متخصص برجسته تغذیه در انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای کشور اظهار داشت که کنترل استرس می‌تواند به عنوان یک ابزار مؤثر برای بهبود سلامت در نظر گرفته شود، و افزود که رژیم غذایی صحیح، راهکاری کارساز در این زمینه محسوب می‌شود.
کلیه افراد در مقاطع مختلف زندگی خود با استرس مواجه می‌شوند، اما تفاوت اصلی در چگونگی کنار آمدن با آن است. توانایی افراد در مدیریت استرس به حفظ سلامت جسمی و روحی کمک شایانی می‌کند. نظریه‌های متنوعی در خصوص تکنیک‌های مدیریت استرس وجود دارد که یکی از آن‌ها به تأثیرات مثبت مواد غذایی بر روی استرس اشاره دارد. مواد غذایی از طرق مختلف می‌توانند به کاهش استرس کمک کنند؛ به عنوان مثال، مصرف بلغور جو به افزایش سطح سروتونین منجر می‌شود. سروتونین به عنوان یک «انتقال‌دهنده عصبی» شناخته می‌شود و افزایش آن موجب حس آرامش و کاهش آن منجر به بروز استرس می‌گردد. هورمون‌های آدرنالین و کورتیزول در ایجاد استرس نقش دارند و رژیم غذایی مناسب می‌تواند با تأثیر بر این هورمون‌ها در افزایش ایمنی بدن و کاهش استرس بسیار مؤثر باشد.
مرجان عجمی، کارشناس تغذیه، به این نکته اشاره کرد که تغذیه صحیح می‌تواند نقش مؤثری در مدیریت استرس ایفا کند و اضافه نمود: یک رژیم غذایی کارآمد باید بر مبنای سه اصل اصلی تعادل، تنوع و میانه‌روی در مصرف گروه‌های مختلف غذایی باشد. علاوه بر رعایت این اصول، مصرف آب کافی و انجام فعالیت‌های بدنی منظم نیز می‌تواند تأثیر بسزایی در کاهش استرس داشته باشد.
عجمی همچنین بر اهمیت دریافت منابع غذایی غنی از ویتامین‌های B۶، B۱۲ و فولات تأکید کرده و خاطرنشان ساخت که پرهیز از مواد غذایی حاوی کافئین برای کاهش استرس و اضطراب ضروری است.
این متخصص تغذیه تأکید کرد که مصرف وعده‌های غذایی منظم و کوچکی با نمایه گلیسمی پایین می‌تواند به ثبات قند خون کمک کند و افزود: باید به این نکته توجه کنید که نوسانات قند خون و گرسنگی می‌تواند به عنوان محرکی برای بروز استرس و اضطراب عمل کند. اگر در رژیم غذایی خود به طور افراطی از قند و شکر و کربوهیدرات‌های ساده استفاده کنید، قند خون و به تبع آن انسولین به شدت افزایش و سپس کاهش خواهد یافت.
شیرینی جات باعث افزایش استرس می‌شوند
مدیر واحد ترجمان دانش و آموزش همگانی انستیتو تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی کشور توضیح داد که نوسانات قند خون و تبعاً انسولین می‌تواند به تغییرات خلق و خو و رفتار منجر شود به طوری که افراد احساس کنند برای کاهش استرس خود به مصرف شیرینی جات نیاز دارند و این چرخه معیوب بارها و بارها تکرار خواهد شد. بنابراین، مصرف فیبر کافی، میوه و سبزیجات به جای قند و شیرینی‌ها و همچنین دریافت پروتئین و چربی‌های سالم می‌تواند نوسانات قند خون را کاهش داده و به کاهش حس استرس و اضطراب کمک کند.
وی به این نکته پرداخت که مغزها و دانه‌ها، لوبیای سویا، گردو و روغن آفتابگردان منابع خوبی از اسیدهای چرب ضروری هستند و بیان کرد: مصرف ماهی‌های چرب مانند سالمون و ساردین می‌تواند در کاهش افسردگی و استرس بسیار مؤثر باشد و مصرف این نوع از ماهی‌ها به ویژه در دوران نوجوانی می‌تواند با بهبود عملکرد شناختی مغز در سال‌های آتی مرتبط باشد.
عجمی در ادامه خاطرنشان کرد که حبوبات یک منبع عالی از پروتئین هستند و همچنین سرشار از ریزمغذی‌های لازم برای بدن می‌باشند. ویتامین D یکی از ویتامین‌های کلیدی با کارکردهای فراوان در بدن است و کمبود این ویتامین می‌تواند با تغییرات خلق و خو در ارتباط باشد. این ویتامین نقشی حیاتی در حفظ سلامت مغز و کارکرد صحیح ناقل‌های عصبی دارد و حتی می‌تواند به عنوان یک درمان کمکی برای آلزایمر سودمند باشد.
این متخصص تغذیه همچنین افزود که مصرف جگر، ماهی، شیر و تخم‌مرغ می‌تواند به تأمین ویتامین D کمک کند، اما مهمترین منبع آن تولید از طریق پوست در معرض نور آفتاب قرار گرفتن است.
مدیر واحد ترجمان دانش و آموزش همگانی انستیتو تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی کشور یادآور شد که برای حفظ سلامت و کاهش استرس و اضطراب، بهتر است منابع حاوی قند و شکر مانند انواع شیرینی‌ها، آب‌میوه‌های حاوی قند مصنوعی، آب‌نبات، نوشابه‌ها و دیگر نوشیدنی‌های شیرین را محدود کرده و به جای آن منابع غنی از فیبر، میوه‌ها، سبزی‌ها و غلات کامل را جایگزین کنید تا نوسانات قند خون که یکی از عوامل ایجاد استرس به شمار می‌آید به حداقل برسد.
وی خاطرنشان ساخت که بسیاری از افراد به مصرف قهوه و نوشیدنی‌های انرژی‌زا عادت کرده‌اند و هشدار داد که مصرف زیاد کافئین همواره، در هر منبعی که باشد، می‌تواند باعث تغییرات خلق و خو شده و به بروز استرس، اضطراب و حتی افسردگی کمک نماید.
عجمی با اشاره به لزوم کاهش کافئین، توصیه کرد که قهوه را با چای سبز جایگزین کنید. زیرا چای سبز به لحاظ کافئین در سطح کمتری قرار دارد و حاوی اسید آمینه‌ای به نام تیانین است که برای کاهش استرس و اضطراب بسیار مفید می‌باشد؛ همچنین مصرف آب کافی و انجام فعالیت بدنی روزانه به حفظ سلامت و آرامش کمک شایانی خواهد کرد.