محققان در چین موفق به بازبرنامهریزی سلولهای چربی یک زن شدند و توانستند آنها را به سلولهای تولیدکننده انسولین در پانکراس تبدیل کنند که این کشف به بهبود دیابت نوع اول او منجر گردید.
این موفقیت به دلیلی بر افزایش شواهد مبنی بر قابلیت استفاده از سلولهای بنیادی بازبرنامهریزیشده در درمان این بیماری مزمن افزوده میشود. بیمار در این مطالعه، بعد از گذشت یک سال از درمان، هیچ گونه نیازی به تزریق انسولین احساس نکرد.
دکتر کوان هیرولد، استاد ایمونوبیولوژی و پزشکی در دانشکده پزشکی دانشگاه ییل و فردی که در این تحقیق مشارکت نداشته، این یافتهها را «بسیار هیجانانگیز» ارزیابی کرد.
انسولین نوعی هورمون است که به عنوان کلیدی عمل کرده و به مولکولهای قند اجازه میدهد از جریان خون خارج شده و وارد سلولها گردند تا آنها بتوانند از آن به عنوان سوخت استفاده کنند. با این حال، در دیابت نوع یک، سیستم ایمنی بدن به تخریب سلولهای تولیدکننده انسولین در جزایر پانکراس میپردازد.
در نبود انسولین، سلولها با کمبود سوخت مواجه میشوند و در عین حال سطح قند خون شروع به افزایش میکند. در شرایط شدید، فرد ممکن است به دلیل تلاش بدن برای تولید کتونها به عنوان منبع انرژی، جان خود را از دست بدهد.
مزایای پیوند سلولهای بنیادی در ناحیه شکم
این مطالعه که در تاریخ ۳۱ اکتبر در نشریه «سل» منتشر شده است، شامل فراوردهسازی سلولهای چربی بیمار مبتلا به دیابت نوع یک است که با استفاده از مواد شیمیایی تبدیل به سلولهای بنیادی «پلوریپوتنت» یا چندتوان (pluripotent) شدند و این توانایی را دارند که به هر نوع سلولی تبدیل شوند. سپس، آنها به سلولهای جزیرهای تبدیل شده و در ناحیه شکم بیمار پیوند زده شدند.
قبل از این درمان نوآورانه، بیمار دچار مشکلاتی در کنترل قند خون بوده و در اکثر مواقع در محدودهای غیر سالم قرار داشت. هونگکویی دنگ، نویسنده اصلی این مطالعه و پژوهشگر در دانشگاه پکن، اعلام کرد که پس از پیوند سلولی، بیمار در ۹۸٪ از مواقع قند خون سالم را تجربه کرده و بعد از ۷۵ روز از پیوند دیگر نیازی به تزریق انسولین ندارد.
دنگ همچنین بیان کرد: «سرعت بهبودی بیمار از دیابت و رسیدن به استقلال انسولینی واقعا شگفتانگیز بود.» این نتایج نشاندهنده پتانسیل عالی این نوع درمان به حساب میآید.
ایده پیوند سلولهای جزیرهای به بیماران، امری جدید نیست. تقریبا سه دهه است که محققان این سلولها را از ناهنجاریهای اهدایی دریافت کرده و آنها را به بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ پیوند میزنند. با این حال، تعداد اهداکنندگان محدود است و گیرندگان پیوند برای جلوگیری از رد سلولهای جدید ناگزیر به مصرف داروهای قوی سرکوبکننده سیستم ایمنی هستند.
بیمار در این مطالعه جدید نیز شرایط مشابهی داشت؛ او قبلاً پیوند کبد نمود و به همین دلیل داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی را مصرف میکرد. اما در این مورد، وی به جای دریافت سلولهای جزیرهای اهدایی، نوع جدیدی از سلولهای پیوندی را تحصیل کرد که به منزله یک پیشرفت به حساب میآید: بر خلاف سلولهای اهدایی، سلولهای بنیادی میتوانند منابع نامحدودی از جزایر جدید فراهم آورند.
دنگ معتقد است که از دیگر مزایای این نوع جراحی این است که سلولهای پیوند شده در ناحیه شکم عملکرد بهتری نسبت به آنهایی که در کبد پیوند شدهاند دارند و «ترشح انسولین به شکل محسوسی بهبود یافته است.» همچنین، به علت دسترسی آسان ناحیه شکم، میتوان از آنجا با استفاده از امآرآی به راحتی نظارت کرده و در صورت نیاز سلولها را خارج کرد.
منبع: یورونیوز