«با استفاده از چاقو، اره و چکش، چهره و بدن انسان را نیز می‌توان اصلاح کرد!» این عبارت، تیتر یکی از نشریات مربوط به هفتاد سال پیش است که در آن زمان خبری از انجام جراحی‌های پیشرفته و بزرگ در حیطه زیبایی در ایران وجود نداشت.
در گذشته، هدف اصلی از انجام این جراحی‌ها، رفع نقص‌های به وجود آمده ناشی از حوادث یا مشکلات مادرزادی بود؛ با این حال، امروزه بسیاری از افرادی که به دنبال زیبایی بیشتر هستند، متقاضی عمل‌های جراحی هستند.
در همین حال، در تاریخ ۱۹ خرداد ماه، یک جراح پلاستیک غیرقانونی که به مدت ۱۳ سال فعالیت خود را ادامه داده بود، دستگیر شد.
این پزشک قلابی با مدرک فوق دیپلم در یک کلینیک شناخته‌شده واقع در منطقه جردن تهران مشغول به کار بود. در نهایت، بعد از ثبت چندین شکایت برای فرار از دستگیری، وانمود کرد که مرده و خود را در کفن پیچید.
این جراح غیرمجاز ادعا کرده بود که به طور میانگین روزانه دو جراحی پلاستیک انجام می‌داده و در مجموع تقریباً ۱۰ هزار عمل زیبایی را در ۱۳ سال فعالیت خود به انجام رسانده است.
در مرداد ماه سال گذشته نیز یک پزشک دیگر که به عنوان جراح پلاستیک قلابی عمل می‌کرد، به دستگیری درآمد. او برای جلب اعتماد بیماران، مهر دیگر پزشکان را به کار می‌برد و در مجموع بیش از ۵۰ شاکی داشت.
بنابر اعلام انجمن علمی جراحان پلاستیک و زیبایی ایران، از هر ۱۰۰ فرد مراجعه‌کننده فقط ۳۰ نفر واقعاً به عمل زیبایی نیاز دارند و ۷۰ نفر دیگر نیازی به جراحی ندارند.
در حال حاضر، حدود ۴۲۰ جراح فوق تخصص پلاستیک در کشور به فعالیت مشغول هستند و به طور سالانه ۲۵ تا ۳۰ جراح فوق تخصص جدید به این تعداد اضافه می‌شود؛ اما طبق برخی گزارش‌ها، تخمین زده می‌شود که ۳۶۰۰ نفر در تهران و ۸ هزار نفر در سراسر کشور به انجام جراحی پلاستیک مشغول باشند!
صدها هزار ایرانی، صفحات مجازی و بلاگرهای زیبایی را دنبال می‌کنند و تقریباً ۶ هزار حساب کاربری در اینستاگرام و دیگر شبکه‌های اجتماعی به تبلیغ خدمات جراحی پلاستیک می‌پردازند.
جامعه‌شناسان بر این باورند که یکی از ارزش‌هایی که امروز در جامعه بصری به‌ویژه در مورد زنان به‌طور قابل توجهی بر آن تأکید می‌شود، زیبایی چهره و بدن است. به عبارت دیگر، افراد هنگام برخورداری از این زیبایی به تشویق و تأیید دیگران نیاز دارند و از تجربه زیبایی و حس جوانی لذت برده و از بازخوردهایی که از دیگران دریافت می‌کنند، خوشحال می‌شوند.
فوق تخصص جراحی پلاستیک زیبایی، محمدرضا قاضی سعیدی، اظهار دارد که «تب زیبایی در جامعه به شدت افزایش یافته است. در این زمینه، فضای مجازی به ویژه اینستاگرام، شعله ور کننده این تب است به طوری که تقاضا برای اعمال زیبایی، تزریق چربی، ژل و بوتاکس و سایر موارد به طرز قابل توجهی بالا رفته است».
اما رئیس انجمن جراحان پلاستیک و زیبایی ایران، بابک نیکومرام، تأکید می‌کند که تبلیغات در فضای مجازی درباره جراحی‌های زیبایی تنها مختص کشور ما نمی‌باشد و شاهد افزایش جهانی تقاضا برای این نوع عمل‌ها هستیم. اما در برخی کشورها، آن را به شکل مؤثری مدیریت کرده و به روز‌رسانی قانونی برای حفظ سلامت عمومی از طریق انجمن‌های مرتبط انجام داده‌اند؛ در حالی که متأسفانه در کشور ما این قوانین کم رنگ بوده و برنامه‌ریزی مناسبی در این زمینه وجود ندارد.
انجمن جراحان پلاستیک و زیبایی ایران اعلام کرده است که تنها جراحان دارای مدرک فوق تخصص می‌توانند به صورت قانونی انواع جراحی‌های پلاستیکی را انجام دهند، زیرا این افراد دوره‌های سه‌ساله آموزش‌های حرفهای را گذرانده‌اند و هیچ‌کس نمی‌تواند بدون داشتن مدرک فوق تخصص، این جراحی‌ها را انجام دهد.
شهرام وزیری، روان‌شناس، نیز اشاره می‌کند که اگر فردی تمایل به اصلاح نقصی از طریق عمل زیبایی داشته باشد، ایرادی ندارد؛ اما برخی رفتارها در این زمینه به دلیل یک نیاز روانی در فرد ناشی می‌شود. البته نشخوار فکری نیز از عواملی است که تأثیر زیادی بر احساسات و هیجانات افراد دارد و می‌تواند زمینه‌ساز انجام بیشتری از اعمال زیبایی شود.
«افراد باید با تقویت مهارت‌های رفتاری، از نشخوار ذهنی جلوگیری کنند و به نوعی به خودباوری و پذیرش دست یابند تا افکار منفی درباره ظاهرشان، آنان را به سمت انجام جراحی‌های زیبایی افراطی سوق ندهد.»