انسان، همچون دیگر موجودات زنده، مسیر تکاملی منحصر به فرد خود را پیموده است و در این فرآیند، احساسات پنجگانهاش به تدریج توسعه یافتهاند. اگر چه در مقایسه با بسیاری از حیوانات، قدرت بینایی، شنوایی و بویایی انسان ضعیفتر است، اما این حواس علیرغم ضعفهایشان، همچنان در حفظ بقای نسل بشر نقشآفرینی کرده و کارآمد هستند.
سوالی اساسی مطرح میشود که آیا حس بویایی انسان بر اساس تشخیص خوبی و بدی شکل گرفته و آیا اشیاء و مواد بدبو به عنوان تهدیدی برای او در نظر گرفته میشوند؟ پاسخ محققان به این پرسش مثبت است؛ زیرا سیر تکامل حس بویایی انسان به گونهای بوده که حساسیتی عمیق نسبت به بوی مواد سمی و خطرناک داشته و همچنین نسبت به فساد مواد، واکنش نشان میدهد.
بهعنوان مثال، حس بویایی انسان نسبت به بوی ماهی گندیده و فاسد به شدت منفی است و این واکنش به دلیل وجود آلودگی باکتریایی فراوان در لاشههای ماهیها شکل گرفته است. چنین واکنشی نوعی زنگ خطر برای فرد محسوب میشود و به او هشدار میدهد که تماس با ماهی آلوده یا مصرف آن ممکن است بیماری به دنبال داشته باشد، و در نتیجه او نسبت به این ماده بیمیل میشود.
نحوه تکامل انسان به گونهای است که حتی اگر شما هرگز بوی تعفن ناشی از تجزیه یک جسد را تجربه نکردهاید، باز هم از آن بو احساس ناخوشایندی خواهید داشت و سعی میکنید از آن دوری کنید. این ویژگی ناشی از سیر تکاملی انسان است و به نوعی میتوان آن را یک سیستم دفاعی تلقی کرد.
از طرف دیگر، تجربه این واقعیت که انسان برای بوی مواد غذایی که قبلاً او را مسموم کردهاند، حساستر است، نیز قابل توجه است؛ چرا که این تجربیات به طور مستقیم در تصمیمگیری او برای تماس و استفاده از برخی مواد مؤثر است. این تجربه به صورت فردی در بین همه انسانها مشهود است، اما نکته اینجاست که سیر تکامل انسان بهگونهای طراحی شده که حتی اگر هرگز بوی تعفن ناشی از تجزیه جسد را استشمام نکرده باشید، باز هم نسبت به این بو حس ناخوشایندی خواهید داشت و سعی در اجتناب از آن خواهید کرد. این ویژگی به عنوان یک مکانیزم دفاعی از سوی سیر تکاملی انسان شکل گرفته است. بر اساس نظرات پژوهشگران، حس خشم و نفرت نسبت به بوی اجساد گندیده، در انسان و بسیاری از حیوانات بهطور مشترک وجود دارد و این نتیجهای است از روند تکاملی که حدود ۴۲۰ میلیون سال پیش آغاز شده است.
