سال‌ها تصور می‌شد که با شروع یائسگی، تخمدان‌ها فعالیت خود را متوقف می‌کنند و دیگر نقش مهمی در بدن ندارند. اما پژوهش جدید دانشمندان نشان می‌دهد که ماجرا پیچیده‌تر از این است و تخمدان‌ها حتی پس از پایان دوران باروری نیز تغییرات مهمی را تجربه می‌کنند که ممکن است بر سلامت و روند پیری زنان تأثیر بگذارد.
به گزارش انتخاب و به نقل از ساینس الرت؛ پژوهشگران می‌گویند تخمدان‌ها فقط اندام‌های تولیدمثلی نیستند، بلکه با اندام‌های دیگری مانند مغز و استخوان‌ها نیز ارتباط دارند. این ارتباط می‌تواند به توضیح برخی مشکلات سلامتی زنان پس از یائسگی، از جمله مشکلات استخوانی، کمک کند.
تخمدان‌ها پس از یائسگی چه تغییری می‌کنند؟
دانشمندان در این مطالعه، با بررسی بافت تخمدان ۲۸ زن یائسه در گروه‌های سنی مختلف، تغییرات پروتئین‌های این اندام را بررسی کردند.
نتایج نشان داد که تخمدان‌ها با افزایش سن، تغییرات مشخصی را تجربه می‌کنند. در زنان ۵۰ تا ۵۹ ساله، پروتئین‌های مرتبط با تنظیم فعالیت ژن‌ها و حفظ ساختار سلول‌ها بیشتر دیده می‌شدند. در مقابل، در زنان بالای ۷۰ سال، پروتئین‌های مرتبط با سوخت‌وساز چربی، عملکرد سیستم ایمنی و التهاب فراوان‌تر بودند.
این یافته‌ها نشان می‌دهد که تخمدان‌ها پس از پایان دوران باروری، لزوماً غیرفعال نمی‌شوند، بلکه فعالیت زیستی آن‌ها با افزایش سن تغییر می‌کند.
ارتباط تغییرات تخمدان با سرطان
یکی از یافته‌های مهم این پژوهش، شناسایی تغییراتی در بافت تخمدان بود که ممکن است به افزایش خطر سرطان تخمدان در سنین بالاتر کمک کنند.
با افزایش سن، تغییرات مرتبط با التهاب و بافت همبند در تخمدان‌ها می‌تواند محیطی ایجاد کند که برای رشد سلول‌های سرطانی مناسب‌تر باشد. پژوهشگران همچنین پروتئین‌هایی را شناسایی کردند که پیش‌تر با سرطان تخمدان ارتباط داده شده بودند و در برخی نمونه‌ها، به‌ویژه در زنان ۶۰ ساله، فراوانی بیشتری داشتند.
البته نمونه‌های بررسی‌شده در این مطالعه سرطانی نبودند و این یافته‌ها به معنای ابتلای زنان یائسه به سرطان نیست؛ بلکه می‌توانند به شناسایی بهتر عوامل مؤثر بر افزایش خطر این بیماری کمک کنند.
این کشف چه اهمیتی دارد؟
پژوهشگران امیدوارند شناخت بهتر تغییرات تخمدان در دوران سالمندی به شناسایی نشانگرهای زیستی جدید برای تشخیص سرطان تخمدان و یافتن راه‌هایی برای کاهش خطر آن کمک کند.
این یافته‌ها همچنین می‌توانند در درک بهتر سلامت زنان پس از یائسگی و پیامدهای برداشتن تخمدان‌ها با جراحی مؤثر باشند.
نتیجه اصلی این است که تخمدان‌ها پس از یائسگی صرفاً اندام‌هایی غیرفعال نیستند؛ بلکه با افزایش سن تغییر می‌کنند و ممکن است همچنان بر سلامت بخش‌های دیگر بدن تأثیر بگذارند.
نتایج این پژوهش در مجله علمی Aging Cell منتشر شده است.