“`html
۱۵:۳۰ – ۳۰ تير ۱۴۰۳
در دیداری که مقامات آمریکایی با دیپلمات ارشد عراقی داشته‌اند، به موضوع آشتی ترکیه و سوریه اشاره گردید.
دو مقام سابق آمریکایی و یک مقام کنونی عرب به نشریه میدل‌ایست‌آی اطلاع دادند که در دیداری با «فؤاد حسین» وزیر امور خارجه عراق در واشنگتن اوایل ماه جاری (میلادی) این بحث مطرح شده است.
این مقام عرب اظهار داشت: «پیش از آغاز این روند، عراق به ایالات متحده اعلام کرد که در حال کار بر روی توافقی برای سازش است، اما ایالات متحده نشان‌دهنده بی‌اعتنایی بود».
بر اساس گزارش میدل‌ایست‌آی، در حالیکه واشنگتن به‌طور رسمی نسبت به عادی‌سازی روابط شرکایش با دمشق مخالفت دارد، اما به نظر می‌رسد از اجرای فعال این سیاست صرف‌نظر کرده است.
دو ماه پیش، «بشار اسد» رئیس‌جمهور سوریه به بحرین سفر کرد تا در دومین اجلاس اتحادیه عرب شرکت کند؛ این اولین بار بود که او پس از حضور دوباره‌اش در نشست سران عربستان سعودی در سال ۲۰۲۳، از این کشور دیدن می‌کرد.
در هفته گذشته، سوریه و عربستان سعودی پروازهای مستقیم بین خود را دوباره آغاز کردند و از این رو ارتباط دمشق در خلیج فارس به بیش از فقط امارات توسعه پیدا کرد.
تأثیر روابط ترکیه-دمشق بر حضو آمریکایی‌ها در شمال سوریه
تحلیلگران بر این باورند که اگر تلاش بغداد برای ایجاد توافق صلح میان ترکیه و سوریه موفق شود، این امر می‌تواند بر مأموریت نظامی آمریکا در شمال شرق سوریه تأثیر قابل توجهی داشته باشد.
«رابرت فورد» سفیر سابق آمریکا در سوریه در گفتگو با میدل‌ایست‌آی گفت: «پیامدهای بلندمدت این موضوع واضح است. اسد اکنون نمی‌تواند در برابر آمریکایی‌ها اقدامات زیادی انجام دهد، اما تصور اینکه همکاری سوریه و ترکیه قادر به تحت فشار قرار دادن نیروهای دموکراتیک سوریه باشد، نه چندان دشوار است».
نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۱۵ به بهانه مبارزه با داعش وارد شمال شرق سوریه شدند. شبه‌نظامیان کُرد معروف به نیروهای دموکراتیک سوریه، همکار اصلی این نیروها به حساب می‌آمدند. اگرچه داعش در سال ۲۰۱۹ شکست خورد، اما حدود ۹۰۰ نظامی آمریکایی هنوز در این منطقه باقی مانده‌اند.
به گزارش میدل‌ایست‌آی، «ماموریت رسمی این نیروها انجام حملات علیه هسته‌های خفته داعش اعلام شده، اما آنها به یک عنصر کلیدی در معادلات ژئوپلیتیک منطقه تبدیل شده‌اند. برخی مقامات آمریکایی حاضرند به‌طور خصوصی بگویند این حضور به معنی جلوگیری از دسترسی اسد و حامیان ایرانی او به این ناحیه است».
آمریکا تمایل ندارد مذاکرات بین اردوغان و اسد به نتیجه برسد
برخی از تحلیلگران و مقامات سابق می‌گویند که تعداد بیشتری از مقامات آمریکایی مأموریت نظامی ایالات متحده در شمال شرق سوریه را به‌عنوان یک بار و سنگینی می‌نگرند.
«داگلاس سیلیمن» سفیر اسبق آمریکا در عراق از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۹ اظهار داشت: «اگر نگرانی اولیه شما کنترل “محور مقاومت” باشد، بدیهی است که تمایلی به پیشرفت مذاکرات میان ترک‌ها و اسد نخواهید داشت. اما این موضوع به‌هیچ‌وجه یک مسابقه فوتبال نیست که یک جانب برنده و یک جانب بازنده باشد».
وی در ادامه با اشاره به وجود دو اردوگاه پناهندگان در شمال شرق سوریه که کل ۴۵ هزار نفر از خانواده‌های داعش و همچنین ۹ هزار عنصر این گروه تروریستی را در خود جای داده‌اند، گفت: «عدم امنیت در این اردوگاه‌ها به نفع عراق نخواهد بود؛ اگر بغداد بتواند با میانجی‌گری به راه‌حلی دست یابد، این مسئله می‌تواند به نفع آمریکا باشد».
<pاین وبگاه انگلیسی گزارش داد که ترکیه و سوریه سال‌هاست که در حال گفتگوهای مداوم برای احیای روابطی هستند که پس از حمایت آنکارا از گروه‌های تروریستی علیه دولت اسد، دچار آسیب شده است. روسیه نیز که با نیروی هوایی‌اش به تغییر موازنه جنگ به نفع حکومت سوریه کمک کرده، در سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ میزبان وزرای دفاع ترکیه و سوریه و نیز رؤسای اطلاعات آنها در مسکو بود.
میدل‌ایست‌آی ادعا کرد که عراق به تازگی موفق شده با قانع کردن دمشق برای کنار گذاشتن پیش شرط خروج ترکیه از سوریه پیش از شروع مذاکرات، به پیشرفت‌هایی در این گفت‌وگوها نائل شود.
تحلیلگران هشدار می‌دهند که هنوز شکاف‌های جدی بین ترکیه و سوریه باقی مانده و این پیشرفت‌ها فقط بر نگرانی نیروهای دموکراتیک سوریه از احتمال تسلیم ایالات متحده به متحدان کُرد خود تأکید می‌کند.
آشتی ترکیه و سوریه؛ تحقق هدف همیشگی ایران
ترکیه از سال ۲۰۱۶ با کانال امنیتی در جنوب این کشور، بخش‌هایی از شمال سوریه را اشغال کرده است. در این میان بغداد سعی کرده است تا همانند عمان، نقش میانجی بین آنکارا و دمشق را ایفا کند.
عراق همچنین به دلیل موقعیت استراتژیکش به عنوان پلی میان اردن و مصر، در تلاش برای تحکیم روابط امنیتی و اقتصادی ستایش شده است. به دنبال آن، بغداد اقدام به آغاز مذاکرات بین عربستان سعودی و ایران نمود که منجر به توافق عادی‌سازی روابط میان دو کشور گردید و این توافق به امضای چین رسید.
«عباس کاظم» رئیس بخش عراق در اندیشکده شورای آتلانتیک به میدل‌ایست‌آی بیان کرد که بغداد آمادگی خود را برای پذیرش نقش میانجی‌گری اعلام کرده و تمایل دارد مواضعی اتخاذ کند که ممکن است در تضاد با ایالات متحده باشد. این دو کشور قرار است در این ماه درباره سرنوشت حدود ۲۵۰۰ نیروی آمریکایی در عراق رایزنی کنند.
به گفته او، عراق به دنبال ایجاد ارتباط میان اسد و اردوغان بدون توجه به نظرات آمریکا است.
همچنین رابرت فورد به دلایل دیگر بی‌توجهی واشنگتن به تلاش‌های بغداد برای میانجی‌گری میان سوریه و ترکیه، به «هدف همیشگی ایران برای خارج کردن آمریکا از منطقه» اشاره کرد.
این دیپلمات سابق آمریکایی تصریح کرد که مستثنی دانستن تلاش‌های میانجی‌گری عراق از اهداف کلی تهران برای راندن آمریکا از سوریه، امری غیرقابل‌اجتناب است.
فورد افزود: «هر چیزی که در بغداد اتفاق می‌افتد، تحت کنترل ایران نیست، اما آنچه که تهران همزمان با تمرکز آمریکا بر غزه به نمایش درآورد، نشان‌دهنده این است که دوستان او می‌توانند تلاش‌هایی انجام دهند که برای خودشان و همچنین برای تهران مفید باشد».
“`