به نوزاد نعناعی ندهید

دکتر علیرضا جشنی مطلق در این‌باره توضیحاتی ارائه داد و گفت: کولیک به انقباضات غیرارادی عضلات صاف شکم در نوزادان اطلاق می‌شود که معمولاً در گروه شیرخواران مشاهده می‌شود. اما باید بدانیم که در نوزادان یک ماهه، اصطلاح کولیک نوزادی را نمی‌توان به کار برد. در بسیاری از موارد، مشکلاتی که به اشتباه به عنوان کولیک شناخت می‌شوند، ناشی از شیردهی نامناسب و مرتبط با دل‌دردهای غیرکولیکی هستند. این سوءتفاهم باعث می‌شود که والدین به نوزادان داروهایی بدهند که در بازار به وفور موجود است، درصورتی‌که به‌نظر ما، این انقباض‌ها در نوزادی کولیک به حساب نمی‌آید و عمدتاً ناشی از اختلال در شیردهی یا وضعیت نادرست آن است.

وی افزود: کولیک شیرخوارگی عموماً از یک‌ماهگی شروع و تا یک‌سالگی ادامه دارد، که در این بازه زمانی، بیشترین شدت دردهای قولنجی روده‌ای معمولاً بین سه تا شش ماهگی است. در این دوران، کودک ممکن است خیلی ناآرام شود. این انقباضات بیشتر در ساعات بعدازظهر و شب بروز می‌یابند و گاهی شدت آنها به حدی می‌رسد که نوزاد به‌طور شدید به گریه و بی‌قراری می‌افتد.

دکتر جشنی مطلق ادامه داد: در برخی مواقع این دردهای قولنجی کودک را به مراجعه به بیمارستان وا می‌دارد تا مشخص شود که آیا دلیل خاصی برای آن وجود دارد یا خیر. با این حال، نوزادانی که با این درد مواجه‌اند، معمولاً علامت‌های گوارشی همچون اسهال یا استفراغ را نشان نمی‌دهند و بروز این انقباضات به‌صورت ناگهانی اتفاق می‌افتد و پس از مدتی کاهش می‌یابد. طبق باور بسیاری از کشورهای دنیا، کولیک یک بیماری نیست و جزو مراحل طبیعی رشد سیستم گوارشی شیرخواران به حساب می‌آید و نیازی به درمان دارویی مداوم ندارد.

این متخصص نوزادان و کودکان اضافه کرد: با توجه به اینکه قولنج‌های روده‌ای به‌طور خاص بیماری‌زا نیستند، معمولاً برای کاهش دردهای کولیک شیرخواران به‌طرز خاصی شرایط آرامبخش فراهم می‌شود. در گذشته، یکی از راه‌حل‌ها قنداق کردن کودک بود و حتی همین پیچاندن پارچه دور کودک می‌تواند او را آرام کند. عموماً بغل کردن شیرخوار نیز مؤثر است، به‌نحوی که سر شیرخوار زیر چانه والدین قرار می‌گیرد و پشتش به سینه آنها چسبیده نگه‌داشته می‌شود. سپس با نگه‌داشتن کودک به‌صورت افقی بر روی شکمش، انقباضات شکم که سبب ناراحتی شیرخوار شده، آرام می‌گیرند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی اظهار کرد: روش‌های دیگری نیز وجود دارد که شامل ایجاد صداهای ممتد مانند جاروبرقی یا سشوار است و یا گاهی حرکت دادن کودک در خودرو می‌تواند به آرامش او کمک کند. استفاده از وسایل قدیمی‌تری مثل گهواره یا حرکات آرام نیز ممکن است برای شیرخوار آرامش‌بخش باشد. چون حرکات اسپاسمودیک عضلات صاف شکمی به‌خصوص در سیستم گوارش به خودی خود یک بیماری محسوب نمی‌شود، لذا خطری برای شیرخوار نخواهد داشت و نباید والدین را دچار اضطراب کند.

دکتر جشنی مطلق تصریح کرد: گاهی اوقات تعاریف مشخصی از کولیک ارائه می‌شود. با توجه به این که شیوع کولیک بین هشت تا ۴۰ درصد در بین شیرخواران است، اگر طی حملات، گریه کودک به بیش از سه ساعت در روز، سه بار در هفته و بیشتر از سه هفته ادامه پیدا کند، می‌توان آن را به‌عنوان کولیک در نظر گرفت. بنابراین هر درد شکمی به معنی کولیک شیرخوارگی نیست. به همین دلیل مرزبندی مشخصی در مورد شیوع آن وجود دارد و در نهایت، اقداماتی دارویی که امروزه به وفور انجام می‌شود، قابل‌توجه است.

وی در خصوص داروهای تسکین‌دهنده کولیک اظهار داشت: برای رفع کولیک شیرخواران، از ساده‌ترین داروهای ضد نفخ مانند دایمتیکون تا داروهایی مثل کلویت و داروهای پروبیوتیک چون پدی لاکت و نوع خارجی مانند بایوگایا استفاده می‌شود. چون پروبیوتیک‌ها به‌عنوان فلور میکروبی روده شناخته می‌شوند، تصور می‌شود که می‌توانند این اثرات قولنجی را کاهش دهند. اما در عمل گاهی مشاهده می‌شود که حتی با استفاده از همه این داروها، شیرخوار آرامش مورد نیاز را پیدا نمی‌کند. هنگامی که کودک دچار کولیک می‌شود، به‌خاطر شدت درد علاوه بر دل‌درد، رفتارهایی مانند جیغ، گریه، برافروختگی، نفخ شکم و گاهی یبوست و مشت‌های گره کرده را از خود نشان می‌دهد که این‌ها علائم بالینی است که parents مشاهده می‌کنند.

دکتر جشنی مطلق تأکید کرد: کاری که ما در نقش درمان باید انجام دهیم، تضمین آسایش والدین است. بدین معنا که والدین باید بدانند که کولیک یک فرآیند تکامل است و علت آن به‌صورت کامل مشخص نیست. داروهایی که مورد استفاده قرار می‌گیرند هیچ‌گونه اثر پیشگیرانه‌ای نخواهند داشت. اما هر زمان که شیرخوار به این حالت دچار شد، والدین بهتر است یک بار به پزشک مراجعه کرده و شرح حال و معاینه فیزیکی کاملی انجام دهند تا مشخص شود که این ناراحتی و بی‌قراری ناشی از کولیک است و یا دلایل دیگری وجود دارد.

به نوزادان زیر یک ماه عرق نعنا ندهید

این فوق تخصص نوزادان و کودکان به خوراندن عرق نعنا به شیرخواران اشاره کرد و گفت: به نوزادان در گروه سنی زیر یک ماه، هیچ‌چیز غیر از شیر مادر توصیه نمی‌شود. حتی برای شیرخواران بزرگتر که دچار نفخ می‌شوند، به مادران پیشنهاد می‌شود که خود عرق نعنا را بنوشند و این عصاره نعنایی که از شیر عبور می‌کند، ممکن است بر روی روده‌های شیرخوار تأثیر بگذارد.

این متخصص در مورد نوشاندن نبات برای حل مشکلات کولیکی و دل‌درد نوزادان گفت: بدون تردید، مصرف محلول نبات به دلیل غلظت بالای قند برای شیرخوار مضر است، به‌خصوص که کالری ناشی از کربوهیدرات می‌تواند آسیب زننده باشد.

این پزشک در خصوص تقسیم‌بندی سنی اظهار داشت: از بدو تولد تا یک ماهگی نوزادی، و از یک ماهگی تا یک‌سالگی تحت عنوان شیرخوارگی قرار می‌گیرد و بین یک تا سه سال نیز نوپا محسوب می‌شود. این تقسیم‌بندی برای شناسایی و بررسی بیماری‌های نوزادان و شیرخواران ضروری است و تأکید می‌شود که برخلاف تصورات عمومی، کولیک نوزادی وجود ندارد و مشکلات نوزادان یک ماهه عموماً ناشی از روش‌های نادرست شیردهی است.