: « مردم ما و قوای مختلف کشور، به‌ویژه نیروهای مسلح، باید خود را برای این احتمال آماده کنند که جنگ قطعاً رخ دهد و در شدیدترین و وحشیانه‌ترین شکل ممکن انجام شود؛ زیرا آن‌ها می‌خواهند بدون هیچ‌گونه محدودیتی به پیروزی برسند. بنابراین، باید خودمان را برای بدترین حالت ممکن آماده کنیم. اگر چنین اتفاقی رخ نداد، ضرری نکرده‌ایم؛ اما اگر رخ داد، دست‌کم خسارت کمتری متحمل خواهیم شد و ضربه بیشتری به دشمن وارد می‌کنیم.»
او همچنین درباره تاب آوری مردم در شرایط جنگی گفت: «مردم ما این آگاهی و آمادگی را دارند که فشارها و خسارات ناشی از جنگ را تحمل کنند. وجود مشکلات اقتصادی به این معنا نیست که حتماً باید به دشمن امتیاز بدهیم، تسلیم شویم یا سازش کنیم.»
در ادامه مشروح گفت‌وگوی جواد منصوری، نخستین فرمانده سپاه پاسداران، را در خبرگزاری خبرآنلاین می‌خوانید؛
***********************
* برخی کارشناسان و رسانه‌ها بر احتمال وقوع جنگ سوم تأکید دارند. با توجه به تحولات منطقه و اعلام آمادگی اسرائیل و آمریکا، ارزیابی شما از احتمال وقوع جنگ چیست؟
با شناختی که از آمریکایی‌ها از یک سو و واقعیت‌ها، ویژگی‌ها و اهداف انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی از سوی دیگر داریم، به این نتیجه می‌رسیم که امکان نوعی سازش، تفاهم، مماشات یا دست‌کم سکوت در قبال یکدیگر وجود ندارد. به همین دلیل، حتی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، دولت‌های استعماری به ما پیام می‌دادند که امکان ندارد بتوانیم شما را تحمل کنیم. از صبح ۲۳ بهمن ۱۳۵۷ نیز جنگ با ما را آغاز کردند. حتی پیش از آن، با فرستادن هایزر به ایران و برنامه‌ریزی برای کشتن یک میلیون نفر، به دنبال جلوگیری از وقوع انقلاب اسلامی و قطع سلطه خارجی بر ایران بودند.
بنابراین، از نظر من، تصور اینکه روزی روابط ایران با آمریکا و اروپا به روابطی عادی، مشابه روابط با دیگر کشورها تبدیل شود، غیرممکن است. البته برای این موضوع مستندات عینی هم دارم؛ از جمله اظهارات صریح برخی مقام‌های اروپایی که گفته‌اند امکان ندارد بتوانیم با شما کنار بیاییم. بنابراین، درباره اینکه آیا با ما می‌جنگند یا نه، اصلاً تردید نکنید؛ اما جنگ لزوماً به یک شکل نیست. آن‌ها جنگ را در اشکال مختلف تعریف می‌کنند.
امروز یکی از بن‌بست‌های پیش روی جمهوری اسلامی، مسئله جمعیت است
اجازه بدهید یک نمونه از جنگ را بیان کنم که متأسفانه می‌بینم بسیاری از مسئولان ما درباره آن اشتباه می‌کنند، به آن بی‌توجه‌اند یا در برابرش سکوت می‌کنند. آقای واینبرگر، که یکی از دشمنان سرسخت ایران بود، زمانی که وزیر دفاع آمریکا بود، گفت: «ما باید نسل ایرانی را منقرض کنیم؛ زیرا تا مادامی که این‌ها هستند، ما می‌جنگیم.» این اظهارات مربوط به سال ۱۳۶۵، یعنی دقیقاً ۴۰ سال پیش است. آن‌ها از آن زمان تاکنون سرمایه‌گذاری‌های سنگینی برای کاهش جمعیت ایران انجام داده‌اند.
امروز یکی از بن‌بست‌های پیش روی جمهوری اسلامی، مسئله جمعیت است. این موضوع یکی از انواع جنگ‌هایی است که متأسفانه مدیران و مسئولان ما به آن توجه ندارند و در نتیجه، تصور می‌کنند جنگ فقط به معنای درگیری با کشتی، هواپیما، موشک و نیروهای نظامی است. جنگ دیگری که به راه انداختند، جنگی در سطح جهانی با محوریت ایران‌هراسی بود. در این زمینه نیز کارهای فوق‌العاده‌ای انجام دادند. بنابراین، جنگ انواع و اقسام مختلفی دارد که طبیعتاً در این مجال نمی‌توان به همه آن‌ها پرداخت و باید درباره‌شان تحقیق کرد.
شما از جنگ سوم صحبت کردید؛ من می‌گویم پس از چندین جنگ، یعنی از جمله جنگ هشت‌ساله عراق علیه ایران، با جنگ‌های دیگری نیز مواجه بوده‌ایم. جنگ عراق نیز چیزی جز جنگ آمریکا و اروپا علیه ایران نبود. نخست‌وزیر وقت اسرائیل در آن زمان به‌صراحت گفت که از این جنگ بسیار خوشحال است و امیدوار است اهداف آن‌ها در این جنگ محقق شود.
جنگ ایران و آمریکا تمام‌شدنی نیست
بنابراین، بر این نکته تأکید دارم که نباید تصور کنیم اگر آن‌ها آتش‌بس اعلام کردند، جنگ متوقف شده است یا اگر ما آتش‌بس اعلام کنیم، آن‌ها متوقف می‌شوند و جنگ به پایان می‌رسد. اصلاً جنگ ایران و آمریکا تمام‌شدنی نیست. این موضوع را با اطمینان بدانید. البته می‌توان این بحث را به‌طور مبسوط ادامه داد.
اما در شرایط فعلی، اسرائیل و آمریکا وضعیت خاصی دارند. دولت اسرائیل نیاز دارد قدرت‌نمایی کند و به موفقیتی دست یابد تا بتواند در انتخابات آینده که ظاهراً نزدیک است و در دوم یا سوم آبان برگزار می‌شود، نمایندگان بیشتری در مجلس اسرائیل داشته باشد. این یک موضوع مقطعی است.
موضوع دوم این است که آمریکا نیز تا حدودی به همین وضعیت نیاز دارد؛ زیرا در اواسط آبان آینده، یعنی حدود دو روز دیگر، آن‌ها هم نیاز دارند پیروزی‌ای به دست بیاورند. بنابراین، به‌طور معمول، احتمال وقوع یک درگیری نظامی شدید و گسترده با هدف دستیابی به شرایطی جدید برای خودشان و کسب پیروزی وجود دارد. اما اینکه آیا دقیقاً می‌توانند این جنگ را آغاز کنند و به موفقیت برسند، موضوعی است که حتی میان خودشان نیز درباره آن اختلاف‌نظر وجود دارد.
در میان مقام‌های اسرائیلی و آمریکایی این بحث مطرح است که ما به جنگ و پیروزی نیاز داریم، اما آیا امکان به دست آوردن پیروزی وجود دارد یا خیر؟ در این زمینه اختلاف‌نظر دارند. اینکه هر روز یکی از آن‌ها به شکلی متفاوت صحبت می‌کند، به همین اختلاف‌نظر بازمی‌گردد.
با این حال، مردم ما و قوای مختلف کشور، به‌ویژه نیروهای مسلح، باید خود را برای این احتمال آماده کنند که جنگ قطعاً رخ دهد و در شدیدترین و وحشیانه‌ترین شکل ممکن انجام شود؛ زیرا آن‌ها می‌خواهند بدون هیچ‌گونه محدودیتی به پیروزی برسند. بنابراین، باید خودمان را برای بدترین حالت ممکن آماده کنیم. اگر چنین اتفاقی رخ نداد، ضرری نکرده‌ایم؛ اما اگر رخ داد، دست‌کم خسارت کمتری متحمل خواهیم شد و ضربه بیشتری به دشمن وارد می‌کنیم.
اگر آمریکا و اسرائیل به ایران حمله زمینی کنند، تلفات آن‌ها به‌مراتب بیشتر خواهد بود
* شما به بدترین سناریوها برای جنگ اشاره کردید. اگر آمریکا و اسرائیل بخواهند از طریق حمله زمینی به ایران وارد شوند، ارزیابی شما از پیامدهای آن چیست؟
فکر می‌کنم اگر حمله زمینی کنند، تلفات آن‌ها به‌مراتب بیشتر خواهد بود؛ زیرا مردم ما به‌هیچ‌وجه حضور نیروهای خارجی در خاک کشور را به‌راحتی تحمل نمی‌کنند. البته طبیعتاً خساراتی وجود خواهد داشت و در این زمینه شکی نیست، اما به هر حال، همین مردمی که اکنون قریب به هفت ماه است شب‌ها در صحنه حضور دارند، به نظر من به هر قیمتی در برابر دشمنی که مستقیماً به خاکشان تجاوز کرده است، سکوت نمی‌کنند و تسلیم نمی‌شوند.
مردم ما این آگاهی و آمادگی را دارند که فشارها و خسارات ناشی از جنگ را تحمل کنند
* برخی منتقدان و کارشناسان معتقدند با توجه به شرایط اقتصادی کشور، ممکن است مردم دیگر تاب‌آوری لازم برای تحمل یک جنگ دیگر را نداشته باشند و بنابراین باید از وقوع جنگ جلوگیری کرد. آیا جلوگیری از جنگ امکان‌پذیر است و برای تحقق آن چه باید کرد؟
اکثریت مردم ما کاملاً از وجود مشکلات اقتصادی آگاه‌اند، اما اگر دشمن بر این کشور مسلط شود، معنایش این نیست که مشکلات حل خواهد شد. این نکته بسیار مهمی است. آیا مشکلات ونزوئلا پس از تسلط آمریکا حل شد یا اینکه آمریکا روزبه‌روز ذخایر این کشور را می‌برد و حتی مواد غذایی ذخیره‌شده ونزوئلا را هم با خود می‌برد؟
نکته دوم این است که مردم ما این آگاهی و آمادگی را دارند که فشارها و خسارات ناشی از جنگ را تحمل کنند. وجود مشکلات اقتصادی به این معنا نیست که حتماً باید به دشمن امتیاز بدهیم، تسلیم شویم یا سازش کنیم. البته ممکن است برخی افراد نظر دیگری داشته باشند و بگویند بهتر است بخشی از کشور را واگذار کنیم یا بخشی از خواسته‌های طرف مقابل را بپذیریم تا با جنگ مواجه نشویم. اما آیا واقعاً تصور می‌کنند اگر چنین کاری انجام دهیم، جنگ تمام خواهد شد؟ من معتقدم جنگ تمام نمی‌شود.
شرایط جنگی میان یمن و عربستان می‌تواند عاملی تعیین‌کننده در تصمیم‌گیری درباره جنگ با ایران باشد
* در حال حاضر مذاکرات غیرمستقیمی میان ایران و آمریکا در جریان است و قطر نیز میانجیگری می‌کند. با توجه به اینکه آمریکا اخیراً به هفت شرط ایران پاسخ داده و اکنون منتظر پاسخ ایران است، فکر می‌کنید این مذاکرات به چه نتیجه‌ای برسد؟ آیا امکان شکل‌گیری تفاهمی دوباره وجود دارد؟
اولاً من از مجموعه مذاکراتی که میان ایران و آمریکا با واسطه انجام می‌شود، اطلاع دقیقی ندارم. ثانیاً، به نظرم می‌رسد آمریکا حاضر به پذیرش متن تفاهم‌نامه‌ای که امضا کرده است، نیست. آمریکا معتقد است اگر آن تفاهم‌نامه را بپذیرد و اجرا کند، این اقدام نشانه عقب‌نشینی و ضعف خودش و نشانه موفقیت ایران خواهد بود. به همین دلیل، آن را نمی‌پذیرد.
با این حال، ممکن است دولت‌های دیگر به آنان فشار بیاورند یا درخواست‌هایی مطرح کنند، اما می‌بینید که رئیس‌جمهور آمریکا یک روز می‌گوید پیش از انتخابات حمله می‌کنم و روز دیگر می‌گوید پس از انتخابات حمله خواهم کرد. در واقع، او اصل حمله را منتفی نمی‌کند و آن را به این موضوع هم موکول نمی‌کند که ما تفاهم‌نامه اسلام‌آباد یا خواسته‌های آمریکا را به‌طور کامل بپذیریم یا نپذیریم.
البته اتفاقاتی که اکنون در ارتباط با جنگ عربستان و یمن در جریان است نیز از عواملی است که می‌تواند بر تصمیم آمریکا و اسرائیل برای جنگ با ایران تأثیر بگذارد. در حال حاضر، شرایط جنگی میان یمن و عربستان نیز می‌تواند عاملی تعیین‌کننده در تصمیم‌گیری درباره جنگ با ایران باشد.
۳۱۲۱۵