تحقیقات انجام شده توسط موسسه Statista و پیشبینیهای WRI نشان میدهد که تا سال ۲۰۵۰، ایران در زمره کشورهایی قرار خواهد گرفت که با شدیدترین بحران آب مواجه هستند. بر طبق این پیشبینیها، ۵۱ کشور از میان ۱۶۴ کشور بررسی شده، دچار فشار تنش آبی شدید یا بسیار شدید خواهند شد و این وضعیت ناشی از افزایش دمای جهانی به میزان بین ۲.۸ تا ۴.۶ درجه سانتیگراد تا سال ۲۱۰۰ خواهد بود. همچنین، الهه موحدی اعلام کرد که وضعیت آبی کشور ایران از سال ۱۳۹۱ به حاشیه بحران نزدیک شده و در صورت تداوم وضعیت کنونی، تا سال ۲۰۵۰ میزان آب تجدیدپذیر به ازای هر نفر به ۵۰۰ متر مکعب کاهش خواهد یافت که از مرز بحران عبور میکند. همچنین، تنشهای ناشی از کاهش بارندگی و وابستگی به منابع آبی زیرزمینی، دیگر عواملی هستند که وضعیت آبی ایران را تا سال ۲۰۵۰ به مراتب وخیمتر خواهند کرد.
پیشبینی وضعیت تنش آبی در کشورهای مختلف جهان تا سال ۲۰۵۰: نگاهی به اوضاع ایران
موسسه Statista اخیراً تحقیقی جامع درباره وضعیت آبی کشورهای مختلف به انجام رسانده است که پیشبینیها تا سال ۲۰۵۰ را مورد بررسی قرار میدهد. این تحقیق نشان میدهد که کشورها بر اساس شدت تنش آبی به چهار دسته تقسیم شدهاند و ایران در لیست کشورهایی قرار دارد که پیشبینی میشود تا سال ۲۰۵۰ با شدیدترین تنشهای آبی روبهرو شود.
تنش آبی در آینده: چشمانداز جهانی تا سال ۲۰۵۰
طبق پیشبینیهای مؤسسه منابع جهانی (WRI)، انتظار میرود که تا سال ۲۰۵۰، ۵۱ کشور از مجموع ۱۶۴ کشور تحت بررسی، دچار فشار تنش آبی شدید یا بسیار شدید شوند. این پیشبینیها به دلیل افزایش دمای جهانی به میزان بین ۲.۸ تا ۴.۶ درجه سانتیگراد تا سال ۲۱۰۰ ارائه شده است. این سناریو نشان میدهد که حدود ۳۱ درصد از جمعیت جهانی تحت تأثیر این تنشهای آبی قرار خواهند گرفت.
کشورهای درمعرض شدیدترین تنش آبی تا سال ۲۰۵۰
تحقیقات موجود نشان میدهند که بهعلاوه کل شبهجزیره عربستان، ایران و هند، کشورهایی از شمال آفریقا نظیر الجزایر، مصر و لیبی نیز در زمره کشورهایی هستند که تا سال ۲۰۵۰ به مصرف ۸۰ درصد از منابع آبی خود خواهند رسید. همچنین، کشورهایی در جنوب اروپا مانند پرتغال، اسپانیا و ایتالیا نیز در حال حاضر با فشارهای آبی شدید روبهرو هستند و وضعیت آب در اسپانیا تا سال ۲۰۵۰ بهطرز قابل توجهی وخیمتر خواهد شد.
وضعیت تنش آبی در ایران: نکات نظر یک کارشناس محیط زیست
در این خصوص، الهه موحدی؛ کارشناس محیط زیست به تسنیم بیان کرد: «طبق معیارهای جهانی، زمانی که به ازای هر نفر در یک کشور سالیانه ۱۷۰۰ متر مکعب آب تجدیدپذیر در دسترس باشد، وضعیت بیلان آب آن کشور در استاندارد قرار دارد. اما اگر این مقدار به زیر ۱۷۰۰ متر مکعب برسد، کشور به شرایط تنش آبی دچار میشود و در صورتی که این عدد به کمتر از ۱۰۰۰ متر مکعب برسد، شرایط بحران آبی پیش خواهد آمد.»
وی ادامه داد: «بنا بر آخرین آمار، ایران از سال ۱۳۹۱ به شرایط نرمال آبی برنگشته و در حال حاضر در مرز تنش و بحران آب قرار دارد. پیشبینیها نشان میدهند که با تداوم این روند، ایران تا سال ۲۰۵۰ به میزان ۵۰۰ متر مکعب آب تجدیدپذیر به ازای هر نفر خواهد رسید که این مقدار بیانگر عبور از مرز بحران آبی است.»
کاهش بارندگی و استفاده از آبهای زیرزمینی: عوامل تشدید بحران آب
موحدی به موضوع کاهش متوسط بارندگی در ایران اشاره کرد و گفت: «در حال حاضر، میانگین بارندگی در کشور کمتر از میانگین بلندمدت است. در گذشته میانگین بارندگی ۲۵۰ میلیمتر در سال بود، اما اکنون به حدود ۲۰۰ میلیمتر در سال کاهش یافته و این روند بهطور مستمر ادامه دارد.»
وی همچنین به وضعیت آبهای زیرزمینی در کشور اشاره کرده و افزود: «طبق آمار وزارت نیرو، ۵۵ درصد از آب کشور از منابع زیرزمینی تأمین میشود و وضعیت کنونی آبخوانها به وضوح در حال ورشکستگی است. تداوم این روند، شرایط نگرانکنندهای برای آینده آب کشور تا سال ۲۰۵۰ به همراه خواهد داشت.»
