نوع زندگی ما و انتخابهای غذاییمان نقش مهمی در سرعت پیری بیولوژیکی بدن ایفا میکنند. در زمینه پزشکی، پیری بیولوژیکی به کاهشی تدریجی در قابلیتهای عملکردی در سطح سلولی و مولکولی اشاره دارد، که میتواند تحت تأثیر شیوه زندگی از جمله نوع رژیم غذایی قرار گیرد. مصرف یک رژیم غذایی متعادل که سرشار از آنتی اکسیدانها، اسیدهای چرب ضروری، ویتامینها، مواد معدنی و فیبر باشد و در عین حال غذاهای فرآوریشده، قندها و چربیهای مضر را به حداقل برساند، در افزایش کیفیت طول عمر، کند شدن فرایند پیری و ارتقاء سلامت عمومی بسیار اهمیت دارد.
۱) غذای سرخ شده
غذاهای سرخکرده مانند ناگت مرغ، همبرگر و سیبزمینی سرخشده معمولاً حاوی چربیهای ترانس هستند. این نوع چربیها میتوانند موجب بروز التهاب و استرس اکسیداتیو در بدن شوند و سرعت پیری سلولی را افزایش دهند، همچنین خطر بروز بیماریهای مرتبط با سن، از جمله بیماریهای قلبی و دیابت را شدت بیشتری میدهند.
۲) گوشتهای فرآوریشده
مصرف محصولات گوشتی مانند ژامبون، هاتداگ، سالامی، سوسیس و کالباس که معمولاً شامل مواد نگهدارندهای چون سدیم و نیترات هستند، منجر به پیری بیولوژیکی از طریق ترویج استرس اکسیداتیو و التهاب در بدن و آسیب به سلولها میشود. علاوه بر این، محتوای بالای سدیم این نوع گوشتها میتواند باعث افزایش فشار خون و مشکلات قلبی عروقی گردد که این عوامل نیز به نوبه خود سلامت مرتبط با پیری را کاهش میدهند.
۳) نوشیدنیهای شیرین
نوشیدنیهای گازدار و شیرین مانند چای شیرین فاقد ارزش غذایی و سودمندی هستند و مصرف مرتب آنها با طیف وسیعی از مشکلات سلامتی در ارتباط است. نوشیدنیهای حاوی شکر به دلیل محتوای بالای قند خود میتوانند به تسریع پیری بیولوژیکی کمک کنند و موجب افزایش استرس اکسیداتیو و التهاب شوند که خود باعث تسریع در پیری سلولی و خسارت به بافتها خواهد شد.
۴) کیک و شیرینی
کیکها، کلوچهها و انواع شیرینیها غالباً با آرد تصفیهشده و قندهای اضافه فراوانی تهیه میشوند و در برخی از موارد نیز حاوی مقادیر چربی ترانس هستند که به افزایش التهاب و استرس اکسیداتیو و در نتیجه پیری بیولوژیکی منجر میشوند. سطح بالای قند میتواند تولید کلاژن و الاستین، که از پروتئینهای کلیدی برای حفظ جوانی پوست هستند را کاهش دهد و باعث پیری زودرس پوست شود. همچنین، چربیهای ترانس تأثیر منفی بر سلامت قلب و عروق و یکپارچگی سلولی دارند.
۵) الکل
الکل میتواند به سه طریق سن بیولوژیکی بدن را افزایش دهد؛ اول اینکه بهعنوان یک ادرارآور عمل کرده و باعث کمآبی بدن میشود که در نتیجه موجب خشکی و کدر شدن پوست و افزایش احتمال چین و ایجاد چروک و خطوط ریز خواهد شد. دوم، الکل جذب مواد مغذی ضروری مانند ویتامین B۱۲ و فولات را مختل میکند و خطر ابتلا به اختلالات عصبی مرتبط با پیری چون آلزایمر و زوال عقل را افزایش میدهد. سرانجام، الکل میتواند موجب آسیبهای کبدی مانند کبد چرب، هپاتیت و سیروز گردد.
