افسردگی؛ اختلال رایج روانی که به درمان تخصصی احتیاج دارد

دکتر منصور شکیبا، فوق تخصص روانپزشکی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با تاکید بر نیاز به درمان تخصصی گفت: افسردگی، نباید انتظار داشت که افراد تنها با گذشت زمان بتوانند بهبودی را تجربه کنند.

وی اهمیت درمان اختصاصی افسردگی را مورد تاکید قرار داد و خاطرنشان کرد: افسردگی یک اختلال رایج روانپزشکی است که می‌تواند به شدت ناتوان‌کننده باشد و فرد را در شرایطی قرار دهد که حتی در غیاب مشکلات جسمانی نیز به زمین‌گیری منجر شود.

بر اساس آمار موجود، تقریبا ۱۸ درصد از افراد جامعه در مقطعی از زندگی خود نشانه‌های افسردگی را می‌بینند. این اختلال می‌تواند باعث ایجاد احساس غم، بی‌حوصلگی و بی‌لذتی شود و همچنین تمایل به انزوا، اختلال در خواب و تغذیه و تغییرات وزنی را به دنبال داشته باشد. علاوه بر این، وجود بیماری‌های مزمنی مانند دیابت، سرطان و اختلالات تنفسی می‌تواند خطر ابتلا به افسردگی را تا سه برابر افزایش دهد.

شکیبا توضیح داد: افسردگی یک وضعیت روحی است که می‌تواند بر افکار، رفتار و عملکرد فرد تاثیر بگذارد. از جمله علائم بارز آن می‌توان به تمایل به انزوا، اختلال در خواب (کم‌خوابی یا پرخوابی)، کاهش یا افزایش وزن، احساس ناامیدی و حس پوچی اشاره کرد.

وی ضمن اشاره به این موضوع که متاسفانه تعدادی از افراد مبتلا به افسردگی افکار خودکشی را نیز تجربه می‌کنند، افزود: آغاز افسردگی معمولاً در دوران نوجوانی رخ می‌دهد و در سنین ۳۰ تا ۴۰ سالگی به اوج خود می‌رسد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار داشت: در جمعیت سالمندان، از هر دو نفر یک نفر نشانه‌هایی از افسردگی را نشان می‌دهد. خستگی، بی‌خوابی، دردهای عضلانی و تمایل به انزوا از جمله پیامدهای افسردگی در این گروه سنی است که به‌راحتی ممکن است با علائم بیماری‌های جسمی اشتباه شود.

شکیبا گفت: در بسیاری از موارد، بیماران به دلیل مشکلات جسمانی به پزشک مراجعه می‌کنند، در حالی که بسیاری از این مسائل ریشه در اختلالات روانی مانند افسردگی دارند؛ بنابراین، غربالگری و ارزیابی وضعیت روان‌شناختی بیماران به ویژه در افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن، حیاتی است.

فوق تخصص روانپزشکی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد بر تأکید کرد: توجه به عزت نفس، بیان احساسات و افزایش حس خودکارآمدی، به ویژه در سالمندان، از روش‌های مؤثر در درمان افسردگی است. یکی از اهداف درمان، کمک به بازگشت بیمار به یک زندگی فعال و بهبود کیفیت فعالیت‌های روزانه است.

شکیبا بر لزوم تشخیص صحیح و برنامه‌ریزی درمان اختصاصی برای هر بیمار تاکید کرد و گفت: برای درمان افسردگی، بسته به شدت و مرحله بیماری، روش‌های مختلفی مانند دارودرمانی، روان‌درمانی، درمان‌های حمایتی، درمان با شوک الکتریکی و درمان با دستگاه تحریک مغناطیسی مغز (TMS) به کار گرفته می‌شود.

وی همچنین خاطرنشان کرد: استفاده از درمان‌های نوین مانند کتامین برای درمان افسردگی در جوانان نیز پیشنهاد می‌شود. به طور معمول، افسردگی نیاز به درمان کوتاه‌مدت دارد و با پیگیری مناسب، در بسیاری از بیماران در حدود شش ماه بهبود قابل توجهی مشاهده می‌شود.

شکیبا بیان کرد که درمان موثر افسردگی نه تنها کیفیت زندگی فرد را افزایش می‌دهد، بلکه می‌تواند روند درمان سایر بیماری‌ها مانند زوال عقل را نیز بهبود بخشید. تشخیص زودهنگام و مداخله تخصصی در افسردگی می‌تواند از پیشرفت علائم جلوگیری کرده و از بروز مشکلات جدی‌تر و کاهش کیفیت زندگی جلوگیری کند.

او افزود: درمان افسردگی محدود به مصرف دارو نمی‌شود و ترکیب دارو، روان‌درمانی و حمایت‌های اجتماعی بهترین نتایج درمانی را برای بیماران به ارمغان می‌آورد.