در برخی مواقع، این ارگان حیاتی ممکن است دچار اختلال و نارسایی شود.
با اتخاذ چند اقدام ساده و کاربردی می‌توان از این عضو حیاتی بدن محافظت کرده و عملکرد آن را تقویت نمود:
۱- حتماً ورزش کنید
تحرک بدنی و فعالیت‌های ورزشی از جمله روش‌های مؤثر برای تنظیم فشار خون و کنترل دیابت به شمار می‌روند. این دو بیماری از شایع‌ترین عوامل نارسایی‌های کلیوی به حساب می‌آیند. به‌طور خاص، ۳۰ درصد از افرادی که تحت درمان دیالی قرار دارند، به دیابت مبتلا هستند.
۲- قند خون خود را کنترل نمایید
میزان قند خون خود را به‌دقت رصد کنید و سعی کنید آن را در سطح ثابتی نگه‌دارید. دیابت می‌تواند به عروق آسیب بزند. کلیه‌ها شامل رگ‌ها و شریان‌های ریزی هستند که نقش تصفیه کننده را ایفا می‌کنند و مواد مورد نیاز بدن را حفظ و مواد زائد و سموم را دفع می‌نمایند. هرچه آسیب به این عروق افزایش یابد، توانایی کلیه‌ها در دفع مواد زائد کاهش می‌یابد و در عوض، اگر قند خون در سطح معقولی قرار داشته باشد، آسیب کمتری به عروق وارد خواهد شد.
۳- فشار خون خود را به‌طور مرتب کنترل کنید
فشار خون، دومین عامل رایج نارسایی کلیوی به شمار می‌رود. زمانی که رگ‌های خونی به مدت طولانی تحت فشار قرار می‌گیرند، دچار آسیب خواهند شد. برای حفظ سلامتی کلیه‌ها، ضروری است که فشار خون کمتر از ۱۴۰/۹۰ میلیمتر جیوه باشد. همچنین فشار خون بالا باید به کمک دارو کنترل شود.
۴- یک رژیم غذایی سالم را دنبال کنید
رژیم غذایی غنی از میوه‌ها، سبزیجات و فیبر مانع از افزایش وزن و به تبع آن آسیب کلیوی می‌شود. اضافه وزن معمولاً به افزایش فشار خون و دیابت منجر می‌شود؛ بنابراین لازم است از مصرف نمک و غذاهای پرنمک خودداری نمایید، زیرا این موارد می‌توانند فشار خون را افزایش دهند.
۵- به میزان کافی آب بنوشید
مصرف کافی آب و مایعات برای کمک به کلیه‌ها در دفع مواد زائد ضروری است. معمولاً توصیه می‌شود روزانه ۱.۵ تا ۲ لیتر آب بنوشید. افرادی که فعالیت‌های ورزشی دارند می‌توانند آب بیشتری مصرف کنند؛ با این حال، نوشیدن بیش از حد آب نیز ممکن است مشکل‌ساز باشد. این مقدار آب به افراد با کلیه‌های سالم توصیه می‌شود. بیمارانی که تحت دیالیز قرار دارند، باید میزان مصرف آب و مایعات خود را کاهش دهند.
۶- سیگار را کنار بگذارید
سیگار به‌عنوان یک دشمن جدی عروق شناخته می‌شود و با توجه به اینکه کلیه‌ها پر از عروق هستند که وظیفه فیلتر و تصفیه خون را بر عهده دارند، سیگار نه تنها به عروق بلکه به خود کلیه‌ها نیز آسیب می‌زند.
۷- از مصرف طولانی‌مدت داروهای مسکن اجتناب کنید
کلیه‌ها به مصرف مزمن داروهای ضد درد بسیار حساس هستند. در واقع، کلیه‌های آسیب‌دیده ممکن است با استفاده مکرر از این داروها به نارسایی حاد مبتلا شوند. در صورتی که به مصرف مداوم داروهای ضددرد نیاز داشته باشید، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید. چنانچه کلیه‌های شما دچار آسیب شدند، راهکارهای مناسبتری وجود دارد که فشار کمتری به کلیه‌ها وارد می‌کند.
۸- سلامت کلیه‌ها را سالانه بررسی کنید
هر سال به‌طور منظم وضعیت سلامت کلیه‌های خود را ارزیابی کنید، به‌ویژه اگر سن شما بالای ۶۰ سال است، مبتلا به دیابت، فشار خون و اضافه وزن هستید یا یکی از اعضای نزدیک خانواده دچار نارسایی کلیه بوده است. تشخیص زودهنگام نارسایی کلیوی از طریق آزمایش‌های منظم خون و ادرار منجر به درمان بیماری قبل از ایجاد آسیب جدی می‌شود.