اضافه وزن میتواند خطر ابتلا به مسائل بهداشتی نظیر بیماریهای قلبی، سکته مغزی، دیابت نوع ۲، آرتریت و تعدادی از سرطانها را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.
تحقیقات اخیر حاکی از آن است که ممکن است فرایند پیری مغز را نیز تسریع کند.
مطالعهای نشان داد که چاقی و رژیمهای غذایی پرچرب میتوانند به عروق مغزی در موشها آسیب برسانند و اکسیژن رسانی به سلولهای مغزی را کاهش دهند که این امر به زوال شناختی منجر میشود.
چاقی به عنوان یک دغدغه روزافزون در حوزه بهداشت عمومی در سطح جهانی به شمار میآید. طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی، در سال ۲۰۲۲، ۱۶ درصد از جمعیت جهانی به مشکل چاقی دچار بودند.
این موضوع به ویژه در میان جوانان نگرانکننده است؛ به طوریکه بر اساس همین گزارش، در سال ۲۰۲۲، ۱۶۰ میلیون کودک و نوجوان در سرتاسر دنیا با چاقی دست و پنجه نرم میکردند.
افرادی که دارای اضافه وزن هستند، با خطر بالاتری در مواجهه با مشکلات سلامتی روبرو میشوند و این خطر با افزایش وزن بیشتر میشود. چاقی میتواند خطر ابتلا به بیماریهای متعددی از جمله موارد زیر را افزایش دهد:
بیماریهای قلبی عروقی (به ویژه بیماریهای قلب و سکته مغزی)
دیابت نوع ۲
اختلالات اسکلتی عضلانی نظیر آرتروز
برخی نوعهای سرطان (آندومتر، پستان و روده بزرگ)
دکتر «شارون نگری»، نویسنده اصلی این تحقیق و همکار فوق دکتری در بخش جراحی مغز و اعصاب در مرکز علوم بهداشتی دانشگاه اوکلاهاما، اظهار داشت: «چاقی ناشی از تغذیه نادرست باعث ایجاد یک سری واکنشهای التهابی سیستمیک میشود که میتواند اثرات وسعتداری بر بدن از جمله بر روی عروق مغزی داشته باشد. یکی از دلایل اصلی این که چاقی ممکن است به پیری در عروق مغز منتهی شود، ناشی از وضعیتی است که به التهاب مزمن منجر میشود.»
تحقیقات نشان داده است که چاقی با کاهش کارایی مغز در ارتباط است. در حالی که مکانیزم دقیق این ارتباط هنوز مشخص نیست، التهاب – که یک عارضه شناختهشده ناشی از چاقی است – میتواند بر عملکرد شناختی تاثیر گذارد.
دکتر نگری همچنین توضیح داد: «بافت چربی در افراد چاق، مولکولهای فعال زیستی مختلفی همچون سیتوکینهای پیشالتهابی را ترشح میکند که قابلیت گردش در خون را دارند و میتوانند بر اندامهای دوردست از جمله مغز تاثیر بگذارند».
او افزود: «این سیگنالهای التهابی میتوانند به پیری سلولهای عروقی کمک کنند و روند پیری در مغز را تسهیل کنند، بدین ترتیب توانایی عروق برای تنظیم جریان خون و پاسخ به فعالیتهای عصبی مختل میشود.»
نگری همچنین بیان کرد: «کاهش وزن و حفظ وزن سالم میتواند به کاهش التهاب و استرس اکسیداتیو کمک کند، که هر دو در آسیب به عروق مغزی و زوال شناختی نقش دارند. همچنین، داشتن وزن ایدهآل از سلامت جسمانی کل بدن پشتیبانی میکند که ارتباط نزدیکی با سلامت مغز دارد.»
