کارشناس حوزه منابع آبی اظهار داشت: سد قیز قلعه‌سی به عنوان بزرگ‌ترین و کلیدی‌ترین پروژه مرزی در آذربایجان شرقی، مصداق واقعی تحقق شعار روز جهانی آب در سال ۲۰۲۴ با موضوع “آب برای صلح” به شمار می‌رود، که به‌طور کامل به پایان رسیده و اکنون شمارش معکوس برای آغاز بهره‌برداری از آن شروع شده است.
امیررضا آزاده در گفت‌وگویی با ایسنا، با تأکید بر اینکه این پروژه بزرگ شامل سد مخزنی خداآفرین، سد قیزقلعه‌سی، کانال و شبکه پایاب، جاده‌های جایگزین و سایر جنبه‌هاست، گفت: پس از دو دهه انتظار، عملاً قرار است این طرح از طریق حضور روسای جمهور ایران و آذربایجان در آینده‌ای نزدیک به بهره‌برداری برسد. شعار روز جهانی آب در سال ۲۰۲۴ تأکید بر استفاده از آب به‌عنوان عاملی برای صلح دارد، چرا که آب به عنوان یک عنصر حیاتی، توانایی ایجاد صلح یا تنش را داراست.
وی افزود: در شرایطی که دسترسی برابر به آب وجود نداشته باشد، بروز تنش‌ها میان جوامع و کشورها افزایش می‌یابد. این شعار در ایران به‌عنوان فرصت برای تمرکز بر مسائل مرتبط با آب و تأکید بر ارزش آن به‌عنوان منبع اساسی حیات مورد توجه قرار گرفته و بهره‌برداری از سد قیز قلعه‌سی نیز در راستای تحقق این شعار است.
این کارشناس منابع آبی با اشاره به اینکه حوضه آبریز ارس در کشورهای ایران، ترکیه، ارمنستان و جمهوری آذربایجان واقع شده و این رود مرزی همواره مرکز روابط دیپلماتیک این چهار کشور بوده و اهمیت بالایی دارد؛ تصریح کرد: بهره‌برداری از سد قیزقلعه‌سی نشان‌دهنده موفقیت دیپلماسی آبی دولت آیت‌الله رئیسی است. این پروژه منجر به افزایش تعاملات با جمهوری آذربایجان شده و حفظ دو پل تاریخی در مخزن سد نیز قادر به تقویت پیوندهای فرهنگی میان کشورها می‌باشد.
وی ادامه داد: با شکل‌گیری دولت مردمی سیزدهم و تعیین هدف برای افتتاح پروژه‌های ناتمام تحت عنوان پروژه‌های اولویت‌دار، تخصیص اعتبارات پروژه‌های عمرانی با شتاب بیشتری پیش رفته و اکنون این سد مشترک ایران و آذربایجان در نتیجه توانمندی‌های فنی و مهندسی ایران و زحمات مهندسین بومی، آمادگی کامل برای بهره‌برداری پیدا کرده است.
به گفته این کارشناس، سد قیز قلعه‌سی با پیچیدگی‌های فنی و نصب تجهیزات هیدرومکانیکال، به عنوان بزرگ‌ترین و مهم‌ترین پروژه مرزی در آذربایجان شرقی شناخته می‌شود که تأمین‌کننده آب بزرگ‌ترین شبکه آبیاری و زهکشی در شمال غرب کشور بوده و حق‌آبه‌ای به میزان یک میلیارد مترمکعب در سال را با ایجاد یک لکه آبی برای حفظ منافع ملی تثبیت می‌کند.
وی بیان کرد: این پروژه عظیم نه تنها با ایجاد شغل برای بیش از ۴۰ هزار نفر به‌طور مستقیم و غیرمستقیم و هزینه به‌روز شده ۵ همتی، آب شبکه خداآفرین را تأمین می‌کند که وسعت آن به ۷۴ هزار هکتار می‌رسد و برق به میزان ۲۷۰ گیگاوات ساعت در سال تولید خواهد کرد، بلکه قادر به تنظیم جریان آب سالیانه به میزان دو میلیارد مترمکعب برای دو طرف است. همان‌طور که اشاره شد و طبق نظر کارشناسان، آب همگام با مسائلی چون امنیت و انرژی، موتور محرک توسعه است و جمهوری اسلامی ایران با بهره‌برداری مشترک از سد قیز قلعه‌سی به عنوان اولین کشور، گامی بزرگ در راستای تحقق شعار روز جهانی آب برداشته است.
وی تصریح کرد: قطعاً این پروژه عظیم می‌تواند به تقویت روابط میان دو کشور ایران و آذربایجان کمک کرده و آغازگر پروژه‌های عمرانی، آبی، اقتصادی و متعدد دیگری در منطقه و حوضه رودخانه ارس و خداآفرین باشد.