این قسمت از اظهارات رئیس دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، سیدمحمدحسین روحانی است که با تأمل در برخی مشکلات مهم تغذیه‌ای به این نکته اشاره کرد: حذف وعده‌های غذایی، به ویژه صبحانه، میان جوانان و نوجوانان به امری شایع تبدیل شده است. علت اصلی این مسأله را می‌توان به خواب دیرهنگام و بیداری شبانه آنها نسبت داد.
وی افزود: خواب‌آلودگی صبحگاهی و سیری کاذب ناشی از مصرف غذا در ساعات دیر، هر دو مانع از خوردن صبحانه می‌شود. فردی که صبحانه نمی‌خورد، در ساعات میانی روز با احساس گرسنگی مواجه می‌شود و برای برطرف کردن آن به خوردن مواد غذایی کم‌کیفیت و ناسالم روی می‌آورد؛ به این ترتیب، خوراکی‌هایی نظیر کیک و بیسکوییت جایگزین صبحانه‌ای مغذی و سالم می‌گردد. بهترین رویکرد برای جلوگیری از وقوع این اختلال‌های تغذیه‌ای، بهبود وضعیت خواب شبانه است.
این عضو هیئت‌علمی گروه تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به شایع شدن مصرف میان‌وعده‌های ناسالم درمیان مردم، تصریح کرد: به‌تازگی تمایلات نادرستی در انتخاب میان‌وعده‌ها در بین افراد شکل گرفته است. نمونه بارز آن، خوردن یک فنجان قهوه در کنار کیک به صورت روزانه است. درباره تأثیر قهوه بر بهبود سلامت نمی‌توان نظر قطعی داد، زیرا باید شرایط سلامت و بیماری هر فرد در نظر گرفته شود؛ اما به‌طور کلی مصرف متعادل قهوه برای افراد سالم، از جنبه‌هایی می‌تواند مفید باشد. نکته قابل توجه در این میان‌وعده رایج، هم‌زمان مصرف کیک با محصولات قهوه است. میان‌وعده‌های سالم باید شامل مغزیجات، میوه‌ها و سبزیجات باشد تا نیازهای تغذیه‌ای بدن به‌طور کامل تأمین گردد. مصرف روزانه قهوه به همراه کیک علاوه بر رساندن مواد مضر به بدن، فرد را از دریافت ویتامین‌ها و مواد معدنی ضروری محروم می‌سازد.
اگر به لاکتوز شیر حساسیت دارید، ماست میل کنید
این متخصص تغذیه و رژیم‌درمانی در مورد مصرف شام سنگین تأکید کرد: با توجه به تأثیر منفی فست‌فودها بر جنبه‌های مختلف سلامت، کارشناسان تغذیه مصرف آنها را توصیه نمی‌کنند. متأسفانه تمایل به مصرف این گروه از غذاها رو به فزونی است و به مرور زمان گروه‌های سنی مختلفی به آن جذب می‌شوند. مردم باید به طور جدی در حذف فست‌فودها از رژیم غذایی خود تلاش کنند. اگر تمایل به مصرف این نوع غذاها غیرقابل کنترل باشد، بهتر است که حداکثر یک بار در ماه به این گروه غذایی توجه شود.
وی باورهای نادرست درباره لبنیات پاستوریزه را رد کرد و به این نکته اشاره کرد که لبنیات منبع اصلی تأمین کلسیم هستند. لبنیات به دلیل غلظت بالای کلسیم و قابلیت جذب بهتر آن از سایر مواد غذایی، به‌طور کلی از اهمیت بالایی برخوردارند. تبلیغات نادرستی که پایه‌گذار علمی ندارند، موجب کاهش تمایل مردم به مصرف لبنیات شده است. شیر پاستوریزه به دلیل ارائه حق انتخاب در درصد چربی و کیفیت بهداشتی، از ارجحیت برخوردار است. مصرف لبنیات کم‌چرب و کم‌نمک نیز اثرات مثبت را به‌دنبال دارد؛ بنابراین، بهتر است از پنیرهای کم‌چرب و کم‌نمک استفاده شود.
روحانی مصرف شیر بدون لاکتوز برای افرادی که از نظر گوارشی به این ماده حساس هستند را بلامانع دانست و افزود: طعم شیرین این نوع شیرها ضرری نداشته و کسانی که با مشکلات گوارشی مواجه هستند، می‌توانند آن را به عنوان یک منبع لبنی جایگزین در نظر بگیرند. طعم شیرین این شیرها به دلیل تجزیه لاکتوز به وجود می‌آید. مصرف شیر بدون لاکتوز به تأمین نیازهای تغذیه‌ای افراد از منابع موجود در شیر کمک می‌کند. علاوه بر این، مصرف ماست به دلیل فرایندهای تخمیری تولید آن، گزینه‌ای مناسب برای افرادی با عدم تحمل لاکتوز به حساب می‌آید.
تخم‌مرغ منبعی از پروتئین‌های باکیفیت و سالم است
رئیس دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان اظهار کرد: سبزیجات یکی از منابع برجسته ویتامین‌ها و ترکیبات ضد سرطانی هستند. تنوع در مصرف سبزیجات اطمینان می‌دهد که ما به میزان کافی مواد مغذی لازم را دریافت کرده‌ایم. به‌طور خلاصه، منظور از تنوع، مصرف سبزیجات به هر دو صورت پخته و خام در طول روز است. انتخاب سبزیجات از رنگ‌های مختلف و فراموش نکردن مصرف روزانه آنها از اهمیت بالایی برخوردار است.
وی با در نظر گرفتن شرایط اقتصادی به ضرورت مصرف گوشت قرمز اشاره کرد و تصریح کرد: تخم‌مرغ به‌عنوان منبع پروتئینی باکیفیت و سالم یک گزینه بسیار مفید است. اگر شرایط اقتصادی برای تأمین گوشت فراهم نباشد، استفاده از تخم‌مرغ به‌ویژه برای کودکان به شکل کاملاً آب‌پزشده توصیه می‌شود. تنوع در مصرف انواع گوشت‌های قرمز و سفید دارای اهمیت بسیاری است؛ بنابراین، انواع گوشت قرمز شامل گوساله، گوسفند و شترمرغ باید در رژیم غذایی گنجانده شوند. همچنین، انواع گوشت سفید از جمله ماکیان، مرغ، بوقلمون و بلدرچین نیز باید به‌طور متنوع مورد استفاده قرار گیرند.
این عضو هیئت‌علمی گروه تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی اصفهان خاطرنشان کرد: یکی از تهدیدات اصلی سلامت مردم در این روزها، باورهای نادرست درباره روغن‌های مایع است که افراد را به سمت مصرف روغن‌های جامد و حیوانی سوق می‌دهد. این در حالی است که مصرف این نوع روغن‌ها می‌تواند موجب بروز بیماری‌های قلبی و عروقی شود و نباید جایگزین روغن‌های گیاهی سالمی مانند روغن زیتون و کانولا گردند.
منبع: دانشگاه علوم پزشکی اصفهان