بررسی وضعیت اقتصادی کنونی نیاز به تحلیل عمیق ندارد. در عرصه‌های مختلف، شرایط نه تنها مناسب نیست، بلکه در برخی حوزه‌ها با بحران‌های جدی نیز روبرو هستیم. این امر به وضوح در بحران ناترازی انرژی مشهود است؛ کشوری که در زمینه ذخایر نفت و گاز دارای رتبه اول است، اکنون ناچار به تعطیلی ادارات شده است.
وضعیت اقتصادی کنونی به وضوح نیاز به تحت بررسی‌های عمیق ندارد. در سطوح مختلف، اوضاع نه تنها رضایت‌بخش نیست، بلکه در برخی دیگر با بحران‌های جدی مواجه‌ایم. برای نمونه، وضعیت ناترازی انرژی نشان می‌دهد که کشوری با مجموع ذخایر نفت و گاز در بالاترین رتبه جهانی، باید به تعطیلی ادارات اقدام کند.
از سوی دیگر، معیشت کارکنان دولتی به نحوی است که درآمد آن‌ها پاسخگوی نیازهای روزمره‌شان نیست. موضوع بعدی مسکن است که رغم وعده‌های گسترده و اعداد میلیونی در ساخت و ساز، نتایج ملموسی دیده نشده است. در ارتباط با تورم بحث‌هایی برای کنترل آن مطرح شده، ولی در طول سه سال گذشته، میانگین تورم به ۴۰ درصد رسیده که این میزان تقریباً بی‌سابقه به نظر می‌رسد. نگاهی به وضعیتی که دولت چهاردهم به ارث برده، نشان می‌دهد که شرایط رضایت‌بخش نیست. مجموع ترانزیت کشور در سال گذشته تنها نیمی از درآمد یک دهه گذشته را نشان می‌دهند. افزون بر این، تحریم‌ها در این سه سال به شدت افزایش یافته و تنش‌ها نیز بیشتر شده است.
دولت چهاردهم در حالی شکل گرفته که هم بهره‌وری و هم شاخص‌های مالی در وضعیت نامطلوبی قرار دارند و تحریم موجود است. به نظر می‌رسد که دولت چهاردهم با چالش‌های قابل توجهی برای بهبود شرایط حاضر مواجه است. از یک سو با ناترازی‌ها روبروست، و از سوی دیگر باید چالش‌های سیاسی خارجی را نیز مدیریت نماید و بار مسائل گذشته را به دوش بکشد و به آینده نیز بنگرد. در شرایطی که کشورهای همسایه و سایر نقاط جهان در حال پیشرفت هستند، باید به آن‌ها دست یافت.
بهبود شاخص‌های اقتصادی از درجه اهمیت بالایی برخوردار است. اما در پشت این مسائل موضوعات مهم‌تری وجود دارد که بارزترین آن‌ها تحریم‌ها و اف. ای. تی. اف هستند. وقتی ما نفت را در برابر کالا معامله می‌کنیم، این به معنای فروش ارزان است. دولت چهاردهم باید برای حل این معضلات برنامه‌ریزی کند. در این دوره، دو راهبرد کلیدی وجود دارد: یکی استفاده از افراد شایسته و دیگری کاهش تنش‌ها با جهان به حداقل ممکن. اگر این دو راهبرد اجرایی شوند، ممکن است شرایط برای ادامه کار بهبود یابد.