سحرهای ماه مبارک رمضان از ویژگیهای خاص و شایانی برخوردارند و بسیار بر اهمیت آنها تأکید شده است؛ بنابراین، غفلت از سحرهای این ماه پر برکت جایز نیست. در این زمانها، انجام اعمال ویژهای مطرح است که میتوان به جا آورد.
، اعمال مربوط به سحرهای این ماه عزیز به شرح زیر آمده است:
۱- خوردن سحری، حتی اگر فقط شامل یک خرمای خشک یا نوشیدن مقداری آب باشد، دارای اهمیت بالایی است. بهترین گزینه برای سحریها سویق یا قاووت و خرما است. همچنین، احادیثی وجود دارد که بیان میکند خداوند و ملائکه بر افرادی که در سحرها استغفار کرده و سحری میخورند، درود میفرستند.
۲- هنگامی که سحری میخورید، سوره «انّا انزلناه» را تلاوت نمایید؛ چنانچه کسی این سوره مبارک را در زمان افطار و سحری بخواند، اجر او مانند ثواب آن کسی است که در راه خدا خون خود را داده است.
۳- در سحرهای این ماه مبارک، دعای فقیر و با عظمتی را بخوانید که از حضرت امام رضا علیه السّلام نقل شده است. این دعا همان دعایی است که حضرت امام محمّد باقر علیه السّلام در سحرهای رمضان میخواندند:
▫️اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ بَهَائِکَ بِأَبْهَاهُ وَ کُلُّ بَهَائِکَ بَهِیٌّ اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِبَهَائِکَ کُلِّهِ اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ جَمَالِکَ بِأَجْمَلِهِ وَ کُلُّ جَمَالِکَ …
۴- دعای ابوحمزه ثمالی
در کتاب مصباح شیخ، با استناد به روایت ابوحمزه ثمالی آمده که حضرت امام زین العابدین علیه السّلام در طول ماه رمضان بیشتر از شب را به نماز میپرداختند و هنگام سحر این دعا را میخواندند:
▫️إِلَهِی لا تُؤَدِّبْنِی بِعُقُوبَتِکَ وَ لا تَمْکُرْ بِی فِی حِیلَتِکَ مِنْ أَیْنَ لِیَ الْخَیْرُ یَا رَبِّ وَ لا یُوجَدُ إِلا مِنْ عِنْدِکَ وَ مِنْ أَیْنَ لِیَ النَّجَاةُ وَ …
۵- همچنین، شیخ با تأکید بر این نکته که در سحر باید این دعا را بخوانید، فرموده است:
▫️یا عُدَّتی فی کُرْبَتی، وَیا صاحِبی فی شِدَّتی، وَیا وَلِیّی فی نِعْمَتی، وَیا غایَتی فی رَغْبَتی، اَنْتَ السّاتِرُ عَوْرَتی، وَالْمُؤْمِنُ رَوْعَتی، وَالْمُقیلُ عَثْرَتی، فَاغْفِرْ لی خَطیئَتی، اَللَّـهُمَّ اِنّی اَسْئَلُکَ خُشُوعَ الاْیمانِ قَبْلَ …
۶- دعای ادریس را که در کتابهای شیخ صدوق و سیّد بن طاووس آمده است، فراموش نکنید.
۷- این دعا که به اختصار از دعاهای سحر بشمار میآید و در اقبال ذکر شده را بخوانید:
▫️یا مَفْزَعی عِنْدَ کُرْبَتی، وَیا غَوْثی عِنْدَ شِدَّتی، اِلَیْکَ فَزِعْتُ، وَبِکَ اسْتَغَثْتُ، وَبِکَ لُذْتُ لا اَلُوذُ بِسِواکَ، وَلا اَطْلُبُ الْفَرَجَ اِلاّ مِنْکَ، فَاَغِثْنی وَفَرِّجْ عَنّی یا مَنْ یَقْبَلُ الْیَسیرَ، وَیَعْفُو عَنِ الْکَثیرِ، اِقْبَلْ مِنِّی الْیَسیرَ، وَاعْفُ عَنِّی الْکَثیرَ، اِنَّکَ اَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحیمُ، اَللَّـهُمَّ اِنّی اَسْئَلُکَ ایماناً تُباشِرُبِهِ قَلْبی، وَیَقیناً حَتّی اَعْلَمَ اَنَّهُ لَنْ یُصیَبنی اِلاّ ما کَتَبْتَ لی، وَرَضِّنی مِنَ الْعَیْشِ بِما قَسَمْتَ لی، یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ. یا عُدَّتی فی کُرْبَتی، وَیا صاحِبی فی شِدَّتی، وَیا وَلِیّی فی نِعْمَتی، وَیا غایَتی فی رَغْبَتی، اَنْتَ السّاتِرُ عَوْرَتی، وَالاْمِنُ رَوْعَتی، وَالْمُقیلُ عَثْرَتی، فَاغْفِرْ لی خَطیـئَتی، یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ.
۸- این تسبیحات را که در اقبال ذکر شدهاند، تلاوت کنید:
سبْحَانَ مَنْ یَعْلَمُ جَوَارِحَ الْقُلُوبِ سُبْحَانَ مَنْ یُحْصِی عَدَدَ الذُّنُوبِ سُبْحَانَ مَنْ لا یَخْفَی عَلَیْهِ خَافِیَةٌ فِی السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرَضِینَ سُبْحَانَ الرَّبِّ الْوَدُودِ سُبْحَانَ الْفَرْدِ الْوِتْرِ سُبْحَانَ الْعَظِیمِ الْأَعْظَمِ سُبْحَانَ مَنْ لا یَعْتَدِی عَلَی أَهْلِ مَمْلَکَتِهِ سُبْحَانَ مَنْ لا یُؤَاخِذُ أَهْلَ الْأَرْضِ بِأَلْوَانِ الْعَذَابِ سُبْحَانَ الْحَنَّانِ الْمَنَّانِ سُبْحَانَ الرَّءُوفِ الرَّحِیمِ سُبْحَانَ الْجَبَّارِ الْجَوَادِ سُبْحَانَ الْکَرِیمِ الْحَلِیمِ سُبْحَانَ الْبَصِیرِ الْعَلِیمِ سُبْحَانَ الْبَصِیرِ الْوَاسِعِ سُبْحَانَ اللَّهِ عَلَی إِقْبَالِ النَّهَارِ سُبْحَانَ اللَّهِ عَلَی إِدْبَارِ النَّهَارِ سُبْحَانَ اللَّهِ عَلَی إِدْبَارِ اللَّیْلِ وَ إِقْبَالِ النَّهَارِ [سُبْحَانَ اللَّهِ عَلَی إِقْبَالِ النَّهَارِ وَ إِدْبَارِ اللَّیْلِ سُبْحَانَ اللَّهِ عَلَی إِقْبَالِ النَّهَارِ وَ إِقْبَالِ اللَّیْلِ] وَ لَهُ الْحَمْدُ وَ الْمَجْدُ وَ الْعَظَمَةُ وَ الْکِبْرِیَاءُ مَعَ کُلِّ نَفَسٍ وَ کُلِّ طَرْفَةِ عَیْنٍ وَ کُلِّ لَمْحَةٍ سَبَقَ فِی عِلْمِهِ سُبْحَانَکَ مِلْأَ مَا أَحْصَی کِتَابُکَ سُبْحَانَکَ زِنَةَ عَرْشِکَ سُبْحَانَکَ سُبْحَانَکَ سُبْحَانَکَ
همچنین به یاد داشته باشید که علما توصیه میکنند اگر نیّت روزهداری را پس از سحری ابراز کنید، بهتر است و این نیّت را میتوان از اوایل شب تا آخر آن انجام داد. کافیست که بدانید و قصد داشته باشید که فردا با نیت روزه خداوند، از خوردن مفطرات خودداری کنید. همچنین بسیار خوشایند است که در زمان سحر، نماز شب را فراموش نکنید و به انجام تهجد بپردازید.
برای ملاحظه دعاهای کامل، به کتاب مفاتیح الجنان مراجعه فرمایید.
