حلوا ارده یکی از محصولاتی است که در نواحی خاورمیانه، به ویژه کشورهای عربی و ایران به شدت محبوب و متداول است. در بسیاری از کشورهای عربی، این دسر را به عنوان یک خوراکی پراز لذت بعد از غذا یا در مراسمهای خاص سرو میکنند، در حالی که در ایران عموماً به عنوان یک وعده صبحانه مورد استفاده قرار میگیرد.
دکتر حمید خسروی، کارشناس حوزه علوم و صنایع غذایی در گفتوگویی با خبرآنلاین بیان میکند: «عديدی از افراد فکر میکنند که حلوا ارده بیشترین میزان کنجد را دارد، در حالی که در واقع نیمی از این فراورده از شکر تشکیل میشود و به شدت قادر است سطح قند خون را افزایش دهد و کالری زیادی را به بدن تحمیل کند. این محصول از دانههای کنجد بو داده و آسیاب شده به همراه شربت قند حاصل میشود. حلوا ارده به طور متوسط شامل ۵۰ درصد شکر، ۲۵ درصد چربی و ۹ درصد پروتئین است و بافت آن به عوامل مختلفی نظیر نوع و مقدار شیرینکنندهها و افزودنیها بستگی دارد. معمولاً حلوا اردههای سنتی دارای بافتی سفتتر و سختتر هستند.»
حلوا ارده رژیمی وجود ندارد
باور غلطی که بعضی از مصرفکنندگان در نتیجه تبلیغات نادرست عرضهکنندگان این محصول به آن دچار شدهاند، این است که حلوا اردههایی که با شیره میوهها تهیه میشوند، از لحاظ قند نسبت به حلوا اردههای دارای شکر، رژیمیتر و مناسبتر برای افراد دارای اضافه وزن و مبتلا به دیابت هستند.
دکتر خسروی با رد این فرضیه میگوید: «حلوا اردههای تولید شده با استفاده از شیرههای طبیعی مانند شیره انگور، شیره خرما و شیره توت هیچ تفاوتی از نظر محتوای قند با حلوا اردههای شکری ندارند و هر دو تقریباً ۵۰ درصد قند ساده دارند که میتواند به سرعت قند خون را افزایش دهد. البته شیرههای میوهها ترکیبات مفیدی مثل آنتیاکسیدانها، ویتامینها و مواد معدنی دارند که نسبت به شکر معمولی از نظر ارزش غذایی بالاتری برخوردارند و در نتیجه فقط به لحاظ ارزش تغذیهای، حلوا اردههایی که حاوی شیرههای طبیعی هستند، گزینه بهتری محسوب میشوند.
چوبک چیست؟
چوبک، که از گیاه چوبک یا صابونک به دست میآید، به دلیل وجود ساپونینها (ترکیبات صابونی طبیعی) به حلوا ارده افزوده میشود. این ماده به ایجاد بافتی جذاب و حجیمتر و ظاهر پفکیتر در حلوا کمک کرده و همچنین طعم و عطر خاصی به آن میبخشد و میتواند به افزایش ماندگاری محصول نیز یاری رساند. از منظر طب سنتی، چوبک به عنوان یک گیاه با خواص درمانی ضدالتهابی، ضدعفونیکننده و خلطآور شناخته شده، اما مصرف آن باید به مقدار محدود صورت گیرد زیرا در دوزهای بالا ممکن است مشکلات گوارشی ایجاد کند.
کنجد و تأثیر آن بر رشد کیستها و تودههای رحمی و سینه
حلوا ارده شکری به دلیل وجود کنجد میتواند شامل ترکیباتی از قبیل لیگنانها باشد که عملکردی مشابه فیتواستروژنها دارند. این فیتواستروژنها میتوانند در بدن مانند هورمونهای استروژنی عمل کنند و تحت برخی شرایط، ممکن است بر رشد تودهها و کیستهای مرتبط با هورمونهای جنسی در سینه و رحم تأثیر بگذارند. با این حال، با توجه به مقدار کنجد استفاده شده در تهیه حلوا ارده و وجود مصرف کم آن، این محصول نمیتواند برای این دسته از مصرفکنندگان مشکلاتی ایجاد کند. البته محدودیت مصرف به شدت وضعیت فرد بستگی دارد و مشاوره با پزشک معالج مهم است.
