اندیشکده «استیمسون» اعلام کرده است که جاسم البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج(فارس) در تاریخ ۲۸ مارس ۲۰۲۴، چشم‌انداز این شورا را معرفی نمود. برای نخستین بار در طول ۴۳ سال تاریخ شورای همکاری، این سند به‌طور واضح بر روی مسائل امنیت جمعی و همگانی تمرکز دارد.
این گزارش حاکی از آن است که چشم‌انداز شورای همکاری خلیج فارس بر مبنای پیشنهادات قبلی ایران، روسیه و چین شکل گرفته و بر اهمیت تقویت گفت‌وگو و همکاری در منطقه خلیج(فارس) تأکید دارد. اگرچه در این چشم‌انداز به‌طور مستقیم به همزیستی مسالمت‌آمیز با تهران اشاره نشده، اما تحقق اهداف آن بدون همکاری با ایران غیرممکن به نظر می‌رسد و اعضای شورا بخوبی آگاهند که پروژه‌های کلان آن‌ها در سایه تنش نظامی با ایران ممکن نخواهد بود.
، این اندیشکده متذکر شده که شورای همکاری خلیج فارس برای تأمین امنیت منطقه‌ای به همکاری با ایران نیازمند بوده و حملات اخیر میان ایران و اسرائیل اهمیت مشارکت سازنده ایران را افزایش داده است؛ همچنین منزوی کردن ایران مانع از وقوع هرگونه پیشرفت و صلح خواهد شد.
در ادامه، این گزارش به این نکته اشاره می‌کند که اگر در سال ۲۰۲۳ ایران و عربستان به صلح نمی‌رسیدند، وضعیت منطقه می‌توانست به مراتب بدتر شود. ضمن اینکه روابط دیپلماتیک و اقتصادی میان این دو کشور با حمایت بازیگران اروپایی و آسیایی، به‌ویژه چین، مورد پیگیری قرار گرفت. مانع اصلی گسترش روابط منطقه‌ای، همچنان تحریم‌های آمریکا و تلاش‌های مختلف برای عادی‌سازی روابط بین کشورهای عربی خلیج(فارس) و اسرائیل و همچنین منزوی کردن تهران است. در حالی که برخی در ابتدا از سیاست‌های واشنگتن حمایت کرده‌اند، اما بازیگران منطقه‌ای امروزه دیگر به دنبال این اهداف نیستند.
این گزارش در بخش دیگری به این نکته می‌پردازد که در حالی که کشورهای اروپایی و اتحادیه اروپا روابط دیپلماتیک با تهران و همه بازیگران منطقه‌ای برقرار کرده‌اند، ایالات متحده هنوز در پی تشکیل ائتلاف‌هایی برای مقابله و مهار ایران است. ابتکارهایی نظیر ائتلاف راهبردی خاورمیانه، ائتلاف ورشو و برخی رزمایش‌های مشترک هوایی و دریایی به دلیل ماهیت خاص خود و تمرکز بر چالش‌های امنیتی با دشواری‌هایی روبرو شده‌اند و امروز منطقه بیشتر از هر زمان دیگری به دیالوگ و همکاری احتیاج دارد تا مواضع نظامی. این رویکردهای امنیتی متعدد در اصول منشور سازمان ملل، سازمان همکاری اسلامی، اتحادیه عرب، شورای همکاری خلیج(فارس) و اصول قوانین بین‌المللی مشترک مد نظر قرار گرفته و بر لزوم احترام به حاکمیت کشورها، استقلال سیاسی، عدم دخالت در امور داخلی دیگران و حل اختلافات از طریق راه‌حل‌های مسالمت‌آمیز تأکید دارند، و هم‌اکنون شرایط برای اتخاذ مراحل اساسی در این راستا فراهم شده است.
این اندیشکده در ادامه گزارش خود می‌افزاید: از جمله مسائل کلیدی در چشم‌انداز شورای همکاری خلیج(فارس) برای تأمین امنیت منطقه، تأکید بر تقویت همکاری میان کشورهای منطقه به شکلی است که گفت‌وگو، ارتباط و ایجاد پل‌های ارتباطی را تسهیل کند. این چشم‌انداز بر ضرورت حل چالش‌های مربوط به آب و امنیت غذایی از طریق تقویت همکاری با شرکای منطقه‌ای و بین‌المللی تأکید دارد، و با اجرای این سیاست فراگیر، کاهش مشکلات امنیتی پیچیده‌ای همچون چالش‌های امنیت دریایی و تهدیدات نظامی قابل انتظار است. چشم‌انداز شورای همکاری می‌تواند به مثابه یک «گام مهم به سوی جلو» تلقی شود که برخی از چالش‌های اساسی در منطقه را پاسخ می‌دهد. با تمرکز بر همکاری و حل مسالمت‌آمیز تنش‌ها و توسعه پایدار، شورای همکاری نه تنها در راستای تقویت امنیت اعضای خود گام برمی‌دارد بلکه به دنبال مشارکت در یک نظام بین‌المللی باثبات و امن است؛ و مشارکت ایران در این عملیات گفت‌وگو امری کلیدی و اساسی برای تضمین موفقیت این چشم‌انداز به شمار می‌رود.
در خاتمه این گزارش آمده است: احتمال برقراری روابط دیپلماتیک جدید در سال ۲۰۲۴ می‌تواند به تقویت این چشم‌انداز کمک کند و این تحولات ممکن است در قالب کنفرانس بغداد سه، نشست سران منطقه در پکن یا دعوت از ایران به نشست سران شورای همکاری گنجانده شود. انتخابات پیش روی آمریکا ممکن است جانب‌دار بی‌نظمی‌های احتمالی باشد، با این حال این کشورها همچنان بر تقویت روابط دوجانبه و یا چندجانبه در خلیج(فارس) تمرکز خواهند داشت؛ افزون بر این، هیچ یک از بازیگران منطقه‌ای در خلیج فارس تمایلی به بازگشت به شرایط قبل از سال ۲۰۲۱ ندارند.
311311