حرکت بی رمق صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله یا همان ETF ها همسو با صعود و نزول بازار سرمایه ادامه دارد و صعودهای هفته قبل این بازار نیز تاثیر چندانی روی سرنوشت دارایکم و پالایشی یکم نگذاشت.
شاخص های بازار سرمایه از حرکت نوسانی دست نکشیده اند و یکپارچه قرمز و سبز شدن در بازار همچنان وجود دارد. موضوعی که یک نگاه اجمالی به وضعیت بازار طی سه هفته قبل به خوبی آن را تایید میکند. چراکه شاخص کل بورس در این مدت کف ۶ ماهه خود را شکست و به کمتر از یک میلیون و ۲۵۰ هزار واحد نیز رسید اما دوباره صعودی شد و کانال یک میلیون و ۳۰۰ هزار واحد را برای دفعه چندم پس گرفت.
نوسان هایی که روی قیمت سهام و سرمایه مردم تاثیرگذار است و دو صندوق پالایشی یکم و دارایکم که قرار بود عدالت را گسترش دهند نیز از این قاعده مستثنی نیستند. صندوق هایی که در روز عرضه هر واحد آن ها ۱۰ هزار تومان قیمت داشت و میتوان گفت پالایشی یکم حتی بالاتر از ۱۰ هزار تومان را به خود ندید!
ماجرای این صندوق ها چه بود؟
سال گذشته و درحالی که شاخص کل بورس برای گذر از مرز دو میلیون واحد کمین کرده بود، وعده عرضه سه صندوق دولتی در قالب ETF از سوی دولتمردان داده و قرار شد صندوق نخست بانکی و بیمه ای، صندوق دوم پالایشی و صندوق سوم خودرویی و فلزی باشد.
دولت بنا داشت باقیمانده سهم خود در برخی بانک ها، بیمه ها، پالایشگاه ها، شرکت های خودرویی و فولادی را در بازار عرضه و از این طریق سهام خود را به مردم واگذار کند. این صندوق ها با ۲۰ تا ۳۰ درصد تخفیف به مردم واگذار شد و هر ایرانی دارای کد ملی می‌توانست خریدار آن ها باشد.
از عرش تا فرش دارایکم!
بر این اساس، صندوق اول با نام دارا یکم در اوایل تابستان سال گذشته عرضه و در سوم تیرماه قابل معامله شد. در واقع وزارت امور اقتصادی و دارایی از طریق این واگذاری، به نمایندگی از دولت جمهوری اسلامی ایران، باقیمانده سهام خود در بانک‌های ملت، تجارت و صادرات ایران و بیمه‌های البرز و اتکایی امین را واگذار کرد.
در پذیره نویسی صندوق دارایکم بیش از چهار میلیون نفر مشارکت کردند. صندوقی که هم راستا با روزهای صعودی بازار سرمایه، بازدهی چشمگیری داشت و تا ۲۰۰ درصد سود هم پیش رفت.
سوددهی دارایکم به گونه ای بود که حتی با وجود سقوط چشمگیر شاخص کل بورس از دو میلیون واحد به کمتر از یک میلیون واحد، این صندوق همچنان در سود قرار داشت. اما عمر این سود طولانی نبود و حتی حدود سه هفته قبل که شاخص کل به کمتر از یک میلیون و ۲۵۰ هزار واحد رسید، این صندوق قیمت کمتر از ۱۰ هزار تومان را نیز به خود دید.
البته صعود بورس در هفته قبل این صندوق را هم بالا کشید و قیمت را به ۱۱ هزار و ۶۰۰ تومان رساند.
پالایشی یکم همچنان در ضرر!
مسیر سوددهی پالایشی یکم از همان ابتدا کاملا از دارایکم جدا شد. پالایشی یکم باقی مانده سهام دولت در چهار پالایشگاه تهران، تبریز، اصفهان و بندرعباس بود که عرضه آن با اختلاف بین وزارت نفت و وزارت اقتصاد کلید خورد و بهانه ای برای ریزش بازار شد!
این صندوق عرضه شد اما عرضه آن همزمان با ریزش بازار بود. هر واحد این صندوق نیز در روز عرضه ۱۰ هزار تومان قیمت داشت اما در روزهای ریزشی بازار به ۵۰۰۰ تومان، یعنی نصف قیمت روز عرضه نیز رسید.
قیمت این صندوق نسبت به دارایکم کمتر دستخوش تغییر شد و در حدود ۷۰۰۰ تومان باقی ماند.
البته ناگفته نماند که درمورد این دو صندوق هم در دولت قبل و هم در دولت فعلی وعده های زیادی داده شد، از هبه سهم جدید به سهامداران در دولت قبل تا انتخاب بازارگردان برای آن ها در دولت فعلی، اما هنوز هیچکدام از وعده ها به مرحله عمل نرسیده اند.