شاید شما هم تجربه کرده باشید که کلیدهای خود را گم کنید یا نام همکار جدیدتان را فراموش نمایید. با بالا رفتن سن، معمولاً فراموشیهای بیشتری به سراغ ما میآید. اما آیا این میتواند نشانهای از یک بیماری جدی مانند آلزایمر باشد؟
با افزایش سن، حجم مغز به تدریج کاهش یافته و فرآیندهای شناختی ما نیز کندتر میشوند.
با این حال، در بیماری آلزایمر، تغییرات مغزی که رخ میدهد، با علائم طبیعی پیری کاملاً متفاوت است.
این بیماری بهویژه بر حافظه بیماران تأثیر منفی میگذارد و در نهایت آنها را از انجام سادهترین کارها ناتوان میسازد.
هنوز درمان قطعی برای آلزایمر وجود ندارد. اما آگاهی از مراحل مختلف بیماری و تشخیص سریع آن میتواند در مدیریت بهتری از شرایط کمک کند.
پزشکان معمولاً برای تشخیص این بیماری، از یک مقیاس جهانی که شامل هفت مرحله از آلزایمر است، استفاده میکنند.
آلزایمر بر روی افراد به صورت متفاوتی اثر میگذارد، اما با گذشت زمان باید منتظر تغییرات زیر باشید:
مرحله ۱: پیش از بروز علائم
همانند بسیاری از بیماریها، تغییرات مغزی مرتبط با آلزایمر قبل از ظهور علائم شروع میشود.
آزمایش اسکن PET، که به تصویر برداری سهبعدی از فعالیت مغز میپردازد، میتواند نشان دهد که آیا بیماری در حال پیشرفت است یا خیر.
مرحله ۲: از دست دادن حافظه جزئی
در این مرحله، فرد کاهش در عملکرد شناختی را تجربه میکند. سلولهای آسیبدیده مغز خود را نشان داده و اشخاص علائم فراموشی و از دست دادن حافظه را احساس میکنند.
در این مرحله، ممکن است برخی نشانههای ظریف بروز کند، هرچند که این علائم بر توانایی فرد برای زندگی مستقل یا کار تأثیر چندانی نخواهند گذاشت.
از جمله علائم این مرحله میتوان به فراموشی کلمات و قرار دادن اشیا در مکانهای نامناسب اشاره کرد.
مرحله ۳: اختلال یا زوال خفیف
در این فاز، علائم و نشانههای بیماری آلزایمر هنوز به وضوح نمایان نشدهاند. اگرچه این مرحله میتواند به مدت حدود ۷ سال ادامه داشته باشد، ولی علائم آن معمولاً طی ۲ تا ۴ سال خود را نشان میدهند.
فقط افرادی که به بیمار نزدیک هستند، قادر به شناسایی علائم خواهند بود. کیفیت کار بیمار کاهش مییابد و او در یادگیری مهارتهای جدید با دشواری مواجه میشود. دیگر نشانههای این مرحله عبارتند از:
گم شدن حتی در مسیرهای آشنا
دشواری در به خاطر سپردن کلمات یا نامهای صحیح
مشکل در شناخت یا یادآوری نام افراد جدید
گم کردن اشیاء ارزشمند یا قرار دادن آنها در مکان نادرست
در این مرحله، بیمار به مشاوره نیاز دارد، به ویژه زمانی که مسئولیتهای پیچیدهای دارد. فرد در این زمان اضطراب را تجربه کرده و ممکن است اندکی انکار کند. در این مرحله، تغییرات بیشتری در تواناییهای فکری فرد به وضوح قابل مشاهده خواهد بود.
برخلاف مشکلات حافظهای که در مرحله سوم ظاهر میشود، این علائم احتمالاً زندگی روزمره فرد را تحت تاثیر قرار میدهند.
افراد مبتلا ممکن است در یادآوری اطلاعات کوتاهمدت خود با چالش مواجه شوند. به عنوان مثال، ممکن است برای به یاد آوردن چیزی که اخیراً مطالعه کردهاند، دچار مشکل شوند.
آنها همچنین ممکن است در مکانهای جدید گم شوند، که این موضوع میتواند استرس و اضطراب ایجاد کند.
مرحله ۴: آلزایمر خفیف یا زوال متوسط
این مرحله تقریباً دو سال به طول میانجامد و مشخصات آن، شناسایی واضح آلزایمر است.
تغییرات خلقوخوی مانند انزوا و انکار نیز در این مرحله نمود بیشتری پیدا میکنند. کاهش واکنشهای عاطفی نیز از شایعترین نکات در این بازه زمانی است. علائم جدید زوال که در مرحله ۴ ظاهر میشود، شامل:
کاهش آگاهی از وقایع جاری
فراموشکردن اطلاعات شخصی
دشواری در مدیریت مسائل مالی
نقص در شمارش معکوس از ۱۰۰ به ۷ تا ۷
پزشک نیز به علائم مرحله ۳ توجه خواهد کرد، اما در بیشتر موارد، تغییرات ملموسی در اینها مشاهده نمیشود. در این مرحله، فرد ممکن است به یاد آورد که شرایط جوی، وقایع مهم و آدرسهای کلیدی چیست، اما برای نوشتن یک چک، سفارش غذا یا خرید ملزومات نیاز به کمک دارد.
مرحله ۵: کاهش استقلال و نیاز به یاری دیگران
در این مرحله، مبتلایان معمولاً هنوز قادر به زندگی مستقل بدون مشکلات جدی هستند.
اما تشدید مشکلات حافظه در این فاز ممکن است نیاز به کمک دیگران را به دنبال داشته باشد.
افراد در مرحله پنجم احتمالاً با به یاد آوردن اطلاعات حیاتی، از جمله مکان فعلی خود و زمان، دچار مشکل میشوند.
علاوه بر این، ممکن است در انجام فعالیتهای اساسی چون پوشیدن لباس نیز با دشواری مواجه شوند.
مرحله ۶: ظهور علائم شدید آلزایمر
در این مرحله، بیماران دچار توهم و هذیانهای مکرر میشوند.
به طور مثال، ممکن است تصور کنند که همسرشان یک متقلب است یا نتوانند تصویر خود را در آینه شناسایی کنند.
آنها ممکن است افراد را با همدیگر اشتباه بگیرند و مثلاً فکر کنند همسایهشان همسرشان است.
مرحله ۷: از دست دادن کنترل فیزیکی
بسیاری از مهارتهای بنیادی نظیر غذا خوردن، راه رفتن، صحبت کردن و نشستن در این مرحله به طور ملموسی تحت تأثیر قرار میگیرند.
در مراحل پایانی، بیمارانی که به این بیماری مبتلا شدهاند، وابسته به کمک مراقبان خود میشوند.
منبع: روزیاتو
