افشای هزاران سند مربوط به فعالیت‌های روابط عمومی و لابی‌گری شرکت اوبر نشان می‌دهد چگونه رهبران و مقام‌های ارشد اتحادیه اروپا به اوبر برای موفقیت در چالش‌های قانونی و قضایی و همچنین مقابله با اعتراضات اتحادیه‌های تاکسیرانی کمک کرده‌اند.
امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهوری کنونی فرانسه، یکی از رهبرانی است که نامش در این اسناد فاش شده و احتمالا باید منتظر واکنش خشمگین تاکسی‌داران فرانسوی باشد.
علاوه بر امانوئل ماکرون، نام نیل کروس، رئیس سابق اتحادیه اروپا هم در این اسناد به عنوان مقامی که حامی اوبر بوده و حتی در مقطعی برای همکاری با این شرکت وارد مذاکره شده است، دیده می‌شود.
این اسناد همچنین نشان می‌دهد که چه طور رئیس سابق اوبر شخصا دستور داده بود که برای جلوگیری از دسترسی احتمالی پلیس به اسناد این شرکت، کارمندان مجاز باشند با یک کلیک تمامی اسناد را نابود و امحاء کنند.
اوبر در واکنش به فاش شدن این اسناد گفته «رفتار سابق ما همسو با ارزش‌هایی که هم اکنون سرلوحه ماست» نبوده است و امروز اوبر «کمپانی متفاوتی» شده است.
اسناد اوبر شامل ۱۲۴ هزار فایل اطلاعاتی است؛ از جمله ۸۳ هزار ایمیل و ۱۰ هزار سند و فایل که در حد فاصل سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷ در این ابر شرکت مستقر در حومه سانفرانسیسکو، روی داده است.
این حجم بزرگ اسناد ابتدا به روزنامه بریتانیایی گاردین درز پیدا کرد و این رسانه سپس با کمک گرفتن از کنسرسیوم بین‌المللی روزنامه‌نگاران تحقیقی که شامل چند رسانه از جمله برنامه تحقیقی پانوراما بی‌بی‌سی است، شروع به بررسی این اسناد کردند.
این بررسی‌ها از چگونگی فعالیت دپارتمان لابی‌گری اوبر که سالانه ۹۰ میلیون دلار بودجه داشته پرده برداشته و نشان می‌دهد این شرکت که از نمادهای موفقیت در سیلیکون ولی، دنیای استارت آپ‌ها و جهان فناوری مدرن است چه گونه تلاش می‌کرده با کارزارهای تبلیغاتی و رایزنی و همسو کردن مقام‌ها و نهادها، صنعت تاکسیرانی جهان را متحول کند و برای تسلط یافتن بر آن اقدام کند.
این اسناد نشان می‌دهد در همان ایامی که رانندگان تاکسی در فرانسه به اعتراضات خیابانی که در برخی موارد خشن هم بود دست می‌زدند، امانوئل ماکرون که اکنون رئیس جمهوری فرانسه است به تراویس کالانیک، رئیس جنجالی و مناقشه‌برانگیز اوبر، گفته بود که برای تغییر قوانینی که فعالیت اوبر در فرانسه را تسهیل کند تلاش خواهد کرد.
گزارش درباره روش‌های کاری شرکت اوبر که بارها ظالمانه هم خوانده شده چیز تازه‌ای نیست اما این اسناد جدید کمک می‌کند برای نخستین بار به طور دقیق و مستند بتوان به عمق و وسعت تلاش‌های این شرکت برای رسیدن به اهدافش نگاه کرد.
این اسناد همچنین نشان می‌دهند نیل کروس، هنگامی که در پست رئیس بخش امور دنیای دیجیتال کمیسیون اروپا بوده (که یکی از مقام‌های ارشد اتحادیه اروپا محسوب می‌شود) چه طور در ماه‌های آخر دوره کاری خود برای اشتغال در اوبر با این شرکت وارد مذاکره شده بوده و مخفیفانه برای اوبر لابی‌گری می‌کرده است – رفتاری که می‌تواند نقض اصول اخلاق کاری در اتحادیه اروپا محسوب شود.
در آن ایام، اوبر نه تنها یکی از برترین شرکت‌های جهان به لحاظ رشد و گسترش سریع بود، بلکه یکی از مناقشه برانگیزترین نام‌های بزرگ که دائما در دادگاه‌ها به دنبال رفع و رجوع شکایات صنفی و اتهام آزارجنسی کارمندان زن و همچنین رسوایی‌های مرتبط با سوءمدیریت اطلاعات شخصی مشتریان بود.
اوضاعی که در نهایت در سال ۲۰۱۷ سهامداران این شرکت را به برکناری تراویس کالانیک وادار کرد و کمی بعد دارا خسروشاهی جایگزین او شد.
اوبر می‌گوید خسروشاهی با «ماموریت متحول کردن همه ابعادی که اوبر در آن فعالیت می‌کند» به این شرکت پیوسته و از زمان آغاز به کار «ضوابط و مکانیسم‌های جدی برای رعایت و کنترل ضوابط و قوانین وضع کرده» تا اوبر بتواند در چارچوب‌هایی که «یک شرکت سهامی عام فعالیت می‌کند» جلو برود.
«کمک عالی» ماکرون
پاریس نخستین شهر اروپا بود که اوبر در آن گام گذاشت و خیلی زود با مقاومت سخت و گاها خشن رانندگان تاکسی روبرو شد. در آن ایام امانوئل ماکرون، بانکدار جاه‌طلب و جوان به تازگی به عنوان وزیر اقتصاد فرانسه منصوب شده بود.
اسناد درز شده از اوبر نشان می‌دهد در سال ۲۰۱۴ ماکرون به اوبر به عنوان یک فرصت عالی که به شدت برای افزایش اشتغال در فرانسه به آن نیاز است، نگاه می‌کرده و بر اساس همین دیدگاه هم در ماه اوت آن سال تمایل خود برای کمک به اوبر برای ورود به فرانسه را بروز داده است.
در ماه اکتبر همان سال (۲۰۱۴) امانوئل ماکرون با تراویس کالانیک، رئیس وقت اوبر، و مدیران عامل تیم او و همچنین لابی‌گرهای این شرکت دیدار می‌کند.
این نقطه آغازی است بر روابط مناقشه‌برانگیز و مجموعه تلاش‌هایی که اوبر برای ترغیب و همراه کردن دولت فرانسه با مقاصد خود کلید می‌زند. روابط و جلساتی که تاکنون اطلاع بسیار اندکی از آنها در عرصه عمومی منتشر شده بود.
مارک مک‌گان، از لابی‌گران ارشد اوبر در آن زمان جلسه ماه اکتبر با مکرون را «شاهکار» توصیف می‌کند و آن طور که اسناد نشان می‌دهد به مدیران اوبر وعده می‌دهد که «به زودی (از فرط شادی) با هم می‌رقصیم».
بنابر اسناد درز شده، امانول ماکرون – وزیر اقتصاد وقت فرانسه – و تراویس کالانیک دست کم چهار بار دیگر هم با هم جلسه می‌گذارند؛ هم در پاریس و هم در حاشیه اجلاس اقتصادی داووس سوئیس، که دیدار در داووس تاکنون برملا نشده بود.
در یکی از این اسناد اوبر به ماکرون نوشته: «بی‌نهایت سپاسگزاریم». «تکریم و میزان پذیرشی که به ما نشان داده شد در قالب روابط میان دولت و بخش خصوصی بی‌سابقه است».
در سال ۲۰۱۴، یکی از خدمات اوبر که به شدت رانندگان فرانسوی را خشمگین کرده بود «اوبرپاپ» نام داشت که طی آن به رانندگانی که پروانه نداشتند هم اجازه می‌داد مسافرکشی کنند اما با دستمزدی پایین‌تر.
دادگاه و مجلس فرانسه چنین اقدامی را ممنوع کرده بود اما اوبر با به چالش کشیدن منطق مصوبات این دو نهاد فرانسه، همچنان به اوبرپاپ ادامه داد.
اکنون اسناد درز شده از اوبر نشان می‌دهد در آن زمان اگرچه امانوئل ماکرون معتقد بود که خدمات اوبرپاپ آینده روشنی نخواهد داشت اما موافقت کرده بود که با اوبر همکاری کند تا قوانین فرانسه را به نحوی که به اوبر اجازه فعالیت در فرانسه دهد، اصلاح کند.
یکی از ایمیل‌های تراویس کلانیک به امانوئل ماکرون در آن زمان این است: «اوبر رئوس چارچوب قوانینی که به ارایه خدمات “سواری‌مشترک” اجازه فعالیت می‌دهد را تدوین می‌کند و بعد تیمی که تشکیل خواهیم داد را مشغول تهیه طرحی خواهیم کرد که در نهایت بتواند به طور رسمی چارچوب کاری در فرانسه را تعیین کند».
در روز ۲۵ ژوئن سال ۲۰۱۵ و تنها یک هفته بعد از این که امانوئل ماکرون در پیامکی به تراویس کالانیک وعده کمک داد، اعتراضات رانندگان تاکسی در پاریس رنگ و بوی خشونت به خود گرفت.
در این پیامک آمده بود: «من هفته آینده همه را دور هم جمع می‌کنم تا برای اصلاح و درست کردن قوانین دست به کار شوند.»