متخصص طب ایرانی در دانشگاه علوم پزشکی ایران به اهمیت خواب در راستای طب ایرانی و تأثیر آن بر هورمونها و مسائل مرتبط با باروری پرداخته است.
مریم تقوی شیرازی به این نکته اشاره کرد که در دنیای امروزی که به سرعت در حال تحول است، افت کیفت، مدت و زمان خواب به عنوان یک چالش بهداشتی بزرگی شناسایی میشود. تحقیقات نشان میدهد که متوسط زمان خواب بزرگترها در یک قرن گذشته از ۹ ساعت به ۶.۸ ساعت کاهش یافته است. به عبارتی، زندگی صنعتی به الگوی خواب طبیعی لطمه زده است.
این متخصص خاطرنشان کرد که تلاش مداوم برای برآوردن نیازهای اقتصادی و اجتماعی، تحصیل، عوامل استرسزا و تغییرات در سبک زندگی از جمله دلایلی هستند که خواب طبیعی را دچار اختلال میکنند.
او ادامه داد: رعایت نظم در چرخه سیرکادین و ساعت بیولوژیک بدن تأثیر مستقیم بر سلامت عملکرد سیستمهای عصبی، گوارشی، قلب و عروق، غدد و ترشح هورمونها، به ویژه هورمونهای جنسی دارد.
وی تأکید کرد که خواب بهعنوان یک تنظیمکننده عمل میکند و بر روی هورمون FSH که موجب رشد فولیکولهای تخمدانی در چرخه قاعدگی میشود تأثیر مثبت دارد. همچنین اختلال در خواب بر ترشح هورمون LH که در پروسه تخمکگذاری و تولید پروژسترون برای آمادهسازی رحم به منظور پذیرش جنین و باروری تأثیر میگذارد، اثر سوء دارد.
بر اساس بیان این متخصص طب سنتی، کاهش زمان خواب میتواند ترشح هورمون TSH که برای تنظیم عملکرد غده تیروئید از مغز ترشح میشود را افزایش دهد. این افزایش TSH میتواند به اختلال یا قطع قاعدگی، سقط جنین و همچنین بالا رفتن میزان پرولاکتین و ناباروری منجر شود.
او افزود که نقص در خواب باعث افزایش سطح پرولاکتین (هورمون تحریککننده ترشح شیر) از هیپوفیز میگردد و این نیز میتواند در بروز مشکلاتی همچون اندومتریوز (رشد بافت رحم خارج از آن)، تخمدانهای پر از کیست و ناباروری مؤثر باشد.
تقوی شیرازی تصریح کرد که هورمون ملاتونین که به عنوان هورمون تاریکی شناخته میشود، در صورت افزایش بیداری و بروز در شرایط نوری دچار اختلال میگردد. ترشح صحیح این هورمون که در شب اتفاق میافتد، از تخمک حمایت میکند. بر اساس مطالعات، مکمل ملاتونین در زنانی که به دنبال باروری آزمایشگاهی IVF بودهاند، کیفیت تخمک و جنین را بهبود بخشیده است. به همین خاطر، مشاهده شده که آمار ناباروری و اختلالات قاعدگی میان زنانی که به طور شبانه کار میکنند، بیشتر است.
به گفته وی، کمخوابی والدین میتواند به نسل بعدی آنها منتقل شده و آینده آنها را با چالشهای جنسی و ناباروری روبرو کند.
طبق اعلام روابط عمومی دانشکده طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی ایران، تقوی شیرازی در انتها تأکید کرد که بر اساس یافتههای پژوهشها که بخشی از آن در این مقاله آورده شده است، به وضوح مشخص است که رعایت نظم در زمان خواب و بیدار شدن به ویژه خوابیدن زود هنگام به دور از جذابیتهای تکنولوژی و نور صفحهنمایشها و همچنین انجام فعالیتهای بدنی منظم و اجتناب از خوردنیها و نوشیدنیهای محرک پیش از خواب میتواند به سادگی به سلامت جسمی و جنسی افراد، به ویژه فرزندان، زنان و مردان کمک کند.