تحقیقات صورت‌گرفته در موسسات بین‌المللی مرتبط با آب و هوا نشان می‌دهد که در تابستان جاری، دمای هوای کره زمین بیش از یک درجه سانتی‌گراد نسبت به دوره انقلاب صنعتی افزایش یافته و جالب است بدانید که ایران طی ۵۰ سال اخیر بالغ بر ۲ درجه سانتی‌گراد گرم‌تر شده است.
امروز افزایش بروز بلایای طبیعی و مخاطرات بی‌سابقه، تمام ساکنان کره زمین را تهدید می‌کند و بهترین راهکار برای کاهش این مخاطرات، سازگاری با تغییرات اقلیمی و چالش‌های ناشی از آن یا بکارگیری شیوه‌های متفاوت برای کاهش تولید گازهای گلخانه‌ای و کاهش کربن می‌باشد. افزایش دما به‌طور کلی یکی از بارزترین پیامدهای تغییر اقلیم محسوب می‌شود و کشور ما نیز از این قاعده مستثنی نبوده است.
در عین حال، سال گذشته رئیس سازمان هواشناسی کشور اعلام کرده بود که در ایران نیز طی نیم قرن گذشته، افزایش دما و کاهش بارش‌ها را مشاهده کرده‌ایم و در سال ۲۰۲۳، دمای هوا ۱.۵ درجه بیشتر از میانگین جهانی بوده و رکورد دمای گرم‌ترین حال حاضر تاریخ کره زمین در سال ۲۰۲۳ به ثبت رسیده است و پیش‌بینی می‌شود که سال ۲۰۲۴ حتی گرم‌تر باشد.
علی اکبر محرابیان، وزیر نیرو نیز روز گذشته و همزمان با شروع موج جدید گرما در کشور، خاطرنشان کرد: افزایش دما در تمامی نواحی کشور ادامه دارد و این موضوع در کشورهای همسایه نیز مشهود است؛ بنابراین، ضرورت دارد مصرف برق در کشور به دقت مدیریت گردد.
وی افزود: اوج مصرف برق در تابستان سال گذشته به ۷۲ هزار و ۷۲۵ مگاوات رسید و بر اساس شرایط بی‌سابقه دمای هوا، پیش‌بینی می‌شود که این عدد در سال جاری به ۷۹ هزار و ۱۸۹ مگاوات افزایش یابد. به عبارت دیگر، افزایش حدود ۹ درصدی (۸.۸ درصد) در مصرف برق را تجربه کرده‌ایم. میانگین رشد صنعت برق در ایران در طول یک دهه اخیر ۴.۷ درصد بوده که در حال حاضر می‌توان گفت، رشد مصرف برق امسال دو برابر میانگین سال‌های گذشته است.
وی همچنین اشاره کرد که دمای هوا تهران در هفته جاری، به ویژه در روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه، بین ۴۲ تا ۴۳ درجه پیش‌بینی شده است. قابل توجه است که رکورد دمایی تهران در سابقه حدود ۴۳ درجه ثبت شده و انتظار می‌رود این رکورد در سال جاری شکسته شود.
صادق ضیاییان، رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی نیز تأکید کرد که روند گرمایش در ایران دو برابر جهان است و در حال حاضر، دمای هوای جهانی بیش از یک درجه سانتی‌گراد نسبت به دوران انقلاب صنعتی افزایش یافته و ایران در طی ۵۰ سال گذشته ۲ درجه گرم‌تر شده است.
به طرز مشهودی، با هر یک درجه افزایش در دمای کشور، مصرف آب هر خانوار به میزان ۲۰۰ لیتر در شبانه‌روز افزایش می‌یابد و بار شبکه برق کشور نیز ۱۸۰۰ مگاوات بیشتر می‌شود. با توجه به شیب صعودی جهانی افزایش دما، سازمان جهانی بهداشت به تازگی اعلام کرده است که هر سال بیش از ۱۷۵ هزار نفر در اروپا به دلیل گرمای شدید جان خود را از دست می‌دهند، به گونه‌ای که اروپا به طور سریع‌تری نسبت به دیگر قاره‌ها در حال گرم شدن است و هر ساله ده‌ها هزار نفر به دلیل گرمایش فوق‌العاده در این قاره جان خود را از دست می‌دهند.
بر پایه آمار، در بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۹، به طور متوسط سالانه ۴۸۹ هزار نفر در سرتاسر جهان به دلایل ناشی از گرما جان خود را از دست داده‌اند و این به معنای «بهای» عدم انجام اقدامات لازم برای مقابله با تغییرات اقلیمی است.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در تاریخ ۲۵ ژوئیه پس از سه روز گرمای شدید و شکسته شدن رکورد دما، گفت: «میلیاردها نفر با دماهای بالای ۵۰ درجه سانتی‌گراد در سراسر جهان، در معرض گرمای طاقت‌فرسا و خطرناک قرار دارند.»
وی همچنین به «تغییرات اقلیمی ناشی از سوخت‌های فسیلی» اشاره کرد و گفت: «این گرمای شدید جدید و بی‌سابقه است. اما خبر خوب این است که ما می‌توانیم اثرات آن را محدود کرده و جان‌های خود را نجات دهیم.»
با توجه به اینکه اوج بار مصرف برق کشور تا به حال ۲۳ بار از حداکثر مصرف سال قبل پیشی گرفته است، می‌توان نتیجه گرفت که این وضعیت فعالیت صنعت برق را دشوار می‌سازد. با این حال، ضروری است که هموطنان برای دستیابی به خدمات برق پایدار در روزهای داغ تابستان، به الگوهای مصرف انرژی توجه نمایند.