رئیس انجمن بهداشت حرفهای ایران در گفتوگویی به افزایش میزان مرگ و میر در میان کارگران به سبب حوادث و بیماریهای پدیدآمده از مشاغل اشاره کرد و اظهار داشت: بیماریهای قلبی ـ عروقی، سرطان و بیماریهای تنفسی از جمله عواملی هستند که سلامتی کارگران را تهدید میکنند؛ بهگونهای که سهچهارم از مرگهای ناشی از کار به این بیماریها مربوط میشوند.
دکتر حسن اصیلیان مهابادی در گفتگو با ایسنا، با اشاره به تنوع مشاغل در جوامع، تصریح کرد: بررسی شرایط مشاغل نشان میدهد که هر دسته از شغلها به سبب ماهیت خاص خود با چالشهای بهداشتی و ایمنی متفاوتی روبهرو هستند.
او با گوشزد کردن اینکه سازمان بینالمللی کار به «سلامت» بهعنوان یکی از ارکان اصلی توجه دارد، خاطرنشان ساخت: بهوضوح، عدم پایبندی به اصول ایمنی و بهداشت در محیطهای کار عواقب جدی برای کارگران به بار میآورد که در صنایع مختلف فعالیت دارند. بر اساس تازهترین تخمینهای این سازمان، سالانه نزدیک به ۳ میلیون کارگر به دلیل حوادث و بیماریهای مرتبط با کار جان خود را از دست میدهند.
استاد گروه مهندسی بهداشت حرفهای و ایمنی کار در دانشگاه تربیتمدرس افزود: در سال جاری میلادی، نرخ مرگ و میر کارگران ناشی از حوادث و بیماریهای شغلی در مقایسه با سال ۲۰۱۵ بیش از ۵ درصد افزایش یافته است. بر اساس گزارشهای سازمان بینالمللی کار، بخش اعظم مرگومیرهای کارگران به بیماریهای شغلی مربوط میشود که سهم آنها معادل ۲.۶ میلیون از ۳ میلیون مرگومیر سالانه در سطح جهانی است. همچنین حوادث مرتبط با کار که در زمره مسائل ایمنی قرار میگیرند، موجب مرگ ۳۳۰ هزار کارگر در هر سال میشود.
بیماریهایی که بر سلامت کارگران تاثیر میگذارند
رئیس انجمن بهداشت حرفهای ایران خاطرنشان کرد که برخی بیماریها تأثیرات بیشتری بر سلامت کارگران دارند و در این خصوص اشاره داشت: بیماریهای قلبی-عروقی، سرطان و بیماریهای تنفسی از جمله عواملی هستند که سلامت کارگران را به خطر میاندازند؛ بهگونهای که بخش اعظم مرگومیرهای ناشی از کار مرتبط با این بیماریهاست.
وی افزود: مشاغل «ساختمانی»، «جنگلداری»، «کشاورزی» و «ماهیگیری» از پرخطرترین دستههای شغلی به شمار میروند و در واقع ۶۳ درصد از مرگهای ناشی از آسیبهای شغلی مربوط به این حوزهها است.
وضعیت بهداشت حرفهای و ایمنی کار در ایران
اصیلیان در ادامه در خصوص وضعیت بهداشت حرفهای و ایمنی کار در ایران بیان کرد: در مقایسه با روزهای ابتدایی انقلاب، وضعیت بهداشت حرفهای و ایمنی کار کشور بهبود یافته است. تحلیل وضعیت بهداشت حرفهای و ایمنی کار ایران نسبت به برخی دیگر از کشورهای منطقه نشان میدهد که وضعیت نسبتا قابل قبولی وجود دارد، اما در مقایسه با کشورهای پیشرفته به سطح مطلوب فاصله زیادی داریم.
ضرورت بهروزرسانی قوانین سلامت محیط کار
او تصریح کرد که قوانینی در زمینه بهداشت حرفهای و ایمنی کار تدوین شده است، اما افزود: اگرچه قوانین در این حوزه در سالهای اخیر پیشرفتهایی داشتهاند، اما هنوز تا رسیدن به سطح مطلوب فاصله داریم. وزارت بهداشت، وزارت بهداشت و درمان کشور در راستای ابلاغ قوانین مرتبط با سلامت محیط کار اقدام کرده و علاوه بر این قوانین، «قانون کار» نیز تدوین شده است. هرچند این قوانین اجرایی شدهاند، اما نیاز به بهروزرسانی دارند.
ضرورت فرهنگسازی در حوزه بهداشت حرفهای و ایمنی کار
این استاد دانشگاه تأکید کرد که فرهنگسازی در زمینه بهداشت حرفهای و ایمنی کار از جایگاه ویژهای برخوردار است و بیان داشت: بدون شک، فرهنگسازی میتواند به بهبود وضعیت بهداشت حرفهای و ایمنی کار کمک کند. توجه به مسائل ایمنی باید ابتدا در میان کارفرمایان رواج یابد و پس از آن کارگران نیز لازم است به نکات ایمنی و بهداشتی خود توجه کافی داشته باشند. تلاشهای مستمر باید برای فرهنگسازی در این زمینه صورت گیرد.
اصیلیان ادامه داد: سازمان بینالمللی کار به موضوع فرهنگسازی توجه ویژهای داشته و با توجه به آمار مرگومیر ناشی از حوادث و بیماریهای شغلی، در این راستا فعالیت میکند. این سازمان روز ۲۷ آوریل را به عنوان روز جهانی «ایمنی و بهداشت حرفهای» نامگذاری کرده و هر سال شعاری برای این روز انتخاب میکند. سال گذشته، شعار «محیط کار سالم و ایمن، حق مسلم هر نیروی کار است» را برگزید.
تاثیر تغییرات اقلیمی بر محیط کار
او در خصوص شعار روز جهانی ایمنی و بهداشت حرفهای سال جاری نیز به ایسنا گفت: «تغییرات آب و هوایی» امسال کانون توجه قرار گرفته است. فعالیتهای انسانی و دستکاری در طبیعت منجر به تغییرات اقلیمی و افزایش دمای زمین شده و پیامدهایی چون سیلاب، طوفان، کولاک و سونامی در نقاط مختلف جهان ایجاد کرده است. افزایش دما، تغییرات آب و هوایی، بالارفتن اشعه ماورای بنفش خورشید، و افزایش حشرات ناقل بیماری میتواند بر محیطهای کاری تأثیر بگذارد.
رئیس انجمن بهداشت حرفهای ایران افزود: کارگران مشغول به کار در فضاهای باز بهویژه از جمله افرادی هستند که تحت تأثیر تغییرات اقلیمی قرار میگیرند. این موضوع باید در کانون توجه سازمان بینالمللی کار قرار گیرد و در ایران نیز باید به عنوان یک مسأله مهم مورد توجه قرار گیرد. سازمان حفاظت محیط زیست، وزارتخانههای «بهداشت» و «کار» و انجمن بهداشت حرفهای میتوانند در این خصوص با هم همکاری کنند.
او در پایان خاطرنشان کرد: طرح جدید سازمان بینالمللی کار برای محیط کار سالم از سال جاری تا ۲۰۳۰ به اجرا درخواهد آمد و برای تحقق آن سه هدف اصلی در نظر گرفته شده است. نخستین راهبرد برای دستیابی به این اهداف، «بهبود چارچوب ایمنی و بهداشت کار» است. علاوه بر این، «تقویت هماهنگی، مشارکت و سرمایهگذاری در زمینه ایمنی و بهداشت کار» و نیز «تقویت OSH» به عنوان دیگر راهبردهای سازمان در راستای ارتقای سلامت محیط کار محسوب میشود. با تمرکز بر این سه راهبرد میتوان به شاخصهای مطلوب در حوزه بهداشت حرفهای و ایمنی کار دست یافت.
