“`html
ابر عظیمی و تاریکی از گرد و غبار که در قلب کهکشان ما واقع شده، مدتهاست که پژوهشگران را در حیرت فرو برده است. اکنون، به لطف تلسکوپ فضایی جیمز وب، محققان به اطلاعات تازهای از این ناحیه دست یافتهاند.
این ابر تاریک به دلیل غیرقابل مشاهده بودن و شکل مستطیلیاش با نام «آجر» شناخته میشود و برآوردها حاکی از آن است که وزن آن بیش از ۱۰۰ هزار برابر جرم خورشید است و در نزدیکی مرکز کهکشان راه شیری، در فاصله ۲۶ هزار سال نوری از زمین قرار دارد.
به صورت تئوری، این نوع حباب متراکم میتواند ستارههای غولپیکر جدیدی را به وجود آورد بر اساس دانش فعلی محققان در مورد تشکیل ستارهها. با این حال، دادههای اخیر به دست آمده از تلسکوپ جیمز وب نظریات قدیم را به چالش کشیده و احتمالاً دیدگاهها درباره نحوه شکلگیری ستارهها را تغییر خواهد داد.
تصاویر جدیدی که از این منطقه آجری ثبت شده، هیچ نشانهای از ستارههای جوان و پنهان در آن ارائه نمیدهد. در عوض، اطلاعات موجود از تلسکوپ وب نشان میدهد که این ناحیه تنها شامل گاز نبوده و انباشته از مونوکسید کربن منجمد است، بیشتر از آنچه که پیشتر تصور میشد.
این مقدار قابل توجه یخ مونوکسید کربن موجود در ناحیه آجری میتواند به طرز قابل توجهی شیوه مطالعه و تحلیل ابرهای تیره در مرکز کهکشان راه شیری را دگرگون سازد. آدام گینزبرگ، یک اخترشناس در دانشگاه فلوریدا و نویسنده اصلی این تحقیق، تصریح میکند: «اکنون ما به درک دقیقتری از وقایع در این ناحیه آجری نزدیک شدهایم، اما به رغم این پیشرفت، سؤالات بیشتری نیز برای ما مطرح شده است.»
به عنوان مثال، یکی از سؤالات این است که چگونه مونوکسید کربن به حالت یخ درآمده است؟ همچنین، اسرار دیگری نیز در این منطقه وجود دارد که بیپاسخ ماندهاند: چرا هیچ نشانهای از ستارههای تازهتاسیس را نمیبینیم؟ آیا واقعا آجرها به اندازهای که دانشمندان قبلاً فکر میکردند متراکم نیستند؟ و ویژگیهای عجیبی که به شکل برجستگی و الگوهای رشته مانند درون آجر مشاهده میشود چیست؟
منطقه تاریک در مرکز کهکشان راه شیری
دکتر گینزبرگ بیان کرد: «قبل از آنکه بتوانیم واقعاً مطمئن شویم که در حال حاضر چه در حال وقوع است، باید تحقیقات بیشتری انجام دهیم. واقعاً ما در حال فرضیهپردازی هستیم و به نتیجهگیری نرسیدهایم.»
دکتر ناتالی باترفیلد، پژوهشگر دستیار در رصدخانه ملی رادیو نجوم، تأکید میکند که کشف یخ میتواند تأثیرات گستردهای بر مطالعات مختلف درباره مرکز کهکشان راه شیری داشته باشد.
چرا مونوکسید کربن جذاب است؟
این حجم یخ مونوکسید کربن در ناحیه آجری دارای جنبههای گیجکنندهای است. برای نمونه، این ناحیه در واقع دمایی تقریباً منفی ۱۷۷ درجه سلسیوس دارد، در حالی که مونوکسید کربن معمولاً در دمای منفی ۲۵۳ درجه یخ میزند.
احتمال دارد که گرد و غبار درون ناحیه آجری به طور قابل توجهی سردتر از گاز باشد و این امر باعث شود که مونوکسید کربن در اطراف این ذرات به حالت قندیل یا جامد درآید. به گفته دکتر گینزبورگ، ممکن است آب به حالت یخ در آمده و مونوکسید کربن در درون آن محبوس شده باشد.
پاسخ به این سوال از آن رو مهم است که یخهای موجود در این قسمت میتواند دیدگاههای نوینی از منظومه شمسی و حتی سیاره ما در اختیار دانشمندان قرار دهد.
به عنوان مثال، یخ و آبی که بر روی زمین موجود است، احتمالاً از طریق دنبالهدارها به زمین رسیده است. بنابراین، مکان و روش تشکیل این یخها در کیهان میتواند به محققان در شناسایی منشأ دنبالهدارها و چگونگی جمعآوری مواد رسوبی کمک کند.
ستارهها کجا هستند؟
پرسش بعدی این است که چرا درون آجر نشانی از ستارههای در حال تشکیل وجود ندارد؟ محققان پیشتر میدانند که ستارههای جدید از ابرهای غبار و مولکولهای هیدروژن تولید میشوند، اما نمیتوانند این مولکولها را به طور مستقیم در این ناحیه یا حتی در هیچ محلی از جهان مشاهده کنند، زیرا این عناصر برای تلسکوپها نامرئی هستند.
سحابی «دبلیو۵۱» یکی از بزرگترین نواحی ستارهزا در کهکشان راه شیری
با این حال، محققان میدانند که به ازای هر مولکول هیدروژن احتمالاً مقدار معینی مونوکسید کربن وجود دارد که به راحتی قابل مشاهده است. بنابراین، این امکان وجود دارد که از مونوکسید کربن به عنوان نمایندهای برای شناسایی میزان مولکولهای هیدروژن در واقعیت بهرهبرداری شود.
دکتر گینزبورگ خاطرنشان میکند که محققان به مدت ۵۰ سال از این شیوه برای ارزیابی مولکولهای هیدروژن استفاده کردهاند، اما همیشه بر این تصور بودند که مونوکسید کربن یک گاز است و نه بخار یخزده. او بیان میکند که حال با دادههای تلسکوپ جیمز، برای پژوهشگران بسیار اهمیت دارد که بفهمند مونوکسید کربن در کدام وضعیت مادی قرار دارد، چه به صورت گاز و چه به صورت جامد، تا بتوانند پاسخهای دقیقی بیابند.
این تیم امیدوار است که با انجام مطالعات بیشتر، پاسخی برای علت عدم تولید ستارههای این ابر تاریک پیدا کنند با وجود اینکه باید آنجا یکی از فعالترین مهدکودکهای ستارهای در کهکشان ما باشد. دکتر گینزبورگ میگوید: «این مکان واقعاً مناسب برای زایش ستارههای جدید است، اما ما تعدادی اندک از آنها را مشاهده کردیم و فقط شماری انگشتشمار ظهور کردهاند.»
پژوهشگران معتقدند که ممکن است این ناحیه گستردهتر یا متراکمتر از آنچه که پیشتر تصور میشد باشد و یا شاید هنوز جوان است و مراحل ستارهزایی آن هنوز در پیش است.
نتایج تحقیقات جدید در نشریه علمی «Astrophysical» منتشر شده است.
منبع: یورونیوز
“`
