باستان‌شناسان با کاوش‌های خود در نقاط مختلف جهان به گورهایی با شکوه و در برخی موارد شگفت‌انگیز دست یافته‌اند که اطلاعات ارزشمندی از زندگی مردمان گذشته را فاش می‌سازند.
گورهای انسانی از تلخ‌ترین و در عین حال مهم‌ترین بقایای باقی‌مانده از دنیای باستان به شمار می‌آیند و اقوام مختلف را با روش‌های گوناگون دفن می‌کردند. این روش‌ها از خاکسپاری در اهرام عظیم تا رها کردن جسد در باتلاق‌ها متنوع بوده و داستان‌های مختلفی را در خود دارند. در برخی دوران، مردم به دلیل ترس از زنده شدن مردگان، اقدام به قطع اندام‌های اجساد یا بستن آن‌ها می‌کردند.
در ادامه، گزیده‌ای از این گورها که توسط «لایو ساینس» معرفی شده و بخش اول آن به تازگی منتشر گردیده است، به شما معرفی می‌شود:
«پسوسنس یکم»
«پسوسنس یکم» فرعونی از سلسله بیست‌ویکم مصر بود که حاکمیت او به حدود ۳۱۰۰ سال پیش برمی‌گردد. مقبره او در سال ۱۹۴۰ در شهر باستانی «تانیس» کشف شد. او در تابوتی که با نقابی از جنس طلا به خاک سپرده شده بود یافت گردید. تابوت درونی او از نقره ساخته شده بود و به همین دلیل برخی از نویسندگان امروز او را به نام «فرعون نقره‌ای» معرفی کرده‌اند. در این مقبره اشیاء باارزشی از جمله گردنبند و دستبندهایی از فلزات گرانبها و جواهرات کشف شد. با این وجود، کشف این مقبره نسبت به مقبره مشهور «توت عنخ آمون» کمتر خبرساز شد که بخشی از آن به دلیل کشف در زمان جنگ جهانی دوم بود.
«مقبره آمفیپولیس»
مقبره آمفیپولیس که قدمتی به قرن چهارم پیش از میلاد بازمی‌گردد، در منطقه «مقدونیه» در یونان واقع شده و دارای طراحی‌های بسیار دقیق و جالبی است. ابوالهول‌هایی در ورودی این مقبره برای محافظت از دروازه‌ها قرار دارند و علاوه بر این، مجسمه‌های زن و موزاییک‌های نشان‌دهنده داستان‌های اسطوره‌ای یونان نیز در آن مشاهده می‌شود. با اینکه بقایای دست‌کم پنج فرد در این مقبره پیدا شده است، اما هویت آن‌ها و هدف از ساخت این مقبره مشخص نیست. قدمت این مکان به زمان «اسکندر مقدونی» برمی‌گردد و به احتمال زیاد برای یکی از اعضای خانواده یا دوستان او ساخته شده است.
«اوتسی مرد یخی»
جسد یخ‌زده و کاملاً سالم مردی که به «اوتسی» شناخته می‌شود، متعلق به بیش از ۵۳۰۰ سال پیش است و در سال ۱۹۹۱ در مرز ایتالیا و اتریش کشف شد. تحقیقات نشان داد مردی ۱.۶ متر قد و با سن تقریبی ۴۵ ساله در زمان مرگ داشته که به علت اصابت تیر جانش را از دست داده است. همچنین زخم عمیقی بر روی دست راست او وجود دارد که احتمالاً در حین تلاش برای جلوگیری از اصابت تیر به بدنش به وجود آمده است.
«مقبره‌های سلطنتی اور»
مقبره‌های سلطنتی «اور» که به حدود ۴۵۰۰ سال قبل بازمی‌گردند، شامل ۱۶ مقبره هستند که به شخصیت‌های سلطنتی و اشراف‌زادگان تعلق داشتند. این افراد به همراه اشیاء زینتی قابل توجهی همچون سربند، گردنبند و گوشواره به خاک سپرده شدند. از اشیاء برجسته‌ای که در این مکان یافته شده می‌توان به یک چنگ با طراحی شبیه به سر گاو نر اشاره کرد. همچنین در نزدیکی این مقبره‌ها، اجساد افرادی که با اشیاء با دفن ساده‌تر همراه بودند نیز یافت شد.
در این زمینه بخوانید:
داستان کشف مقبره‌های طلایی
«قبرهای چاتال‌هویوک»
محوطه «چاتال‌هویوک» در ترکیه به بیش از ۹هزار سال قدمت دارد و این مکان به عنوان یکی از قدیمی‌ترین سکونتگاه‌های روی زمین شناخته می‌شود. در این سکونتگاه خیابانی وجود ندارد و ساختمان‌ها به اندازه‌ای نزدیک به هم هستند که مردم با استفاده از نردبان روی سقف‌ها وارد آن‌ها می‌شدند. همچنین باستان‌شناسان دریافتند که مردم در زیر ساختمان‌ها دفن می‌شدند و در برخی موارد تا ۳۰ نفر زیر یک ساختمان آرامیده بودند. تحقیقی در سال ۲۰۱۱ نشان داد که افرادی که زیر این ساختمان‌ها دفن شده بودند معمولاً از نظر بیولوژیکی به یکدیگر مرتبط نبودند، که نشان‌دهنده آن است که خویشاوندی عاملی در انتخاب محل دفن نبوده است.
«تابوت‌دان پایان دنیا»
در سال ۲۰۱۸، گروهی از باستان‌شناسان یک تابوت‌دان سیاه و گرانیتی با ابعاد ۲.۷ در ۱.۵ در ۱.۸ متر را در اسکندریه یونان کشف کردند. این کشف توجهات زیادی را به خود جلب کرد و برخی در فضای مجازی ادعا کردند که باز کردن آن می‌تواند نفرینی را آزاد کند که ممکن است به پایان دنیا منجر شود. وقتی باستان‌شناسان تابوت را گشودند، متوجه شدند که آب فاضلاب به درون آن نفوذ کرده است. کاوشگران همچنین بقایای سه فرد همراه با حکاکی‌هایی روی ورق‌های طلا را پیدا کردند. تاریخچه این تابوت‌دان به دوره‌ای بعد از فتح این منطقه توسط «اسکندر مقدونی» در سال ۳۳۲ پیش از میلاد برمی‌گردد، اما هویت صاحب این تابوت‌دان مشخص نیست.
«مقبره سن پیتر»
مقبره «سن پیتر» واقع در زیر محراب کلیسای سنت پیتر در واتیکان قرار دارد و به منطقه‌ای نزدیک است که بر این باور هستند او در قرن اول میلادی به صلیب کشیده شده است. در این مقبره چندین قبر دارای بقایای انسانی وجود دارد و همچنین برخی استخوان‌ها که باور می‌شود به «سن پیتر» تعلق دارند، در اینجا یافت شده‌اند.
«مقبره سئوس سوم»
«سئوس سوم» (Seuthes III) پادشاه «ادروسی» بود که قلمرو او در «تراکیه» (جنوب شرق اروپا) واقع می‌شد و در قرن چهارم پیش از میلاد حکومت می‌کرد. پس از درگذشت وی، او در مکانی که امروزه مرکز بلغارستان به حساب می‌آید دفن شد. در مقبره او اشیاء مختلفی همچون یک تاج طلا، جام طلا، سلاح، سپر، کلاه‌خود برنزی و یک سردیس برنزی که احتمالاً تصویر خود پادشاه است، یافت شد. این مقبره در زیر تپه‌ای با ارتفاع ۲۰ متر و قطر ۹۰ متر جا دارد.
«مقبره هادریان»
مقبره هادریان در رم به یاد «هادریان» امپراتور روم ساخته شده و در آن خاکستر این امپراتور، همسرش و تعدادی از جانشینانش نگهداری می‌شود. این بنا به صورت استوانه‌ای طراحی شده و ۵۰ متر ارتفاع دارد و بعدها به یک قلعه تبدیل شد که در زمان‌هایی توسط پاپ مورد استفاده قرار گرفت. هم‌اکنون این مکان به عنوان یک موزه فعالیت می‌کند.
«تئودوریک بزرگ»
مقبره تئودوریک بزرگ برای «تئودوریک بزرگ» (تاریخ حکومت ۴۷۱ تا ۵۲۶ میلادی) ساخته شد و او پادشاه «استروگوت‌ها» به شمار می‌رفت. این مقبره که در «راونا» ایتالیا واقع شده، یک سازه مدور با ارتفاع ۱۵ متر و قطر ۱۱ متر است و از حداقل ۲۳۰ تن سنگ ساخته شده که سقف آن به صورت گنبدی طراحی شده است. پس از شکست «استروگوت‌ها» در سال ۵۴۰ به دست امپراتوری بیزانس، بقایای تئودوریک برداشت شده و مقبره به کلیسا تبدیل گردید.
«هرم جوزر»
«جوزر» یکی از فرعون‌های مصر است که تقریباً ۴۷۰۰ سال پیش حکومت کرد. او یک هرم پلکانی را در «سقاره» بنا کرد که نخستین هرم ساخته‌شده در مصر به حساب می‌آید و ارتفاع آن به ۶۰ متر می‌رسد و شامل ۶ طبقه پلکانی است. تونل‌هایی که زیر این هرم در نظر گرفته شده است، یک هزارتو به طول ۵.۵ کیلومتر را تشکیل می‌دهد و درون آن یک اتاقک خاکسپاری قرار دارد که «جوزر» در آن دفن شده است. اگرچه از مومیایی او هیچ نشانی یافت نشده است، اما ۳۲ تکه از تابوت‌دان گرانیتی فرعون در این اتاقک کشف شد.
در این زمینه بخوانید:
نخستین هرمی که ساخته شد
«مقبره سلطنتی مایا»
در ژانویه سال ۲۰۲۴، باستان‌شناسان دانشگاه تولین از کشف مقبره ۱۷۰۰ساله یک پادشاه «مایا» در «چوچکیتام» (Chochkitam) در گواتمالا خبر دادند. در این مقبره یک نقاب یشم، صدف نرمتنان و طرح‌ها و کنده‌کاری‌هایی بر روی استخوان ران انسان پیدا شده است. یکی از این کنده‌کاری‌ها تصویری از فردی شبیه به یک پادشاه را نشان می‌دهد که نقاب یشمی شبیه به آنچه در مقبره پیدا شده است را در دست دارد. نوشته‌های کشف‌شده نیز به پدر و پدربزرگ پادشاه اشاره دارد و آن‌ها را به حکمرانان شهرهای «تیکال» و «تئوتیئواکان» مرتبط می‌سازد.
در این زمینه بخوانید:
کشف شگفت‌انگیز درباره پادشاه فراموش‌شده